Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň Daşary gatnaşyklar komitetiniň başlygy Fuat Oktaýyň Mekge goranmak hyzmatdaşlygy şertnamasy baradaky beýany

Türk Beýik Milli Assambleýasynyň Daşary gatnaşyklar komissiýasynyň başlygy Fuat Oktaý, Mongoliýa-Türkiýe parlamentara dostluk toparynyň başlygy Zulphar Sarhady we ýanyndaky wekiliýetini Türkiýäniň Milli mejlisinde kabul etdi. Oktaý kabul edilmezden ozal metbugat agzalarynyň soraglaryna jogap berip, gün tertibinde durýan Mekge Goranmak hyzmatdaşlygy şertnamasy bilen baglanyşykly häzirki ýagdaýy paýlaşdy.

Mekgäniň goranmak hyzmatdaşlygy şertnamasy komissiýa ýetdimi?

Fuat Oktaý, Mekge Goranmak Hyzmatdaşlyk Ylalaşygynyň Mejlisiň gün tertibine gelendigi mälim, ýöne resminama entek Daşary gatnaşyklar toparyna gelmedi. Oktaý şertnamanyň teksti komissiýa hödürlenende, ähli syýasy partiýalaryň wekilleriniň gatnaşmagynda jikme-jik gözden geçiriş we baha beriş işleriniň geçiriljekdigini aýtdy we şu wagta çenli komissiýanyň öňünde hiç hili resmi işiň başlamandygyny aýtdy.

Netanýahunyň karta paýlaşylyşyna nähili baha berilýär?

Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň Mekge şertnamasyna gol çeken Türkiýäniň, Saud Arabystanynyň we Päkistanyň Ysraýyl bilen bilelikde görkezýän kartasynyň çap edilmegine reaksiýa beren Fuat Oktaý: "Netanýahu bilen ýüzlenmegiň manysy ýok. Netanýahu diýýän adamyňyz ganhor" diýdi. Neşir edilen kartanyň mazmunynyň Türkiýe üçin hökmany däldigini mälim eden Oktaý, şertnamanyň teksti boýunça iş gutarandan soň zerur baha beriljekdigini aýtdy.

Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň Daşary gatnaşyklar komissiýasynyň başlygy Fuat Oktaý Mongol delegasiýasyny kabul edende eden çykyşynda Mekge Goranmak hyzmatdaşlygy şertnamasynyň entek komissiýa getirilmändigini we Netanýahunyň wezipelerine çynlakaý garalmajakdygyny aýtdy. Ylalaşyk prosesi, tekst komissiýa tabşyrylandan soň syýasy partiýalaryň bilelikdäki baha bermegi bilen dowam etdiriler.

Türkiýäniň Milli mejlisinde halkara şertnamalary tassyklamak prosesi degişli komissiýalarda synaglardan soň Baş Assambleýa getirilenden soň bolup geçýär. Daşary işler komissiýasy, oňa iberilen şertnamalara daşary syýasatyň we milli bähbitleriň çäginde baha bermek we hasabat taýýarlamak üçin jogapkärdir. Degişli şertnamalaryň kanuna öwrülmegi üçin, komissiýanyň tassyklamagy bilen Mejlisiň Baş Assambleýasynda kabul edilmeli.

Netije

Fuat Oktaýyň aýdan sözleri, Türkiýe halkara goranyş hyzmatdaşlygyna çemeleşmesiniň institusional gözden geçirişe esaslanýandygyny görkezýär. Ysraýylyň premýer-ministri Netanýahunyň hereketlerine çenli aralyk, Türkiýäniň daşary syýasat kararlaryny üçünji taraplaryň prowokasiýa ritorikasyna garaşsyz öz strategiki bähbitlerine laýyklykda düzmek islegini görkezýär.

Mümkin täsirler

Mekge Goranmak Hyzmatdaşlyk Ylalaşygynyň komissiýa gelmegi bilen, şertnamanyň mazmuny bilen baglanyşykly syýasy partiýalaryň arasynda giňişleýin çekişmeleriň bolmagyna garaşylýar. Mundan başga-da, Türkiýe bilen Ysraýylyň arasyndaky diplomatik dartgynlyk, taraplaryň biri-birine bolan ýiti sözleri sebäpli sebit gatnaşyklarynda has köp gapma-garşylyga sebäp bolup biler.