Türkiýäniň ýadro energiýasy hereketinde täze döwür: Ilkinji SMR üçin sene düşündirildi

Türkiye, energiýa sebedini diwersifikasiýa etmek we uglerod bitarap maksatlaryna ýetmek üçin ýadro energiýasy pudagyndaky strategiki ädimlerini çaltlaşdyrýar. Energetika we tebigy serişdeler ministri Alparslan Baýraktar, ýurduň ýadro energiýasy gözýetiminiň çäginde möhüm ähmiýete eýe bolan ilkinji kiçi modully reaktoryň (SMR) 2030-njy ýyllaryň başynda ulanylmaga berilmegine garaşylýandygyny mälim etdi. Bu ädim, Türkiýäniň energiýa garaşsyzlygy ýolunda möhüm tapgyr hasaplanýar.

ullakan hyzmatdaşlyk: TÜNAŞ we USTDA hyzmatdaşlygy serhetlerden geçýär

Ministr Baýraktar, Türkiýe-ABŞ Işewür Geňeşi (TAİK) tarapyndan Daşary Ykdysady gatnaşyklar geňeşiniň (DEİK) çäginde gurnalan 19-njy Türkiýe maýa goýum konferensiýasynyň çäginde geçirilen Energetika tegelek stol ýygnagyna gatnaşdy. Duşuşykdan soň metbugat işgärlerine möhüm beýanat beren Baýraktar, SMR tehnologiýalary pudagynda Türkiýe ýadro energiýasy Inc. ( TÜNAŞ ) we ABŞ-nyň Söwda we ösüş gullugy ( USTDA ) arasynda strategiki hyzmatdaşlyk şertnamasynyň baglaşylandygyny aýtdy. Bu möhüm şertnamanyň diňe Türkiýe bilen çäklenmejekdigine ünsi çeken ministr, hyzmatdaşlygyň Merkezi Aziýa we Türkiýe respublikalary ýaly giň geografiýa ýaýrajakdygyny aýtdy.

Global ýadro bazarynda Kanada bilen hyzmatdaşlygyň mümkinçilikleri

Türkiye ýadro tehnologiýasyny geçirmek we howpsuz energiýa öndürmek ugrundaky gözlegleri köptaraplaýyn dowam edýär. SMR tehnologiýasynda dünýä derejesinde öňdebaryjy ýurtlaryň biri bolan Kanada bilen gatnaşyklar hem bu etapda birinji orunda durýar. Ministr Alparslan Baýraktar, ýadro energiýasy ekosistemasyny güýçlendirmek üçin Kanada bilen hyzmatdaşlygyň mümkinçilikleriniň üstünde durýandygyny we bu ugurdaky baha berişleriň tutanýerlilik bilen dowam edýändigini aýtdy. Kanadanyň ýadro pudagyndaky tejribesi, Türkiýäniň içerki ýadro senagatyny gurmak işine möhüm goşant goşmagy maksat edinýär.

SMR tehnologiýasy näme üçin Türkiýe üçin möhüm ähmiýete eýe?

Has çalt gurlup bilinýän kiçi modully reaktorlar (SMR), has uly çykdajylara eýe bolup, adaty iri ýadro desgalary bilen deňeşdirilende çeýe gurnama mümkinçiliklerini hödürläp, Türkiýanyň energiýa üpjünçiligi howpsuzlygynda çeýe alternatiwa hödürleýär. Senagat zolaklarynyň we ilatyň gürlügi köp bolan sebitleriň golaýynda oturdylyp bilinýän bu häzirki zaman reaktorlar, gözenegiň infrastrukturasyndaky ýükleri ýeňilleşdirýär we uglerod zyňyndylarynyň nol maksadyna gönüden-göni gabat gelýär. Türkiye 2030-njy ýyldaky gözýetiminiň iň möhüm böleklerinden biri bolan bu tehnologiýa, ýurdy energiýa bazasyna öwürmek maksadyna gönüden-göni goşant goşar.