Türkiýanyň daşary söwda defisiti 9 aýyň içinde iň pes derejededir

Türkiýanyň daşary söwda defisiti maý aýynda soňky dokuz aýda iň pes derejä düşdi. Türk statistika instituty (TUIK) we Söwda ministrligi tarapyndan yglan edilen maglumatlara görä, daşary söwda defisiti geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 15,6 göterim azaldy we 5 milliard 610 million dollara çenli azaldy. Bu pese gaçmak eksportyň 9,5 göterim, importyň bolsa 10,8 göterim azalmagy bilen mümkin boldy. Geçen ýyl eksport-import gurşawy 78,9 göterim bolsa, şu ýyl 80 göterime çenli ýokarlandy. Bu nyrh, Türkiýanyň daşary söwda balansynyň gowulaşandygyny görkezýär. Import 1,1 göterim ýokarlandy we 153 milliard 834 million dollar derejesine ýetdi. Şol döwürde daşary söwda defisiti 3,6 göterim ýokarlap, 42 milliard 716 million dollara ýetdi. Eksport-import gurşawy 72,2 göterim hökmünde kesgitlenildi, bu bolsa geçen ýyl 72,9 göterim boldy. Şol döwürde import 16,2 göterim azaldy we 21 milliard 25 million dollara ýetdi. Energetika we altyny hasaba almazdan daşary söwda defisiti 525 million dollar hökmünde hasaba alyndy. Eksportyň bu kategoriýadaky importa bolan gatnaşygy 97,5 göterim boldy.

Pudaklaýyn paýlanyş we ykdysady toparlar

Maý aýynda önümçilik pudagy eksportdaky paýyny 94,5 göterim saklady. Oba hojalygy, tokaý hojalygy we balykçylyk pudagy 3,3 göterim, dag-magdan we karýer paýy 1,6 göterim boldy. Importda aralyk harytlar 72,7 göterim, esasy harytlar 13,4 göterim we sarp ediş harytlary 13,8 göterim boldy. Ratesylyň ilkinji bäş aýynda bu nyrhlar degişlilikde 71,5 göterim, 13,9 göterim we 14,1 göterim hasaplandy.

Countriesurtlar tarapyndan daşary söwda

Türkiýanyň maý aýynda iň uly eksport hyzmatdaşy Germaniýa boldy. Germaniýa eksporty 1 milliard 714 million dollar hökmünde hasaba alyndy. Germaniýadan soň ABŞ, Angliýa, Italiýa we Ispaniýa sanawda görkezildi. Bu bäş ýurda eksport eksportyň 29,7 göterimini emele getirdi. Importda Russiýa Türkiýanyň iň uly hyzmatdaşy boldy. Russiýadan soň Hytaý, Germaniýa, ABŞ we Italiýa bar.

Tradeörite söwda ulgamynyň maglumatlary

Tradeörite söwda ulgamyna görä, maý aýynda eksport 8,9 göterim azaldy we 20 milliard 634 million dollara, import bolsa 10 göterim azaldy we 26 milliard 389 million dollara ýetdi. Daşary söwda defisiti bu ulgamda 13,6 göterim azaldy we 5 milliard 756 million dollara ýetdi. Bu döwürde eksport-import gurşawy 78,2 göterim boldy.

Januaryanwar-maý aýlaryndaky Tradeörite Söwda Ulgamyna görä eksport 1 göterim ýokarlap, 101 milliard 934 million dollara ýetdi, import bolsa 2,1 göterim ýokarlap, 145 milliard 583 million dollara ýetdi. Daşary söwda defisiti bu döwürde 4,7 göterim ýokarlap, 43 milliard 649 million dollara ýetdi. Eksport-import bilen baglanyşykly gatnaşygy 70 göterim hökmünde kesgitlenildi. Söwda maglumatlary, esasanam energiýa we altyny hasaba almazdan, Türkiýanyň daşary söwda syýasatynda strategiki üýtgeşmeleriň täsirli bolup biljekdigini görkezýär. Ykdysady görkezijiler ýakyn aýlarda bu ugurda dowam etse, Türkiýanyň ykdysady syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini görkezip biler. Şeýle-de bolsa, dünýädäki ykdysady üýtgemeler we söwda hyzmatdaşlaryndaky ösüşler Türkiýanyň daşary söwdasyna täsir edip biler.