Türkiýanyň daşary söwda görkezijilerinde ýokarlanma: Import we eksport maglumatlary yglan edildi

Türk statistika instituty (TUIK) iýun aýyndaky daşary söwda indeksleriniň maglumatlaryny halk bilen paýlaşdy. Maglumatlara görä, Türkiýeniň daşary söwda mukdaryndaky hereket dowam edýärkä, eksport we import birlikleriniň görkezijilerinde güýçli ösüş depgini hasaba alyndy. Iýun aýynda eksport birliginiň bahasy indeks her ýyl 12,6 göterim ýokarlanan bolsa, import birliginiň bahasynyň görkezijisi 12,9 göterim hökmünde hasaba alyndy.

Daşary söwda bölüminiň baha görkezijilerinde iki sanly artmak

TÜİK tarapyndan yglan edilen jikme-jikliklere görä, eksport birliginiň bahasy 2025-nji ýylyň iýun aýy bilen deňeşdirilende ep-esli gowulaşdy. Pudaklaýyn esasda gözden geçirilende azyk, içgi we temmäki toparynda 5,9 göterim, ýangyçdan başga çig malda 4,8 göterim, ýangyçda 40,7 göterim we azyk däl, içgi we temmäki önümçiliginde 11,6 göterim ösüş boldy. Bu maglumatlar, eksportda goşulan baha önüm gurluşynyň öz güýjüni saklaýandygyny görkezýär.

Beýleki tarapdan, import birliginiň bahasy indeks ýylda 12,9 göterim ýokarlandy. Bu döwürde azyk, içgi we temmäki import birliginiň bahasy 3 göterim azaldy; Uelangyçda 39,3 göterim, ýangyçdan başga çig malda 9,1 göterim, önümçilik pudagynda (azyk, içgiler we temmäki hasaba alynmazdan) 6,6 göterim ösüş boldy.

Eksport we import mukdary görkezijileri ýokarlanýar

Iýun aýynda mukdar görkezijilerinde hem işjeň döwür boldy. Eksport mukdary görkezijisi geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 8,1 göterim ýokarlandy. Pudaklaýyn bökdençliklere ser salanymyzda, ýangyç eksportynyň mukdary 29,6 göterim azalýar; Iýmit, içgi we temmäki toparynda 19,1 göterim güýçli ösüş, ýangyçdan başga çig malda 25,8 göterim, önümçilik pudagynda 9,7 göterim (azyk, içgiler we temmäki hasaba alynmaýar) hasaba alyndy.

Import mukdary görkezijisi iýun aýynda her ýyl 9 göterim ýokarlandy. Pudaklaýyn esasda ýangyç importy 7,5 göterim azalsa, azyk, içgi we temmäki importy 46,8 göterim, ýangyçdan başga çig mal 25,9 göterim, önümçilik pudagy (azyk, içgiler we temmäki hasaba alynmasa) 13,9 göterim ýokarlandy. Bu maglumatlar, içerki bazarda çig mal we önümçilige bolan islegiň janlydygyny görkezýär.

Möwsümleýin düzülen maglumatlar we söwda ösüş şertleri

Möwsümleýin we senenama effektleri üçin düzülen seriýa gözden geçirilende, eksport mukdary indeksiniň maý aýynda 147.5-den iýun aýynda 139.5-e çenli 5,5 göterim peselendigi göründi. Senenama effektleri üçin düzülen seriýa görä, görkeziji 5,7 göterim azalmak bilen 2025-nji ýylyň iýun aýynda 148,9-dan 2026-njy ýylyň iýunynda 140.5-e çenli azaldy.

Import mukdary indeksinde möwsümleýin we senenama effektleri üçin düzülen maglumatlar maý aýynda 116.3-den iýun aýynda 126-a çenli 8,3 göterim ýokarlandy. Senenama bilen düzedilen import mukdary indeks 127,6 bolup, şu ýylyň şol aýynda (2026-njy ýylyň iýun aýy) geçen ýylyň iýun aýynda (2025-nji ýylyň iýuny) 130.9-dan 2,5 göterim azaldy.

Netijede, daşary söwda balansynyň iň möhüm görkezijilerinden biri bolan we eksport birliginiň bahasy indeksini import birliginiň bahasy indeksine bölmek bilen hasaplanylýan daşary söwdanyň şertleri, 2025-nji ýylyň iýun aýynda 90.3 derejesinde boldy, ýöne çäklendirilen 0,2 bal azalmagy bilen 2026-njy ýylyň iýunynda 90.1-e çenli azaldy.