Türkiýanyň ilatynda täze doglan duýduryş: 0-4 ýaş topary çalt ereýär

Türk statistika instituty (TUIK) tarapyndan yglan edilen möwsümleýin ilat maglumatlary ýurduň demografiki gurluşynda möhüm özgerişleri ýüze çykardy. Theurduň umumy ilaty ýokarlanmak tendensiýasyny dowam etdirip, 86 milliondan geçse-de, geljegiň kepili bolan 0-4 ýaş toparyndaky pese gaçmagy bes edip bolmaz. Ilatyň garramagy we dogluş derejesiniň peselmegi Türkiýäniň geljekki işçi güýji we sosial üpjünçilik balansy üçin çynlakaý duýduryşdyr.

TUIK maglumatlary: Ilat 86 million çäkden geçdi

TÜİK tarapyndan çärýekde neşir edilýän täze ilat statistikasyna görä, Türkiye umumy ilaty yzygiderli artmagyny dowam etdirýär. Journalisturnalist Hande Atylgan tarapyndan toplanan maglumata görä, 2025-nji ýylyň ahyrynda 86 million 92 müň 168 adam bolan ýurduň ilaty şu ýylyň ilkinji alty aýynda 228 müň 434 adam köpeldi. 1-nji maýdan 1-nji iýul aralygynda iki aýyň dowamynda 123 müň 904 adamyň köpelmegi bilen Türkiýanyň umumy ilaty 1-nji iýulda resmi taýdan 86 million 320 müň 602 adama ýetdi. Jyns paýlanyşy gözden geçirilende deňagramly surat ýüze çykýar; Erkekleriň sany 50.01 göterim bilen 43 million 170 müň 975 adam diýlip hasaba alnan bolsa, aýallaryň sany 49,99 göterim bilen 43 million 149 km 627 adam diýlip hasaba alyndy.

0-4 ýaş toparyndaky duýduryş jaňlary: Bahasy 5,5 göterime çenli azaldy

yglan edilen maglumatlaryň iň täsir galdyryjy we aladalandyrýan tarapy, bäbekleriň we çagalaryň sanynyň azalmagy boldy. Ilatyň garramagynyň merkezinde durýan san mukdary hem, 0-4 ýaş toparyndaky paý hem umumy ilatda gün-günden azalýar. Geçen ýylyň degişli döwründe 5,8 göterim bolan umumy ilatdaky 0-4 ýaş toparynyň paýy şu ýylyň başynda 5,6 göterime, soňky yglan edilen maglumatlar bilen 5,5 göterime çenli azaldy. Bu yzygiderli peselmek, Türkiýäniň ilatynyň täzeleniş derejesiniň möhüm derejeden aşak düşendigini görkezýär.

"Maşgala ýyly" höwesleri entek netije bermedi

Hökümetiň demografiki gurluşy berkitmek we dogluş derejesini ýokarlandyrmak üçin gören çäreleri entek garaşylýan netijäni bermedi. Öňki döwür "Maşgala ýyly" diýlip yglan edilenden soň durmuşa geçirilen köp sanly sosial we ykdysady goldaw bukjasy çagalaryň sanynyň peselmegini üýtgetmek üçin ýeterlik däl ýaly. Bu negatiw tendensiýany duruzmak üçin häkimiýetler ünsi 2026-2035-nji ýyllary öz içine alýan "Maşgala we ilat 10 ýyl" maksatnamasyna gönükdirdiler. Bu giňişleýin hereket meýilnamasy bilen ilatyň dinamikasyny janlandyrmaga we uzak möhletleýin syýasatlar bilen maşgala gurluşyny goldamaga gönükdirilendir.