Türkiye-ABŞ gatnaşyklarynda taryhy öwrülişik nokady: Aragatnaşyk müdiri Duranyň 2027-nji ýyl we 100 ýyllyk beýany

Nýu-Yorkorkda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň hepdeliginiň çäginde geçirilen "100 ýyllyk ýubileýine girenimizde Türkiýe-ABŞ gatnaşyklary" atly panelde iki ýurduň çuňňur diplomatik taryhy we geljekdäki garaýyşlary ara alnyp maslahatlaşyldy. Aragatnaşyk bölüminiň müdiri Duran panelde möhüm baha berip, türk-amerikan gatnaşyklarynyň 100 ýyllygynyň ýakynlaşmagy bilen iki ýurduň hem global ulgamda strategiki öwrülişik geçýändigini aýtdy.

Halkara ulgamyň düýpgöter üýtgedilip gurulýandygyny mälim eden Duran, "Biz halkara ulgamynyň özi üýtgedilýän döwri başdan geçirýäris. 2027-nji ýyl iki ýurduň hem halkara ulgamdaky rollaryny kesgitlän döwri bolar. Bu 100 ýyllyk ýubileý, şübhesiz, iki ýurt üçin strategiki öwrülişik nokady."

Sizi gyzyklandyryp biler:

Aragatnaşyk müdiri Duranyň 21-nji sentýabrda Halkara Parahatçylyk gününde Gazanyň habary

19-njy sentýabr Weteranlar güni Prezidentiň aragatnaşyk müdiri Duranyň

Aragatnaşyk müdiri Duran: Türkiýe döwlet agdarylyşygy we agdarlyşyk meýilleşdirijileriniň milli erkini terbiýelemegine asla rugsat bermez

Global tertipiň üýtgedip gurmak prosesi we sebit aktýorlarynyň roly

Türkiýe bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň arasyndaky resmi diplomatik gatnaşyklaryň 1927-nji ýylda, şol döwürde täze döredilen halkara ulgamynyň içinde dörändigini ýatladýan Aragatnaşyk müdiri Duran, bir asyr geçensoň, şu gün şuňa meňzeş global üýtgeşmäniň bolup geçýändigini aýtdy. Häzirki zaman dünýäsinde güýçleriň bir ünsi jemlemeýändigini, tersine, birden köp merkeziň arasynda paýlanýandygyny mälim eden Duran, global syýasatda sebit aktýorlarynyň agramynyň günsaýyn artýandygyny aýtdy.

Geosyýasy bäsleşigiň çuňlaşýan we ykdysady garaşlylygyň dowam edýän bu täze döwründe tehnologiki ösüşleriň täze kynçylyklar getirýändigini bellän Duran, Türkiye bilen ABŞ-nyň bu ulgamlaýyn, sebitleýin we tehnologiki üýtgeşmeleri bir wagtda dolandyrmalydygyny aýtdy. Türkiýäniň bu ugurda işjeň we möhüm ädimleri ädýändigini aýtdy.

Taryhy çuňluk: Bileleşigiň synaglary we ýolbaşçylaryň diplomatiýasy

Ankara bilen Waşingtonyň arasyndaky gatnaşyklaryň taryhy ugruny "geçen asyryň dünýä taryhynyň gysgaça mazmuny" diýip häsiýetlendiren Duran, bu hyzmatdaşlygyň çyzykly ugurda öňe gitmeýändigini, tersine, üýtgeýän dünýä şertlerini yzarlap bilýän çeýe we funksional uýgunlaşma ukybynyň bardygyny aýtdy. Ilki bilen Türkiýe Respublikasynyň döredilen ýyllarynda diplomatik taýdan ykrar edilmegiň we özygtyýarlylygyň bardygyny öňe süren Duran, hakyky strategiki üýtgeşmäniň Ikinji jahan urşundan soň bolup geçendigini aýtdy.

Duran uruşdan soňky döwür bilen Türkiýe-ABŞ gatnaşyklarynyň diňe diplomatik gatnaşyklardan çykyp, strategiki birleşmä öwrülendigini mälim etdi we bu amal bilen Türkiýanyň Europeanewropa we Ortaýer deňzi howpsuzlyk arhitekturasynyň aýrylmaz bölegine öwrülendigini ýatlatdy. Sowuk uruş döwründe Kipr meselesi we goranyş pudagyndaky krizisler ýaly çynlakaý pikir tapawutlaryna degip geçen Duran, üstünlikli bileleşikleriň her mesele boýunça doly ylalaşyk gazanyp bolman, eýsem pikir tapawutlaryny dolandyryp biljek güýçli mehanizmleri döredip biljekdigini aýtdy.

Duran, iki ýurduň iň kyn günlerde-de gepleşik kanallaryny açyk saklamagynyň strategiki çydamlylygyň iň anyk subutnamasydygyny aýtdy we ýolbaşçylaryň arasynda göni aragatnaşyk saklamagyň ähmiýetine ünsi çekdi. Duran: "Şu gün Prezident Rejep Taýyp Erdogan bilen Prezident Donald Trumpyň arasyndaky göni gepleşik, ençeme ýyl bäri çözülmän galan meseleler boýunça öňegidişlik üçin täze bir meýdan açdy." , gatnaşyklaryň dowamynda ýokary derejeli syýasy erkiň konstruktiw roluny görkezdi.

2027 Görüş: Goranmak senagatyndan emeli intellekte çenli hyzmatdaşlygyň täze ugurlary

Duran, Türkiýeniň goranyş pudagyndaky içerki üstünlikleri, harby kuwwaty, giň diplomatik giriş ulgamy, energiýa koridory bolmak we krizisi çözmek ukyby bilen öz ýaranlary üçin uly strategiki girdeji hödürleýändigini, iýul aýynda Ankarada geçirilen NATO sammitine hem ünsi çekdi. Sammitiň ýaranlaryň has çuňňur hyzmatdaşlyk etmelidigi we goranyş pudagynda has köp jogapkärçilik çekmelidigi baradaky habarlary has-da güýçlendirendigini aýtdy.

Gatnaşyklaryň diňe bir hökümetara derejesinde galmaly däldigini, jemgyýetleriň arasyndaky gatnaşyklaryň hem möhüm ähmiýete eýedigini aýdan Duran, ABŞ-da ýaşaýan türk jemgyýetiniň iki ýurduň arasynda hemişelik köpri döredýändigini aýtdy. "Atlantic Records" -yň esaslandyryjysy Ahmet Ertegundan başlap, Nobel baýragynyň eýesi alym Aziz Sankara çenli köp sanly gymmatly atyň Amerikanyň medeniýetine, ylmyna we sungatyna hemişelik goşant goşandygyny ýatlatdy.

Duran, täze asyra girenimizde ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň üç esasy maksat bolmalydygyny aýtdy; Bulary geçmişiň ýadyny goramak, häzirki jemgyýetçilik gatnaşyklaryny pugtalandyrmak we gatnaşyklary geljege alyp barmak üçin täze nesilleri taýýarlamak hökmünde sanap geçdi. Duran: "Türkiýe-ABŞ gatnaşyklarynyň ikinji asyry gowy niýetlerden has köp zady talap eder. Bize zerur gatnaşyklar paýhasly, öňünden aýdyp boljak we taraplaryň biri-biriniň hakykatlaryny aç-açan ykrar etmegine esaslanýar."

Duran Aragatnaşyk Müdirligi hökmünde iki ýurduň arasyndaky dostlugy we hyzmatdaşlygy bellemek üçin 2027-nji ýylyň dowamynda giňişleýin medeni we diplomatik çäreleri gurnajakdygyny habar berdi we bu wakalaryň gatnaşyklaryň geljegine ýagtylyk berjekdigini aýtdy.