Türkiye aýal-gyzlara garşy zorluga garşy göreşde täze ädimler

Maşgala we durmuş hyzmatlary ministrligi tarapyndan gurnalan 'Aýallara garşy zorluga garşy göreş utgaşdyryjy geňeşiň 19-njy ýygnagy' möhüm atlaryň gatnaşmagynda Ankarada geçirildi. Maşgala we durmuş hyzmatlary ministri Mahinur Özdemir Göktaş ýygnakda eden çykyşynda Türkiye aýal-gyzlara garşy zorluga garşy alyp barýan ädimlerine we geljekdäki meýilnamalaryna baha berdi. Türkiýede 15-59 ýaş aralygyndaky aýal-gyzlaryň fiziki zorluga sezewar bolmagyň derejesiniň 12,8 göterim bolandygyny mälim eden ministr Göktaş, dürli ministrlikleriň we guramalaryň bilelikdäki tagallalary bilen bu nyrhy azaltmagy maksat edinýändiklerini aýtdy. Bu göreşiň diňe bir edaranyň tagallasy bilen amala aşyrylyp bilinmejekdigini mälim eden Göktaş, adalat, jemgyýetçilik hyzmaty, saglyk, bilim we howpsuzlyk ýaly dürli ugurlaryň sazlaşykly işlemeginiň zerurdygyna ünsi çekdi. Zorluk ýüze çykan halatynda munuň hukuk goraýjy güýçleriň çalt gatyşmagyndan we kazyýet edaralarynyň täsirli ädimlerinden başlanýandygyny, saglygy goraýyş işgärleriniň we jemgyýetçilik gullugynyň işgärleriniň pidalara zerur goldaw berýändigini aýtdy.

Milli hereket meýilnamalary we täze gurluşlar

Ministr Göktaş öz çykyşynda 5-nji Milli Hereket meýilnamasynyň jikme-jikliklerine-de ünsi çekdi. Zorlukly durmuş we hormat medeniýetine esaslanýan bu meýilnamanyň çäginde 'Gorag we öňüni alyş hyzmatlary bölüminiň' dörediljekdigini habar berdi. Bu täze gurluşyň irki gatyşmak we öňüni alyş mehanizmlerini güýçlendirmekde möhüm rol oýnajakdygyny aýtdy. Şeýle hem, ŞÖNİM-leriň utgaşdyrylmagynyň has netijeli boljakdygyny we sosial hyzmat ulgamynyň has çalt we ýöriteleşdirilen hyzmatlary hödürlejekdigini aýtdy.

Maglumatlara esaslanýan syýasaty ösdürmek

Ministr Göktaş Türkiýedäki aýal-gyzlara garşy zorluk gözlegleriniň netijeleriniň syýasaty emele getirmekde möhüm çeşme bolandygyny aýtdy. Gözlegleriň netijelerine görä, diňe bir fiziki zorluk däl, eýsem psihologiki, ykdysady we sanly zorluk ýaly dürli töwekgelçilikli sebitleriň hem gözden geçirilýändigini we bu ugurlardaky täze howplara garşy syýasatlaryň yzygiderli täzelenmelidigini aýtdy. Ministr zorlugyň öňüni almak üçin töwekgelçilikleriň öňünden kesgitlenmelidigini we her ugurda hormat medeniýetiniň güýçlendirilmelidigini aýtdy.

Zorlugy amala aşyrýanlar üçin okuwlar

Zorluk eden adamlar üçin ýöriteleşdirilen interwensiýa modelleriniň 81 welaýatda durmuşa geçiriljekdigini belläp, Göktaş bu gözlegleriň jenaýat işleriniň öňüni alyş çäresi däldigini aýtdy. Töwekgelçilikli maşgalalaryň sosial töwekgelçilik kartalary arkaly kesgitlenýändigini we bu öý hojalygy üçin öňüni alyş hyzmatlarynyň güýçlendirilendigini aýtdy.

Maşgala hukugy we hukuk düzgünleri

Ministr Göktaş maşgala kanunlarynda kabul ediljek kanuny kadalaryň maşgalany goramak baradaky konstitusiýanyň esasy kadalaryna laýyk gelmelidigini aýtdy. Çagalaryň hal-ýagdaýyny, aýallaryň hukuklaryny we jemgyýetçilik zerurlyklaryny göz öňünde tutup, aliment ýaly meseleleri çözmegiň möhümdigini aýtdy. Mejlis tarapyndan kabul edilmeli düzgünleriň adalat duýgusyny güýçlendirýän görnüşde taýýarlanmalydygyny aýtdy.

Ministr Göktaş aýallara garşy zorluga garşy göreşiň adam hukuklary ugrundaky göreşdigini we bu meselede ýekeje kazyýet işiniň hem köpdügini aýtdy we görülýän çäreleriň we ädimleriň möhümdigini ýene bir gezek ýatlatdy.