Türkiye bilen Azerbaýjanyň arasynda täze energiýa döwri: Gigant taslamalary bilen kuwwat artar

Global krizisler "täze adaty" ýagdaýa öwrülen kyn döwürde Türkiye we Azerbaýjan energiýa pudagyndaky strategiki hyzmatdaşlygyny has öňünden aýdylýan, diwersifikasiýa we has güýçli derejä çykarýarlar. Energetika we tebigy baýlyklar ministri Alparslan Baýraktar iki ýurduň energiýa howpsuzlygy we üpjünçiligiň dürlüligi baradaky tutanýerliligini nygtady we geljek üçin ägirt uly taslamalara yşarat etdi.

TANAP-dan taryhy çäk: 100 milliard kub metr tebigy gaz akymy

Ministr Alparslan Baýraktar; Baku-Tbilisi-Erzurum tebigy gaz turbageçirijisi, Trans Anadoly tebigy gaz turbageçirijisi (TANAP) we Trans Adriatik turbageçiriji (TAP) ýaly möhüm taslamalaryň sebitdäki ähmiýetine ünsi çekdi. Şu wagta çenli TANAP-dan 100 milliard kub metr tebigy gazyň akandygyny düşündiren Baýraktar, bu liniýanyň diňe bir Türkiýe üçin däl, eýsem Europeewropanyň energiýa üpjünçiligi howpsuzlygy üçinem möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy.

Azerbaýjanyň güýçli gazylyp alynýan ýangyç öndüriji bolmakdan başga-da, häzirki wagtda elektrik önümçiliginde möhüm aktýor bolmak ugrunda durýandygyny görkezýän ministr Baýraktar, çalt ösýän senagaty we strategiki ýerleşişi bilen Türkiýanyň bu energiýany Europeewropa eltmek üçin ajaýyp köpri we bazardygyny aýtdy. Iki ýurduň prezidentleriniň öňe süren umumy pikiriniň bu goşmaça aýratynlyklary anyk we möhüm taslamalara öwürendigini aýtdy.

BTC we TANAP-da doly kuwwatly nyşany bolan täze elektrik koridorlary

Bar bolan energiýa infrastrukturasynyň iň ýokary netijelilik bilen ulanylmalydygyny belläp, ministr Baýraktar Baku-Tbilisi-Jeýhan (BTC) nebit turbageçirijisiniň häzirki ýagdaýyna degip geçdi. Gündelik transport kuwwaty 1 million barrele ýetýän BTC-den häzirki wagtda takmynan 600 müň barrel nebitiň akýandygyny mälim eden Baýraktar, bu liniýanyň doly kuwwatyna ýetmegi üçin Merkezi Aziýanyň we Türk dünýäsiniň beýleki çeşmeleriniň ulgamyň içine goşulmalydygyny aýtdy. Şuňa meňzeş kuwwatyň ýokarlanmagynyň tebigy gaz liniýalaryna gönükdirilendigini mälim eden Baýraktar, elektrik pudagyndaky üç sany öňdebaryjy taslamany ara alyp maslahatlaşýandyklaryny mälim etdi.

Bu kontekstde, ilkinji nobatda; Türkiýe-Gürjüstan-Azerbaýjan-Bolgariýa arasynda dörediljek dörtburç ýaşyl energiýa geçelgesi we göni Gara deňziň aşagyndaky Europeewropa ýetjek elektrik geçiriji liniýa taslamalary Nakhivan arkaly Türkiýä uzaljak elektrik geçiriji liniýasynda intensiw işler alnyp barylýar.

Türk dünýäsi bilen energiýa we magdanlarda strategiki sinergiýa

Ministr Baýraktar Türkiýe bilen Azerbaýjanyň arasyndaky göreldeli hyzmatdaşlygyň giňeljekdigini we beýleki türk döwletleri bilen dowam etdiriljekdigini we sebitdäki baý çeşmelere ünsi çekendigini aýtdy. Türkmenistanda ägirt uly tebigy gaz gorlarynyň bardygyny we Gazagystanyň nebit önümçiliginiň güýçli bolandygyny we dünýäde iň möhüm urany üpjün edijileriň biridigini ýatlatdy.

Bu ýurtlaryň möhüm mineral baýlyklary babatynda-da uly potensialynyň bardygyny mälim eden Baýraktar, Türkiýäniň güýçli senagaty we elektrik we çig mal zerurlygy artýan bu öndüriji ýurtlar üçin iň ygtybarly bazar we dünýä girelgesidir. Ministr Baýraktar, bu güýçli synergiýany bilelikde işlemek arkaly durmuşa geçirip, has uly taslamalary durmuşa geçirjekdiklerini aýtdy.