Türkiye bilen TRNC arasynda taryhy ädim: Suwasty tebigy gaz liniýasy döredilýär

Türkiye bilen Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasynyň (TRNC) arasyndaky strategiki hyzmatdaşlyk, energiýa pudagynda ädilen ägirt ädim bilen täze ölçege geçýär. TRNC respublikan mejlisinde wise-prezident Cevdet ılmylmazyň we TRNC premýer-ministri Ünal Üsteliň gatnaşmagynda geçirilen dabarada deňiz astyndaky iki ýurdy birleşdirjek taryhy "Tebigy gaz üpjünçiligi baradaky düşünişmek Memorandumy" resmi taýdan gol çekildi. Bu dabara, iki ýurduň arasyndaky sarsmaz doganlyk gatnaşyklarynyň we geljekdäki umumy garaýşyň iň anyk görkezijilerinden biri boldy.

Suwasty tebigy gaz turbasy bilen täze döwür

Gol çekilen özara düşünişmek memorandumynyň çäginde Türkiye bilen Demirgazyk Kipr Türk Respublikasyny deňziň aşagynda birleşdirjek tebigy gaz geçiriji taslamasynyň tehniki işi resmi taýdan başlandy. Taslama; Suwasty turbageçirijileriň gurluşygyny, kabul ediş terminallaryny we kömekçi desgalary gurmagy öz içine alýar. Wise-prezident Cevdet ılmylmaz, taslama tamamlanandan soň, TRNC-iň tebigy gaza bökdençsiz girip biljekdigini aýtdy. Adada tebigy gazyň ornaşdyrylmagy bilen senagatda we ýaşaýyş jaýlarynda, esasanam elektrik önümçiliginde täze eýýamyň gapylarynyň açyljakdygyny bellän ılmaz, bu ädimiň energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyny ýokarlandyrjakdygyny we adanyň ykdysady ösüşine we global bäsdeşlik ukybyna has köp täsir etjekdigini aýtdy.

Energetika infrastrukturasyna uly maýa goýumlary we 2026 maksat

Energetika üpjünçiliginiň howpsuzlygynyň ýurtlaryň garaşsyzlygy we ykdysady durnuklylygy üçin möhüm elementdigini mälim eden Cevdet ılmaz, Türkiýeniň energiýa pudagynda TRNC-ä soňky 5 ýylda maliýe goldawynyň 8 milliard lira dan geçendigini habar berdi. Bu goldawyň tutanýerlilik bilen dowam etjekdigini mälim eden ılmaz, 2026-njy ýylyň býudjetinde energiýa taslamalary üçin eýýäm 560 million liradan gowrak täze çeşmäniň bölünendigini habar berdi. Mundan başga-da, ılmaz, adadaky elektrik ýetmezçiligini aradan aýyrmak üçin Teknecik elektrik stansiýasynda jemi oturdylan kuwwaty 175 megawatt bolan 7 ykjam elektrik stansiýasynyň işe girizilendigini ýatlatdy; KIB-TEK-a ýangyç üpjünçiliginden başlap, abatlaýyş, abatlaýyş we infrastruktura işlerine çenli ähli ugurlarda goldaw berjekdiklerini aýtdy.

Asyr taslamasyndan sanly üýtgeşmä çenli giňişleýin hyzmatdaşlyk

Türkiye, TRNC-ni ösdürmek üçin transportdan saglyga çenli ähli ugurlara ägirt uly maýa goýumlaryny goýandygyny mälim eden Yyllmaz, "Asyryň taslamasy" diýlip atlandyrylýan suw üpjünçiligi taslamasy bilen ada şu wagta çenli 330 million kub metr suwuň gowşurylandygyny aýtdy. Bu kontekstde, Güzelyurt düzlüginde 1873 gektar oba hojalygynyň suw bilen duşuşandygyny we agyz suwy meselesiniň esasan çözülendigini aýtdy. Infrastruktura maýa goýumlaryny haýallatmaýandyklaryny mälim eden ılmaz, takmynan 28 milliard lira býudjeti bilen 850 kilometrden gowrak ýol ulgamyny ulanandyklaryny we täze Prezident we Respublikan Assambleýasynyň okuw jaýlaryny tamamlandyklaryny aýtdy. Telekommunikasiýa pudagyndaky býurokratik päsgelçilikleri ýeňip geçenden soň, tutuş adany gurşap aljak süýümli optiki infrastrukturany täzelemek işiniň 1 ýylyň içinde gysga wagtda tamamlanjakdygyny we halkyň arzan we ýokary hilli internete eýe boljakdygyny aýtdy.