Türkiye demir ýoly we infrastrukturanyň geljegi: Sanlaşdyrma görnüşi

Transport we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu Ankarada geçirilen Türkiye 2026 Gurluşyk sammitinde möhüm çykyş etdi. Ministr Uraloğlu Türkiye 2053-nji ýyldaky gözýetiminiň çäginde ýurduň sanly infrastruktura pudagynda dünýäde öňdebaryjy boljakdygyny aýtdy. Akylly gurluşyk modelleriniň we sanlylaşdyrmagyň çykdajylaryň azalýandygyny we bu pudakda netijeliligiň ýokarlanýandygyny bellän Uraloğlu, bu üýtgeşmäniň türk potratçylyk pudagyny halkara arenasynda güýçli orny eýeländigini aýtdy.

Sanlaşdyrma we akylly infrastruktura aýratyn ähmiýet berilýär

Gurluşyk pudagynda sanlylaşdyrmagyň ähmiýetini görkezip, sanly gurallaryň sanlydygyny we ministrlik Uralooglunyň, BCG-iň sanlary we çykdajylarynyň ep-esli azalýandygyny aýtdy. Uraloğlu bu gurallaryň öndürijiligini 15-25 göterim ýokarlandyrýandygyny we bu maglumatlaryň bu pudakda sanly üýtgeşmeleriň gutulgysyzdygyny görkezýändigini aýtdy. Türkiye gurluşyk we infrastruktura pudagynda dünýäde öňdebaryjy sanly merkezleriň biri boljakdygyny mälim eden Uraloğlu, türk potratçylarynyň şu güne çenli 138 ýurtda 12 müň 827 taslamany amala aşyrandygyny we umumy iş mukdary 557,5 milliard dollardygyny aýtdy. Bu üstünlikleriň sanly üýtgeşmeler bilen öňe sürüljekdigini aýtdy.

Ulag infrastrukturasynda uly üstünlikler

Ministr Uraloğlu Türkiýanyň transport ulgamynda amala aşyrylan esasy taslamalary jikme-jikleşdirdi we bölünen ýol ulgamynyň 30 müň 51 kilometre ýetendigini we awtoulag ýolunyň 3000 796 kilometre ýetendigini aýtdy. 1915-nji ýyldaky Çanakkale köprüsi, asewraziýa tuneli we avawuz Soltan Selim köprüsi ýaly ägirt taslamalaryň bu prosesiň bir bölegidigini aýtdy.

Demirýol infrastrukturasy barada gürleşen Uraloğlu demir ýol ulgamyny 11 müň kilometrden 14 müň kilometre çenli ýokarlandyrandygyny aýtdy. Türkiýäniň dürli sebitlerinde dowam edýän ýokary tizlikli otly taslamalary bilen demir ýol gatnawynyň has-da güýçlenjekdigini mälim etdi.

Stambula alternatiw demir ýol liniýasy

Uraloğlu Bosfor şäherine alternatiw demir ýol liniýasynyň bardygyny mälim etdi. Avawuz Soltan Selim köprüsinde durmuşa geçiriljek bu iki gatly demir ýoluň Marmaraý üçin alternatiwa döredjekdigini mälim etdi. Gurluşyk işlerine şu ýyl başlamagy meýilleşdirýändiklerini mälim etdi.

Uraloğlu Türkiýanyň deňiz we awiasiýa pudagynda möhüm ädimleri ädendigini, portlaryň we gämi abatlaýyş kärhanalarynyň sanynyň artandygyny we deňiz söwda flotunyň kuwwatynyň dünýä reýtingine çykandygyny aýtdy. "Filyos Port" we "Rize İyidere Logistika Porty" ýaly taslamalaryň Türkiýanyň global logistika merkezine öwrülmegine hyzmat edýändigini mälim etdi.

5G we Akylly Ulag Ulgamlary

Ministr Uraloğlu Türkiýanyň 5G tehnologiýasyna geçmegine ünsi çekdi we täjirçilik 5G hyzmatlarynyň 2026-njy ýylyň 1-nji aprelinde başlandygyny we gysga wagtyň içinde 42 million abonentiň bardygyny mälim etdi. 5G diňe bir çalt internet hödürlemän, eýsem akylly infrastrukturanyň nerw ulgamy hökmünde hem işleýändigini aýtdy.

Uraloğlu, içerki we milli 5G esasy stansiýalaryň Hasdal çatrygy bilen Stambul howa menziliniň arasyndaky Hyzmatdaşlyk aňtaw ulgamy (K-AUS) koridorynda işe girizilendigini aýtdy we bu ulgamyň gurluşyk we infrastruktura pudagynda täze bir derejäni döredendigini aýtdy. Şeýle hem, emeli intellekt bilen goldanýan ulgamlar bilen ýol hereketini dolandyrmak we tehniki hyzmat etmek işleriniň kämilleşdirilendigini mälim etdi.

Netije we geljege garaýyş

Ministr Uraloğlunyň aýdanlary Türkiýanyň infrastruktura pudagynda sanlylaşdyrma we tehnologiki özgerişler bilen güýçli geljege tarap barýandygyny görkezýär. Dowam edýän taslamalar we täze maýa goýumlary bilen Türkiye halkara arenasynda bäsdeşlik pozisiýasynda bolmagy maksat edinýär. Bu görnüşiň nähili emele geljekdigini we geljekde haýsy taslamalaryň durmuşa geçiriljekdigini sabyrsyzlyk bilen garaşýarys.