Türkiye eksportda iň ýokary derejä ýetdi: Awgust aýynda 23,5 milliard dollarlyk rekord

Türkiýanyň daşary söwdasyndaky ösüş tendensiýasy dowam edýär. Söwda ministri Ömer Bolat tarapyndan yglan edilen awgust aýyndaky daşary söwda maglumatlaryna görä, Türkiýäniň eksporty geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 8,1 göterim ýokarlandy we 23,5 milliard dollar derejesine ýetdi. Bu görkeziji ähli döwürdäki iň ýokary awgust eksporty hökmünde hasaba alyndy. Annualyllyk esasda eksport 280.3 milliard dollar bilen respublikanyň taryhynda iň ýokary derejä ýetdi. Firstylyň ilkinji sekiz aýynda (ýanwar-awgust) jemi eksport 185 milliard dollar boldy.

Söwda ministri Ömer Bolat eksportyň bu yzygiderli ýokarlanmagyny nygtady we soňky 40 aýyň 22-sinde aýlyk eksport rekordlarynyň bozulandygyny aýtdy. Bolat: "Şu ýylyň ilkinji 8 aýynda dört aýlyk rekord goýduk. 2024-nji ýylda kesgitlän 282 milliard dollarlyk eksport maksadymyza ýetmek üçin bary-ýogy 1,7 milliard dollar galdy" -diýip, maksatlaryň gaty ýakyndygyny görkezdi.

Tehnologiýany köp talap edýän eksportda uly böküş

Türkiýanyň eksport gurluşynda hil taýdan özgerişlik maglumatlarda-da öz beýanyny tapdy. Orta, ýokary we ýokary tehnologiýa önümleriniň eksporty ýylda 116 milliard dollara çenli artdy we umumy eksportdaky paýyny 43,5 göterime çenli ýokarlandyrdy. Productylyň ilkinji sekiz aýynda bu önüm toparyndaky sap eksport 4,1 milliard dollar boldy.

Haryt eksportyndan başga-da hyzmat pudagynda-da uly üstünlikler gazanyldy. Annualyllyk hyzmat eksportynyň 125 milliard dollar derejesine ýetendigini mälim eden ministr Bolat, Türkiýäniň harytlaryň we hyzmatlaryň umumy eksportynyň 405,3 milliard dollar uludygyny mälim etdi.

Pudaklaýyn liderlik Awtoulagda, Goranmak senagaty ösýär

Awgust aýynda iň köp eksport eden pudak ýene-de 2,8 milliard dollar bilen awtoulag boldy. Awtoulag pudagynda 2,7 milliard dollarlyk himiki maddalar, 1,7 milliard dollarlyk elektrik-elektronika, 1,6 milliard dollarlyk şaý-sepler we 1,5 milliard dollarlyk polat bar.

Goranmak we awiasiýa pudagynyň ösüşi hem ajaýyp derejelere ýetdi. Goranmak senagatynyň prezidenti Haluk Görgün 2026-njy ýylyň awgust aýynda goranyş we howa giňişliginiň eksportynyň 511,4 million dollara ýetjekdigini habar berdi. Görgün ýylyň ilkinji 8 aýynda goranyş senagatynyň eksportynyň geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 16,2 göterim ýokarlandygyny we jemi 6,3 milliard dollara ýetendigini habar berdi.

Import balansy we iň ýokary eksport ýurtlary

Awgust aýynda import maglumatlarynda-da işjeňlik boldy. Import geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 10,5 göterim ýokarlap, 28,7 milliard dollara ýeten bolsa, daşary söwda defisiti 5,2 milliard dollar boldy. Söwda ministri Bolat, global energiýa we çig mal bahalarynyň üýtgemeginiň importyň bu ýokarlanmagynda gönüden-göni täsir edendigini aýtdy.

Türk eksportçylary ýygnagynyň (TİM) prezidenti Mustafa Gültepe awgust aýynda 43 welaýatyň eksportyny artdyrmagy başarandyklaryny we eksport maşgalasyna ilkinji gezek 874 kompaniýanyň goşulandygyny habar berdi. Türkiýanyň iň köp eksport edýän ýurtlary degişlilikde Germaniýa, ABŞ we Angliýa; Eksportyň ýokarlanmagyna iň güýçli goşant zergärçilik, elektrik-elektronika we demir we gara metal pudaklary tarapyndan edildi.