Türkiye, Elektrik ulaglaryna zarýad beriş infrastrukturasy boýunça Europeanewropa sammitinde: Ministr Uraloğlu 2026 maglumatlary yglan etdi

Ulag we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu Türkiýäniň Samsunda ýaşyl öwrülişik we durnukly transport strategiýalarynda ýeten taryhy nokadyny yglan etdi. Ministr Uraloğlu 2026-njy ýylyň birinji ýarymyna çenli biziň ýurdumyzda elektrik ulaglarynyň sanynyň 450 müňden geçendigini we zarýad beriji rozetkalaryň sanynyň takmynan 47 müňe ýetendigini habar berdi we Türkiýäniň her rozetkadaky ulag gatnaşygy boýunça Europeewropada öňdebaryjy bolandygyny aýtdy.

Türkiýäniň Zol galyndylary gurşawy we howanyň üýtgemegi boýunça ussahanalaryň jemleýji konferensiýasy, Zero galyndylar gaznasy tarapyndan "Galyndylary, galyndylary we çeşmeleri ýerli ýerden milli dolandyryşy" göz öňünde tutýan Samsun ussahanasy Şehit Ömer Halisdemir köp maksatly zalynda geçirildi. Ondokuz Maýs uniwersiteti tarapyndan gurnalan we Samsun häkimliginiň howandarlygynda 255 gatnaşyjy we 14 tematiki tablisa bilen geçirilen seminarda şäheriň daşky gurşawy we howanyň ileri tutulýan ugurlary jikme-jik ara alnyp maslahatlaşyldy we "Samsun welaýat galyndylarynyň maksatlaýyn resminamasy" döredildi. Ministr Uraloğlu bu resminamanyň, syýasatdan ugur alýan we 81 welaýata ýaýrajak seminar zynjyrynyň iň möhüm baglanyşyklaryndan birini emele getirýän dinamiki modeldigini aýtdy.

Elektrik ulaglarynyň sanyny we Europeanewropa liderligini artdyrmak rekordy

Ministr Uraloğlu tehnologiki özgerişleriň iň anyk mysaly bolan elektrik ulaglaryna maýa goýumlarynyň haýallaşman dowam edýändigini aýtdy we infrastruktura zarýad bermekde gazanylan uly üstünliklere ünsi çekdi. 2026-njy ýylyň birinji ýarymynda Türkiýede elektrik ulaglarynyň sanynyň 450 müňden geçendigini we zarýad beriji rozetkalaryň sanynyň 47 müňe ýetendigini mälim eden Uraloğlu, her rozetka üçin ulaglaryň sany boýunça Türkiýäniň Europeewropanyň başynda durýandygyny aýtdy.

Akylly transport ulgamlary üçin infrastruktura işlerine salgylanyp, Uraloğlu, Akylly transport ulgamlary merkezi programma üpjünçiligi platformasynyň Hasdal-Stambul howa menzili 5G koridorynda üstünlikli işe girizilendigini habar berdi. Ministr Uraloğlu bu döwrebap ulgamlary ýurda ýaýratmak üçin ýol ulgamlaryndaky süýümli optiki infrastrukturanyň uzynlygyny 20 müň kilometre çenli ýokarlandyrmagy maksat edinýändiklerini aýtdy.

2053 Ulagda arassa nol zyňyndylarynyň kartasy

Uraloğlu, Transport we infrastruktura ministrligi hökmünde 2017-nji ýylda Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň aýaly Emine Erdoganyň ýolbaşçylygynda amala aşyrylan Zol galyndylary hereketini ykdysady ösüşiň möhüm elementlerinden biri hökmünde kabul edýändigini we transport pudagynyň global zyňyndylardaky roluna ünsi çekdi. Global parnik gazlarynyň 21 göteriminiň transportdan gelip çykýandygyny we bu pudagyň 17,6 göterim paý bilen dünýäde üçünji, Türkiýede ikinji orunda durýandygyny mälim eden ministr Uraloğlu aşakdaky baha berdi:

"Bu uly jogapkärçilige düşünmek bilen, transportyň ähli görnüşlerini birleşdirýän 'Türkiýäniň sap nol zyňyndylarynyň ýol kartasy' taslamasyny tutanýerlilik bilen amala aşyrýarys. Europeanewropa Bileleşiginiň maliýe hyzmatdaşlygy goldawy bilen durmuşa geçirilýän bu göz öňünde tutulýan taslamanyň çäginde geljekde zyňyndy modelleri we ssenariýalary taýýarlaýarys we 2053 sap nol zyňyndy maksadymyz üçin berk ädimler ädýäris.

Uraloğlu, soňky 24 ýylda bölünen ýol ulgamyny 6 müň 101 kilometrden 30 müň 120 kilometre çenli köpeltmek arkaly üznüksiz ulag akymynyň üpjün edilendigini mälim etdi we şeýlelik bilen her ýyl 6,57 million tonna uglerod zyňyndylarynyň öňüni alandygyny aýtdy. Mundan başga-da, ekologiki köprüler, welosiped ýollary, gün elektrik stansiýalary we asfalt gaýtadan işleýän desgalar bilen uglerodyň yzy azaldylýar; Her ýylda ortaça 2 million tonna asfalt gaýtadan işlemek arkaly ep-esli energiýa we serişdeleri tygşytlamak arkaly gazanylandygyny mälim etdi.

Demir ýollary, ekologiýa taýdan arassa howa menzilleri we Samsunyň strategiki roly

Demirýol transportynda uly özgerişlikleri maksat edinýändiklerini bellän ministr Uraloğlu, demir ýollarynyň ýük transportynda paýyny 5 göterimden 22 göterime çenli ýokarlandyrmagy maksat edinýändiklerini aýtdy. Mawy watany Greenaşyl port şahadatnamasy we deňiz transportynda dekarbonizasiýa taslamalary bilen goraýandyklaryny mälim eden Uraloğlu, awiasiýa pudagynda gazanylan üstünlikleri şu sözler bilen jemledi:

"Aeroportlar Geňeşiniň halkara howa menziliniň uglerod akkreditasiýa maksatnamasynyň çäginde Türkiýe, 52 dekarbonlaşdyrylan howa menzili bilen dünýäde iň köp şahadatnama alan üçünji ýurtdyr. Aeroportlarymyzda" Meni yzarla "hyzmatlarynda elektrik ulaglarynyň ulanylyşyny giňeltmek arkaly zyňyndylarymyza nol goýberýäris."

Ministr Uraloğlu Samsunyň porty, logistika desgalary, senagat we oba hojalygy bilen Gara deňziň dünýä girelgesidigini aýtdy we "Samsun welaýat galyndylaryny nyşana alýan resminamanyň" diňe bir daşky gurşaw resminamasy däldigini aýtdy; Şäheriň hereketini, gurluşyk galyndylaryny, port-howa menzilini dolandyrmagy we çeşmeleriň netijeliligini öz içine alýan umumy ösüş gollanmasydygyny aýtdy. Maslahatdan soň zibil taşlaýyş tejribesine baryp gören ministr Uraloğlu; Samsun welaýatynyň häkimi Orhan Tawly, AK partiýasynyň Samsun wekilleri Çiğdem Karaaslan, Yusufusuf Ziýa Yylmaz, Ersan Aksu we Orhan Kyrkaly, Samsun şäher häkimliginiň häkimi Halit Doğan, DHMI başlygy we baş müdiri Fatih Çakmak, Ondokuz Maýs uniwersitetiniň rektory Dr. Mahmut Aýdin.