Türkiye emeli intellekt mobilizasiýasy: 1 trillion Lira nyşany we sanly özygtyýarlylyk hereketi

Türkiye, dünýä tehnologiýa ýaryşynda öz ornuny güýçlendirjek taryhy ädim bolan täze emeli intellekt ýol kartasyny resmi taýdan hödürledi. Geçen hepde güýje giren bu ägirt uly meýilnama ýurduň sanly geljegini üýtgetmegi maksat edinýän hem bolsa, ykdysady we milli howpsuzlyk ölçegleri bilen ünsi özüne çekýär. 1 trillion liranyň ägirt uly ykdysady gymmaty döretmek meýilnamasy strategiýanyň merkezinde bolsa-da, bu düşünjäni ýerine ýetirjek ökde adam resurslary goşunyny döretmek meýilleşdirilýär.

Sanly özygtyýarlylyk we içerki infrastruktura güýji

Sanly özgerişler we kiberhowpsuzlyk birleşiginiň prezidenti Taner Çıtak täze ýol kartasyny Türkiýanyň tehnologiki garaşsyzlygy nukdaýnazaryndan taryhy öwrülişik hökmünde häsiýetlendirdi. Çytak meýilnamanyň howpsuzlyk ölçeglerine aýratyn ünsi çekip, sanly özygtyýarlylyga ünsi jemlemegiň ähmiýetini şu sözler bilen düşündirdi: "Biziň üçin iň gymmatly ölçeg, sanly özygtyýarlylyga ünsi jemlemek. Içerki we ygtybarly infrastruktura kuwwatyny ösdürmek, daşary ýurt ulgamlaryna garaşlylygy azaltmak we ýurduň içindäki maglumatlary gaýtadan işlemek strategiki girdeji gazanýar." Çıtak, şeýle hem hünärli iş maksatlarynyň ýurtda tälim berlen beýni güýjüni saklamak üçin diýseň güýçli esas döredýändigini aýtdy.

1 Trillion Lira nyşanyna ýol we maýa goýumlary

Türkiye emeli intellekt ekosistemasynda maksatly ykdysady bahasyna 1 trillion lira ýetmek üçin köptaraplaýyn maýa goýum çäresi göz öňünde tutulýar. Hususy sektor tarapyndan maglumat merkezleriniň, bulut tehnologiýalarynyň we emeli intellekt infrastrukturasynyň gurulmagyna ýol açyljakdygyny mälim eden Taner Çıtak, bu etapda maglumat merkeziniň kuwwatyna 1 gigawat ýetmäge gönükdirilendigini aýtdy. Mundan başga-da, döwlet maýa goýumlarynyň 2 göterimini gönüden-göni emeli intellekt taslamalaryna bölmek we adam resurslaryna maýa goýumlaryny ýeňilleşdirmek bu ägirt uly ykdysady potensialy hakykata öwürjek esasy sütün bolup durýar. Çykak, kesgitlenen maksatlaryň dünýä derejesinde Türkiýe üçin möhüm böküş potensialynyň bardygyny aýtdy.

Kiberhowpsuzlyk töwekgelçilikleri we hünärli hakyna tutma goşuny

Täze ýol kartasynyň iň täsirli sütünlerinden biri adam resurslaryna maýa goýumlarydyr. Meýilnamanyň çäginde, Türkiýäniň hemme ýerinde 10 müň ösen emeli intellekt hünärmeni we 100 müň emeli intellektual hünärmenleri taýýarlamak maksat edinilýär. Şeýle-de bolsa, bu ösüş kiberhowpsuzlyk jogapkärçiligini hem öz içine alýar. Jemgyýetçilik hyzmatlaryndan başlap, saglygy goraýyş pudagyna çenli emeli intellekt tehnologiýalarynyň giň ýaýramagynyň kiber hüjümçileri üçin täze we möhüm maksatlary döredýändigini bellän Çytak, "Infrastrukturanyň ösmegi bilen howpsuzlyga zerurlyk artýar" diýip duýduryş berdi we ösüş depgininiň kiberhowpsuzlyk galkany bilen bir wagtda güýçlendirilmelidigini aýtdy.