Türkiye-Saud demir ýoly: Ysraýylyň üstünden geçýän geosyýasy hereket

Türkiye bilen Saud Arabystany arasynda gol çekilen demir ýol we logistika hyzmatdaşlygy şertnamalary Ysraýyl metbugatynda ýaňlandy. “Yedioth Ahronoth” gazetinde çap edilen sütünde iki ýurduň arasynda meýilleşdirilýän otly liniýasynyň Ysraýylyň üstünden geçmeýändigi bellendi. Bu ösüş, Saud Arabystanynyň transport koridorynyň islegini üýtgedip, Ysraýylyň ýerine Türkiýe bilen strategiki şertnama baglaşmagy hökmünde düşündirildi. Şeýle-de bolsa, uruş gurşawy we sebitdäki üýtgeýän dinamika Saud Arabystanynyň isleglerine täzeden garamagyna sebäp boldy. Bu nukdaýnazardan, Türkiýe bilen baglaşylan şertnamanyň Saud Arabystanynyň strategiki ugrunda düýpli üýtgeşme döredendigi aýdylýar.

Hormuz bogazyndan aýlanmagy maksat edinýäris

Gol çekilen şertnamalaryň ýene bir möhüm tarapy, Hormuz bogazyndan soň ýapylan Aýlag üpjünçilik zynjyrlaryny dikeltmegi maksat edinýär. Takmynan 5,5 milliard dollar maýa goýum bahasy bolan bu taslama Aziýa Ösüş Bankynyň 750 million dollarlyk maliýe goldawy bilen hem ünsi özüne çekýär. Bu demirýol taslamasy, deňizde 30 günden geçýän ýük daşamak wagtyny gury ýer bilen iki hepdeden hem azaltmagy meýilleşdirýär. Türkiye. hödürleýär. Taslama geljekde Oman we Hindi ummany -a çenli giňeldilmegini maksat edinýär. Şeýlelik bilen, Türkiýe geosyýasy täsirini artdyrmak arkaly sebitdäki täsirini hasam güýçlendirip biler.

Sebitdäki gapma-garşylyklar we Türkiýäniň strategiki artykmaçlygy

Ysraýylyň Gaza , Liwan we Eýran ýaly sebitlere eden hüjümlerinden soň Türkiye bu ýagdaýy strategiki artykmaçlyga öwürdi. Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň sebitdäki dartgynlygy bu prosese mümkinçiliklere öwürmek arkaly Türkiýeniň strategiki pozisiýasyny güýçlendirendigi aýdylýar. Şeýle-de bolsa, Ysraýylyň Gazadaky hüjümlerinden soň bu taslama saklandy. Bu, Türkiýanyň demir ýol ulgamyna IMEC-iň ornuny tutmaga we Türkiýäniň sebitdäki strategiki ähmiýetini ýokarlandyrmaga mümkinçilik berdi. Bu ýagdaý, Türkiye kartadaky bir nokat däl-de, kartanyň özi bolmak bilen düşündirilýär. Türkiýanyň demir ýol ulgamy geljek on ýylda sebit tertibini emele getirjek möhüm element hasaplanýar.

Mümkin geljek ösüşler

Saud Arabystany bilen Türkiýäniň arasyndaky bu hyzmatdaşlyk sebitdäki deňagramlylygy üýtgedip biler. Türkiýäniň barha artýan ykdysady we strategiki täsiri täze bileleşikleriň döremegine ýol açyp biler. Bu ösüşler Eastakyn Gündogarda uzak möhletleýin strategiki üýtgeşmelere sebäp bolup biler.