Türkiye sebitleýin ösüş görnüşi: milliardlarça lira ýerli taslamalara uly goldaw

Senagat we Tehnologiýa ministrliginiň utgaşdyrylyşynda işleýän 26 ösüş guramasy Türkiýanyň ýerli potensialyny işjeňleşdirmegi we sebitara ösüş tapawudyny azaltmagy dowam etdirýär. "Ösüş agentlikleri 2025 umumy işjeňlik hasabaty" maglumatlaryndan düzülen maglumatlara görä, ýerli dinamikany güýçlendirmek we işewürlik we maýa goýum gurşawyny gowulandyrmak maksady bilen şu güne çenli jemi 28 müň 120 taslama maliýe we tehniki goldaw berildi. Bu taslamalara geçirilen çeşmeler 2026 bahada 113,3 milliard lira bolsa-da, berlen bu durmuş ýoly sebäpli ykdysadyýete 194.2 milliard lira uly maýa goýum mukdary getirildi.

2025 Localerli dinamikany höweslendirýän maýa goýum býudjeti

Ösüş guramalary geçen döwürde sebitleriň derňewi, strategiýasy we meýilnamalaşdyryş zerurlyklary boýunça işini haýallatman dowam etdirdiler. Bu kontekstde sebitleriň mümkinçiliklerini açyp görkezýän 180 dürli derňew we syn gözlegleri tamamlandy. Diňe geçen ýyl 1155 taslama üçin gol çekilen şertnamanyň umumy mukdary 2,8 milliard lira hökmünde hasaba alyndy. 2025-nji ýylda maliýe goldaw maksatnamalarynyň çäginde maliýeleşdirilýän 153 taslama takmynan 1 milliard lira geçirilen bolsa, bilelikde maliýeleşdirmegi goşmak bilen bu maýa goýumlarynyň umumy býudjeti 1,5 milliard lira ýetdi. Tehniki goldaw maksatnamalarynyň çäginde 803 taslama 94,4 million lira, innowasiýa goldaw maksatnamalarynda 31 taslama 37,3 million lira berildi. Tematiki sebitleýin ösüş maksatnamalarynyň çäginde, özüne çekiji merkezlere goldaw maksatnamasy arkaly 15 taslama 828 million lira goldawy berildi.

BOTAP goldawy we ýer titremesi sebitindäki sosial ösüş maýa goýumlary

Sosial ösüşi goldamak maksatnamasynyň çäginde 146 taslama üçin 679,6 million lira, önümçilik şäherleri maksatnamasynyň çäginde 5 taslama üçin 65 million lira we institusional özgertmeler we durnuklylygy goldamak maksatnamalary boýunça 2 taslama üçin 60 million lira berildi. Earthquakeer titremesiniň çalt dikeldilmegi üçin amala aşyrylan Sebitleýin Ösüşe gönükdirilen Dikeldiş Gyssagly Hereket Maksatnamasynyň (BOTAP) çäginde çeşmeler Çukurowa, Gündogar Ortaýer deňzi, Fyrat, İpekyolu we Karacadağ ösüş agentliklerine gyssagly kömek pullaryndan we beýleki edaralaryň býudjetlerinden geçirildi. Mundan başga-da, töwekgelçilikleriň öňüni almak we telekeçilik ukybyny ýokarlandyrmak üçin geçirilen tehniki-ykdysady esaslandyryşlara 42,8 million lira goşant goşdy, teklipler bolmazdan 10 agentligiň üsti bilen amala aşyrylan 13 ugurly taslama 279,3 million lira berildi.

Maýa goýum goldaw bölümlerinden 27 müňden gowrak adama maslahat

Global we milli derejede sebitleriň maýa goýum mümkinçiliklerini öňe sürýän maýa goýum goldaw bölümleri (YDO) telekeçileriň býurokratik işlerini ýeňilleşdirmegi dowam etdirdi. Maýa goýum goldaw bölümleri 2025-nji ýylda 44 maýadaryň rugsady we ygtyýarnama amallaryna gönüden-göni goldaw berdi we şolardan 29-synyň amallaryny üstünlikli tamamlady. Şol döwürde 27 müň 375 adama we edaralara hünär maslahat beriş hyzmatlary berildi. Meýdan gözlegleriniň çäginde 5 müň 299 kompaniýa baryp gören bolsa, Developmenterli Ösüş Maksatnamasynyň çäginde guralan 1517 maglumat çäresine 24 müň 501 adam gatnaşdy.