Türkiye seýrek gözleg: Üç nesil barada çuňňur öwreniş

Maşgala we durmuş hyzmatlary ministri Mahinur Özdemir Göktaş Türkiýanyň dürli sebitlerinde maşgala gurluşyny gözden geçiren "Türkiýäniň üç nesli maglumatdan görüşe çenli" gözleginiň netijelerini yglan etdi. Gözleg 12 welaýatda geçirildi we 6,530 maşgala baryp, 10408 adam ýüzbe-ýüz söhbetdeş boldy. Bu gözleg, Türk statistika instituty (TUIK) we Sosial institut bilen hyzmatdaşlykda geçirildi we maşgala gurluşyna täze garaýyşlary hödürlemegi maksat edinýärdi. Gözleg, nikalaşmak we önelgelilik ýaly meseleleriň milletara geçişini barlamak arkaly sebit tapawudynyň bu düşünjelere täsirini ýüze çykarmagy maksat edinýär.

Okuwyň gerimi we ähmiýeti

Köp ölçegli perspektiwadan nikalaşmagyň we önelgeligiň deňeşdirme synagy: Tejribeler boýunça geçirilen gözlegler, tejribeler we gözlegler. Ministr Göktaş, bu taslamanyň maşgala barada nämäni bilýändigi we täze strategiýalary işläp düzmek üçin esas döredýändigini aýtdy. Nika we çaga dogurmak tendensiýalarynyň dürli sebitlerde nähili şöhlelenýändigini açyp görkezmek bilen, maşgala durmuşyny ugrukdyrýan saýlawlaryň diňe bir häzirki döwrüň şertleri bilen däl-de, eýsem öňki tejribeler bilenem emele gelýändigini nygtady. Nikanyň peselmeginiň we çaga dogurmagyň derejesiniň hemişelik tendensiýa hökmünde görülmelidigini mälim eden Göktaş, bu wakalaryň jemgyýetçilik gurluşynda özgerişlikleri getirýändigini aýtdy.

Prezident Erdoganyň çaklamalary

Prezident Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan birnäçe ýyl mundan ozal maşgala gurluşyna abanýan töwekgelçilikler barada duýduryşlara salgylanyp, Göktaş. Bu duýduryşlara döwletiň aňy bilen taryhy jogapkärçilik hökmünde garalmalydygyny we maşgalany berkitmek ugrundaky tagallalaryň milletiň ýaşamagy we döwletiň geljegi bilen gönüden-göni baglanyşyklydygyny aýtdy.

Geljek üçin strategiki ädimler

Ministr Göktaş 2024-nji ýylda durmuşa geçiriljek Görüş resminamasynyň we hereket meýilnamasynyň goragy we berkitmegiň ilkinji ädimleridigini mälim etdi. Işlerini Ilat syýasaty geňeşi bilen has berk utgaşdyrmak maksady bilen amala aşyrandyklaryny we maşgala syýasatyny Maşgala institutyny döretmek arkaly meýdançadaky faktlara esaslanýan çemeleşmä esaslandyklaryny aýtdy.

2025 Maşgala ýyly we amaly programmalar

Maşgala gönükdirilen taslamalaryň “2025 Maşgala ýyly” guramasynyň çäginde guralan çäreler bilen bilelikde durmuşa geçirilendigini düşündirdi. Şeýle hem, dogluş goldawyny üýtgedip gurmak ýaly dürli syýasatlaryň durmuşa geçirilendigini aýtdy.

Gözleg netijeleriniň derňewi

Gözleg, nika institutynyň jemgyýetiň esasy diregi bolmagyny dowam etdirýändigini we nikalaryň esasan hemişelik gurluşlardygyny görkezdi. Şeýle-de bolsa, önelgelilik derejesiniň milletara pese gaçýandygyny görkezdi. Üçünji nesilde durmuşa çykmagy meýilleşdirmeýänleriň sanynyň 40 göterime golaýlaýandygy, ilkinji nikalaşmak üçin iň gowy ýaşyň köpelmegi we çagalaryň ideal sanynyň azalmagy ünsli gözden geçirilmeli netijeleriň biridir. Şeýle hem doganlyk duýgusyna berlen ähmiýetiň ýokarydygy göründi. Bu tapyndylar, jemgyýetiň maşgala we çagalara berýän ähmiýetiniň henizem güýçli dowam edýändigini görkezýär.

Halkara hyzmatdaşlygy we geljekki görüş

Türkiýanyň maşgala we ilat syýasatynda halkara arenasynda öňdebaryjy orny eýeleýändigini aýdýan Göktaş, şuňa meňzeş duýgur ýurtlar bilen hyzmatdaşlygy ösdürmegi dowam etdirýändiklerini aýtdy. "Maşgala we ilatyň onýyllygy" gözýetiminiň beýleki ýurtlar üçin güýçli salgylanma bolup biljekdigine ünsi çekdi.

Programmadan bellikler we minnetdarlyk

Programmada TÜİK prezidenti Mehmet Arabacy we Institutyň sosial baş utgaşdyryjysy doktor İpek Koşkun Armağanda çykyş etdi. Ministr Göktaş gözlegleriň durmuşa geçirilmegine goşant goşan guramalara minnetdarlyk bildirdi we okuwyň peýdaly bolmagyny arzuw etdi.