Türkiye-Siriýa-Iordaniýa-Saud Arabystany koridory: Täze söwda ýoly

Türkiye, Siriýa, Iordaniýa we Saud Arabystanynyň arasynda döredilen üstaşyr geçelgesi sebitiň ykdysady durmuşy hasaplanýar. Bu möhüm ösüş, Türkiýäniň Söwda ministri Mehmet Bolatyň Gaziantepde geçirilen AA şäher ykdysadyýeti sammitinde eden çykyşlary bilen gün tertibine geldi. Bolat, Siriýanyň Ykdysadyýet we senagat ministri Muhammet Nidal al-Şar bilen duşuşygyndan soň eden çykyşynda bu koridoryň möhüm ähmiýetini nygtady. Bolat, Siriýanyň köp ýyllaryň dowamynda kyn döwürden soň durnuklylyk we gaýtadan dikeldiş döwrüne girendigini aýtdy. Türkiýanyň bu etapda Siriýa berýän goldawy barada durup geçen Bolat, iki ýurduň arasyndaky söwda hyzmatdaşlygynyň çalt ösýändigini we maýa goýumlaryna bolan ynamyň artýandygyny aýtdy.

Bilelikdäki maýa goýumlar we erkin söwda şertnamalary

Bolat Türkiýe bilen Siriýanyň arasynda täze erkin söwda şertnamasyny baglaşmak üçin gepleşikleriň dowam edýändigini aýtdy. Aprel aýynda geçirilen Ykdysadyýet we söwda boýunça bilelikdäki komitetiň ýygnagyndan soň gümrük hyzmatdaşlygy, tehniki ülňüler we bilelikdäki maýa goýumlar ýaly ugurlarda iki ýurduň arasynda uly ösüş gazanyldy. Bu ädimler Türkiýe-Siriýa arkaly Aýlag ýurtlaryna söwdany erkinleşdirmäge mümkinçilik berdi.

Tranzit koridorynyň strategiki ähmiýeti

Soňky Aýlag söweşinde Hormuz bogazynyň ýapylmagy Türkiýe-Siriýa-Iordaniýa-Saud Arabystany tranzit koridorynyň näderejede möhümdigini görkezdi. 15-nji aprelden bäri netijeli işleýän bu koridor sebitdäki ýurtlara alternatiw söwda ýoluny hödürleýär. Bolat bu wakalary "sebitiň ykdysady integrasiýasy" diýip häsiýetlendirse-de, Türkiýe bilen Siriýanyň arasynda bilelikdäki senagat zolaklaryny döretmek boýunça tagallalaryň dowam edýändigini aýtdy.

Geljekki meýilnamalar

AA şäher ykdysadyýeti sammiti iki ýurduň arasyndaky ykdysady gatnaşyklary güýçlendirýän platforma hökmünde ünsi çekýär. Bolat, Türk banklarynyň Siriýada şahamçalaryny açmagynyň gün tertibinde durýandygyny we Yslahiýe we Nusaýbin gümrük derwezelerini açmak baradaky gepleşikleriň dowam edýändigini aýtdy. Bu ädimler söwdadaky päsgelçilikleri aýyrmak üçin möhüm başlangyçlar hökmünde kabul edilýär.

Netijede, Türkiýe, Siriýa, Iordaniýa we Saud Arabystanynyň arasynda döredilen üstaşyr geçelgesi diňe bir söwda däl, eýsem sebitleýin hyzmatdaşlygyň hem güýçlenmegine goşant goşýar. Geljekde bu koridoryň has täsirli boljakdygyna we täze ykdysady mümkinçilikleriň döredilmegine garaşylýar.