Türkiýedäki ilat krizisi: önelgelilik derejesi taryhy pese gaçýar

Türk statistika instituty (TUIK) 2025-nji ýylda dogluş derejesini yglan etdi we alnan maglumatlar ýurduň demografiki geljegi üçin möhüm duýduryşdyr. Türkiýäniň çaga dogurmak derejesi 1,42 çaga çenli azaldy, ilatyň täzeleniş çäginden 2.10-dan has pes. Bu bäbekleriň 51,4 göterimi oglan, 48,6 göterimi gyz bolup doguldy. Bu maglumatlar ilatyň ösüş depgininiň peselmeginiň dowam edýändigini görkezýär.

Tohumlyk derejesiniň dowam edýän pese gaçmagy

Çaga dogurmagyň umumy derejesi aýalyň köpeliş döwründe bolup biljek ortaça çaga sanyny aňladýar. Bu gatnaşygy 2001-nji ýylda 2.38 bolan bolsa, häzirki wagtda 1,42-e çenli azaldy. Bu pese gaçmak Türkiýanyň geljekki ilat gurluşyna çynlakaý täsir edip biler.

Demografiki üýtgeşiklik we onuň täsiri

Çaga dogurmagyň derejesiniň peselmegi uzak möhletde işçi güýjüne we ykdysady ösüşe ýaramaz täsir edip biler. Ilatyň garramagy işjeň işçi güýjüniň azalmagyna we sosial üpjünçilik ulgamlaryna basyş edip biler. Bu ýagdaý geljekde has giňişleýin sosial-ykdysady syýasatlary talap edip biler.

Türkiýanyň häzirki demografiki gurluşy, çaga dogurmak derejesiniň peselmegi bilen birlikde geljekde çynlakaý ilat krizisine duçar bolup biler. Hökümet we degişli guramalar üçin bu meseläni çözmek üçin strategiýalary işläp düzmek möhümdir. Ilatyň deňagramly ýokarlanmagy üçin çäreler görmek, ýurduň durnukly ösüşinde möhüm rol oýnar.