Türkiýede bilimiň dowamlylygy 2025-nji ýylda 9,6 ýyla çenli ýokarlandy

Türk statistika instituty (TUIK) 2025-nji ýyl üçin bilim statistikasyny yglan etdi we alnan maglumatlar soňky ýyllarda Türkiýede bilim derejesiniň ep-esli ýokarlanandygyny görkezdi. 25-34 ýaş aralygyndaky ilatyň ýokary bilimini gutaranlaryň sany 2008-nji ýylda 13,5% bolsa-da, 2025-nji ýylda bu görkeziji 45,6% -e ýetdi. Erkekler üçin bu görkeziji 14,6% -den 41% -e çenli ýokarlandy. Bu maglumatlar Türkiýede bilim derejesiniň jynsyna garamazdan ýokarlanýandygyny görkezýär.

OECD ýurtlary bilen deňeşdirme seljermesi

2024-nji ýyl üçin OECD maglumatlary gözden geçirilende, 25-34 ýaş toparyndaky ýokary bilim uçurymlarynyň derejesi Türkiýada 44,9%, OECD-iň ortaça 48,7% -i bar. Bu, Türkiýanyň bilim derejesiniň halkara ülňülerine ýakynlaşýandygyny görkezýär. OECD ýurtlarynyň arasynda iň ýokary görkeziji Günorta Koreýada 70,6%, iň pes derejesi 29,1% bilen Meksikada boldy.

Bilim derejesindäki sebit tapawutlary

25 we ondan ýokary ýaşly ilatyň bilim derejesine seredeniňde, 2008-nji ýylda 9,8% bolan ýokary bilimli uçurymlaryň derejesi, 2025-nji ýylda 26.5% -e ýetdi. Bu döwürde aýallaryň ortaça bilim döwri 8,9 ýyl, erkekler üçin 10,3 ýyl hökmünde hasaba alyndy.

Bilim döwrüniň welaýatlar boýunça paýlanyşy

2025-nji ýylda iň ýokary bilim döwri bolan welaýat Ankara bolup, ortaça bilim döwri 10,9 ýyl hökmünde kesgitlenildi. Stambul, Eskişehir, Kokaeli we ovalowa Ankaradan soň beýleki welaýatlaryň arasynda. Orta bilim derejesi iň pes bolan welaýat 7,6 ýyl bilen Ağry diýlip kesgitlenildi.

Bilim döwründe nyrhlary ýokarlandyrmak

2016-2025-nji ýyllar aralygynda bilim döwrüniň iň ýokary ösüşi Şyrnakda 48,5% boldy. Hakkari, Muş, Şanlyurfa we Wan hem ýokary ösüş depgini bilen ünsi çekdi. Iň pes ösüş 13,2% bilen Ankarada, ondan soň Eskişehir, Tekirdağ, İzmir we Stambul boldy.

sowatlylygyň derejesi we bilim derejesi

2008-nji ýylda 91,8% bolan sowatlylyk derejesi 2025-nji ýylda 96,9% -e, 96,4% -e çenli ýokarlandy. Ene-atasy ýokary bilimi gutaran çagalaryň hem ýokary bilimi gutaran çagalaryň derejesi ajaýypdy; Ejeleri ýokary bilimi gutaranlaryň 84,2% -i we kakalary ýokary bilimini gutaranlaryň 80,4% -i ýokary bilimi tamamladylar. Aýratyn-da aýallaryň bilim derejesiniň ýokarlanmagy jyns taýdan deňlik nukdaýnazaryndan oňyn ösüş hasaplanýar. Bilim derejesiniň ýokarlanmagy Türkiýanyň ykdysady we sosial ösüşine möhüm goşant goşar diýlip garaşylýar.