Türkiýede demografiki krizis gelýär: önelgelilik derejesi respublikanyň taryhynda iň pes derejededir

Türkiýanyň demografiki gurluşynyň üýtgemegi we geljekdäki ilat çaklamalary döwlet sammitinde gün tertibiniň iň möhüm meseleleriniň birine öwrüldi. Wise-prezident Cevdet Yyllmaz -yň baştutanlygynda Prezident toplumynda geçirilen Ilat syýasaty geňeşi ýygnagynda ýurduň ilat gurluşy we adatdan daşary ýagdaý meýilnamalary barada täsirli maglumatlar ara alnyp maslahatlaşyldy. Duşuşykda ýurduň ýüzbe-ýüz bolýan demografiki töwekgelçilikleri, Türk statistika instituty (TUIK) tarapyndan yglan edilen häzirki maglumatlara esaslanyp jikme-jik seljerildi.

Türkiýäniň ilatynyň taryhy pese gaçmagy: önelgelilik derejesi 1,42

Wise-prezident Cevdet ılmylmaz Türkiýanyň ilatynyň ösüş depgininiň peselmegine ünsi çekdi we aladaly statistiki maglumatlary paýlaşdy. TÜİK maglumatlaryna görä, 2025-nji ýylyň ahyryna çenli Türkiýäniň ilatynyň 86 million 92 müň -e ýetendigini mälim eden Yyllmaz, ilatyň ýyllyk ösüş depgininiň müňden 5-e çenli azalandygyny aýtdy. Bu haýallamagyň iň uly sebäbiniň, çaga dogurmak derejesiniň çalt peselmegidir diýip bellän ılmaz, "2025-nji ýylda umumy çaga dogurmak derejämiz 1,42 çaga çenli azaldy we respublikamyzyň taryhynda iň pes derejä ýetdi"

Demografiki howp: Ilat 76 welaýatda özüni täzeläp bilmez

Yyllmaz, ilatyň häzirki derejesini saklamak üçin zerur bolan we "çalyşmak derejesi" hasaplanýan 2.1 hasyllylyk derejesiniň bu ýerden uzak däldigini mälim etdi we Türkiýedäki 81 welaýatyň hemmesiniň diýen ýaly bu çäkden aşandygyny mälim etdi. Şanlyurfanyň Türkiýede 3 çaga ýa-da ondan köp çaga dogurmak boýunça ýeke-täk welaýatdygyny mälim eden Wise-prezident, howpuň ululygyna ünsi çekip: "Galan 76 welaýatda çaga dogurmagyň derejesiniň 2.1 kritiki çäkden aşmagy, ilatyň azalmagy we garramak howpunyň tutuş ýurtda näderejede ýetendigini açyk görkezýär" -diýdi. Geňeşiň bu negatiw tendensiýany aradan aýyrmak üçin täze maşgala we ilat syýasatlaryny durmuşa geçirmek üçin giňişleýin gözlegleriň geçiriljekdigi mälim edildi.