Türkiýede ýagyşyň taryhy rekordy: 11 aýlyk suw ýyly soňky 66 ýylda iň ýokary derejä ýetdi!

Türkiye soňky ýyllaryň iň güýçli we bol ýagyş döwürlerinden birini galdyrýar. Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrliginiň Meteorologiýa müdirligi tarapyndan taýýarlanan "2026-njy suw ýyly 11 aýlyk giňişlikdäki ýagyş hasabaty" maglumatlaryna görä, 2025-nji ýylyň 1-nji oktýabryndan 2026-njy ýylyň 31-nji awgustyna çenli aralykda ýurt boýunça her inedördül metre ortaça ýagyş mukdary 709.2 kilogram hökmünde hasaba alyndy. Bu taryhy maglumatlar, Türkiýäniň suw baýlyklary taýdan diýseň möhüm döwri galdyrandygyny görkezýän hem bolsa, howa üýtgemeleriniň ýagyş reimesimlerine edýän täsirini ýene bir gezek açýar.

Soňky 66 ýylda iň ýagyşly döwür: kadalar 29 göterimden geçdi

yglan edilen resmi maglumatlara görä, Türkiýede köp ýyllap adaty suw ýyly her inedördül metr üçin 548,5 kilogram , geçen ýylyň degişli döwründe ygalyň mukdary 401.1 kilogram boldy. Deňeşdiriş seljermesi 2026-njy ýyldaky suw ygalynyň möwsümleýin kadalardan 29 göterim, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 77 göterim ýokarydygyny görkezdi. Bu jemlenen üstünlik, Türkiýede soňky 66 ýylda iň ýokary 11 aýlyk ýagyş derejesi hökmünde taryhda hasaba alyndy. Rainagyşly günleriň sanynyň ep-esli artmagy hem hasaba alyndy; Köp ýyllap ortaça 95,8 gün bolan ýagyşly günleriň sany bu döwürde 17 göterim ýokarlap, 111,8 güne ýetdi.

Welaýat boýunça ýagyş hasabaty: rekord goýýan şäherler we gurak sebitler

Türkiye boýunça 79 welaýatda ýagyşyň mukdary möwsümleýin kadalardan ýokary ýa-da ondan ýokary bolsa-da, diňe Bursa we Tekirdağ welaýatlary adaty gymmatlyklardan pesdi. Welaýat boýunça geçirilen ölçeglere görä, iň köp ýagýan şäher 1455.2 kilogram , iň az ýagýan ýeri bolsa Idyr 384,9 kilogram bilen kesgitlenildi. Tekirdağ, Kyrklareli, Bursa, ovalowa, Eskişehir, Kastamonu, Çankiri, Malatýa, Baýburt, Trabzon, Rize, Artwin we Erzurumyň töwereginde ýagyşyň geografiki paýlanyşynda 20 göterime çenli azalma bar bolsa-da; 80 göterimden gowrak ýokarlama Siirt, Şyrnak we Wan sebitlerinde hasaba alyndy.

Hasabatyň ýene bir täsir galdyryjy elementi, köp welaýatda köp ýyl bäri görülmedik ýagyş ýazgylarynyň bozulmagy boldy. Soňky 66 ýylda iň ýokary ýagyş derejesi Adana, Düzce, Hataý, Isparta, İzmir, Kahramanmaraş, Kaýseri, Niğde, Ordu, Osmaniýe, Tokat, ozozgat, Manisa we Giresunda ýetildi. Mundan başga-da, Bingöl, Bitlis, Erzincan, Siwas we Tunceli şäherlerinde soňky 38 ýylda iň köp ýagyş mukdary, Wanda soňky 32 ýylda we Gaziantepde soňky 30 ýylda iň köp ýagyş ýagdy.

Sebitleýin derňew: Günorta-gündogarda we Ortaýer deňzinde adatdan daşary ösüş

Sebitleýin esasda gözden geçirilende, Türkiýanyň ähli geografiki sebitlerinde ýagyşyň möwsümleýin kadalardan we öňki ýyllardan ýokarydygy göründi. Iň ýokary ösüş günorta-gündogar Anadoly sebitinde bolup geçdi, bu adaty ýagdaý bilen deňeşdirilende 46 göterim ýokarlandy. Sebitdäki inedördül metre ýagyşyň mukdary 771,4 kilogram bolsa-da, bu görkeziji 527 kilogramdan we geçen ýylky ýagyş 248,4 kilogramdan köp esse ýokarydy. Ortaýer deňzi sebitinde 939,3 kilogram ýagyş her inedördül metre düşdi we soňky 66 ýylda rekord goýdy; Sebitde ýagyş adaty bilen deňeşdirilende 45 göterim, geçen ýyl bilen deňeşdirilende 100 göterimden gowrak ýokarlandy.

Beýleki sebitlerde şuňa meňzeş ýokarlanmak tendensiýasy agdyklyk etdi. Gündogar Anadoly sebitinde soňky 38 ýylyň iň ýokary derejesine ýeten ýagyş, her inedördül metr üçin 698,7 kilogram bolup, adaty ýagdaý bilen deňeşdirilende 34 göterim ýokarlandy. Merkezi Anadoly sebitinde 489,4 kilogram ýagyş hasaba alnanda, soňky 15 ýylyň iň ýokary derejesi, soňky 11 ýylda iň ýokary bolan Ege sebitinde 743,6 kilogram ýagyş hasaba alyndy. Gara deňiz sebiti soňky 10 ýylda iň inedördül metre 752,8 kilogram ýagyş bilen iň ýokary derejä ýeten bolsa, Marmara sebitinde ýagyş 8 göterim ýokarlap, 676,6 kilograma ýetdi.