Türkiýeden Balkana ägirt uly eksport: Birinji ýarymda 12,7 milliard dollardan geçdi

Türkiye dünýä bazarlarynda täsiri artýarka, berk taryhy we medeni gatnaşyklary bolan Balkan geografiýasy bilen söwda gatnaşyklary hem täze bir ugra geçdi. Türk Eksportçylary Assambleýasynyň (TİM) maglumatlaryna görä, şu ýylyň birinji ýarymynda Türkiýeniň 136 milliard 58 million 739 müň dollar eksportyndaky Balkan ýurtlarynyň paýy ajaýyp derejä ýetdi. Firstylyň ilkinji 6 aýynda Balkan sebitine eksport geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 1,4 göterim ýokarlandy we 12 milliard 715 million 317 müň dollar boldy. Geçen ýylyň ýanwar-iýun aýlarynda bu görkeziji 12 milliard 571 million 559 müň dollar derejesinde boldy.

Diplomatik başlangyçlaryň we Balkan parahatçylyk platformasynyň söwda täsiri

Türkiye ýakyn we uzak geografiýalarda köptaraply diplomatiýa hereketi ykdysady gatnaşyklaryň lokomotiwini dowam etdirýär. Işewür wekilleriň we Türkiýeniň ýolbaşçylygynda durmuşa geçirilen Balkan Parahatçylyk platformasy, sebit ýurtlarynyň arasyndaky söwda köprülerini güýçlendirýär. Stambulyň başynda Stambulda geçirilen Balkan Parahatçylyk platformasynyň 2-nji Daşary işler ministrleriniň ýygnagy diňe bir howpsuzlyk meselelerine gönükdirilmedi; Şeýle hem, özara maýa goýumlary, ykdysady hyzmatdaşlyk we täze söwda mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşylýan möhüm öwrülişik boldy. Bu ýokary derejeli aragatnaşyklar, Balkan bazaryndaky türk önümleriniň agramyny ýokarlandyryp, söwda maglumatlaryna gönüden-göni oňyn täsir etdi.

Rumyniýa eksportyň başynda, Bolgariýa rekord goýdy

Balkan geografiýasyny emele getirýän 11 ýurduň arasynda Türkiýanyň iň uly söwda hyzmatdaşy Rumyniýa boldy. Romaniaylyň birinji ýarymynda Rumyniýa eksporty 3 milliard 674 million 397 müň dollar hökmünde hasaba alyndy. Ondan soň Rumyniýa 2 milliard 554 million 669 müň dollar , Gresiýa 1 milliard 745 million 341 müň dollar , Sloweniýa 1 milliard 525 million 811 müň dollar , Serbiýa bolsa 1 milliard 72 million 453 müň dollar bilen boldy. Sebitdäki beýleki ýurtlardan Bosniýa we Gersegowina 441,6 million dollar, Kosowa 441,3 million dollar, Albaniýa 430,3 million dollar, Horwatiýa 410,3 million dollar, Demirgazyk Makedoniýa 333,9 million dollar we Çernogoriýa 85,2 million dollar eksport edildi.

Eksport mukdaryndaky ösüş depgini gözden geçirilende, Bolgariýa öndürijiligi bilen tapawutlandy. Bolgariýa gymmaty iň ýokary ýokarlanan ýurt boldy we eksportyny geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende takmynan 319,8 million dollar artdyrdy. Bu ýurtda 150,2 million dollar artmak bilen Serbiýa, 91,8 million dollar bilen Bosniýa we Gersegowina, 79 million dollar bilen Horwatiýa, 34,5 million dollar bilen Albaniýa, 32,1 million dollar bilen Kosowa, 31,3 million dollar bilen Demirgazyk Makedoniýa we 10,8 million dollar bilen Çernogoriýa bar. Şol döwürde Rumyniýa eksport 334,6 million dollar, Sloweniýa eksport 221,3 million dollar, Gresiýa eksport 49,8 million dollar azaldy.

Stambulyň ägirt uly goşandy we pudaklaýyn üstünliklerde awtoulag ýolbaşçylygy

Türkiýanyň senagat we eksport paýtagty Stambul bu döwürde Balkan bazarynda agdyklyk etdi. Stambuldan Balkan ýurtlaryna eksport ýylyň birinji ýarymynda 4 milliard 651,8 million dollar derejesine ýetdi. Bu ýokary göwrüm bilen, Stambulyň umumy eksportynda Balkan geografiýasyna eksportyň umumy paýy 10,9 göterim hasaplandy. Pudaklaýyn esasda seredeniňde, senagat toparynyň agramy aýdyň görünýärdi. Senagat pudagy Balkan ýurtlaryna eksportda lokomotiw rol oýnasa-da, 2 milliard 463,5 million dollar eksporty bilen awtoulag pudagy senagat toparynyň arasynda birinji orunda durýar. Awtoulag pudagynda 1 milliard 968,7 million dollarlyk himiki önümler we önümler, 1 milliard 908,8 million dollarlyk polat we 1 milliard 253 million dollarlyk gara we gara metallar bar.