Türkiýeden, Müsürden, Saud Arabystanyndan we Päkistandan Kairde geçirilen möhüm sammit

Müsüriň paýtagty Kair halkara diplomatik gatnaşyklarynyň möhüm merkezine öwrüldi. Bu ýerde Türkiýanyň, Müsüriň, Saud Arabystanynyň we Pakistanyň daşary işler ministrleriniň arasynda geçirilen ýygnak sebitdäki wakalar ara alnyp maslahatlaşylýan möhüm platforma döretdi. Duşuşyk ABŞ bilen Eýranyň arasynda gazanylan şertnamanyň ýerine ýetirilişine baha bermek üçin geçirildi.

Diplomatik gepleşikleriň merkezi

Kairde geçirilen bu duşuşygyň esasy gün tertibi ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlygy ýok etmek we sebitdäki durnuklylygy üpjün etmek baradaky tagallalary öz içine alýar. Şweýsariýada geçiriljek täze gepleşikleriň öňüsyrasynda dört ýurduň daşary işler ministrleri bu möhüm meseleleri ara alyp maslahatlaşdylar. Duşuşyga Hakan Fidan, Bedir Abdulati, Faýsal bin Ferhan we Muhammet Şak Dar ýaly möhüm atlar gatnaşdy.

Öňki duşuşyklaryň yzlary

Bu ýygnak dört ýurduň arasynda geçirilen dördünji ýygnak hökmünde ünsi çekýär. Ilkinji ýygnak 2026-njy ýylyň 20-nji martynda Riýadda geçirildi we soň Yslamabat we Antalýa ýygnaklary geçirildi. Öňki ýygnaklaryň sebit meselelerini çözmek üçin görülýän ädimleriň esasyny düzendigi aýdylýar.

Yslamabat ylalaşygynyň täsiri

ABŞ bilen Eýran, 2026-njy ýylyň 14-nji iýunynda Pakistanyň töwellaçylygynda urşy bes etmek we iki ýurduň arasyndaky problemalary çözmek barada ylalaşyk gazandylar. Yslamabat ylalaşygy diýlip atlandyrylýan bu şertnama 2026-njy ýylyň 18-nji iýunynda elektron görnüşde gol çekildi we sebitdäki dartgynlygy azaltmak üçin möhüm ädim hasaplandy. Türkiye, Saud Arabystany, Müsür we ABŞ-nyň gatnaşmagynda geçirilen bu ýygnaklarda sebit meselelerini çözmek üçin anyk ädimler ädildi. Fidan sebitdäki problemalary çözmek üçin dört ýurduň bilelikde tagalla etmeginiň möhümdigini aýtdy.

Müsüriň prezidenti bilen duşuşygy

Kairdäki iki günlük aragatnaşyk gatnawyny amala aşyran Hakan Fidan, Müsüriň prezidenti Abdulfettah es-Sisi tarapyndan kabul edildi. Fidan Prezidentiň öz habarlaryny Türkiýäniň Prezidentine ýetirendigini we bu ýygnakda oňyn netijelere ýetendiklerini aýtdy.

Sebitiň durnuklylygy üçin bilelikdäki tagallalar

Duşuşykda Saud Arabystanynyň, Türkiýäniň, Müsüriň we Pakistanyň daşary işler ministrleriniň sebitdäki durnuklylyk we howpsuzlyk meselelerinde hyzmatdaşlyk etmek karary tassyklandy. Dört ýurduň öz mümkinçilikleri we jogapkärçiligi bilen sebitdäki meseleleriň çözgüdini gözlemelidigi nygtaldy.

ABŞ-Eýran dartgynlygyny azaltmak

Kairde geçirilen ýygnakda ABŞ bilen Eýranyň arasynda gazanylan şertnamanyň sebitdäki dartgynlygy azaltmak we howpsuzlygy ýokarlandyrmak üçin möhüm ädimdigi aýdyldy. Yslamabat ylalaşygynyň energiýa bazarlaryna we halkara söwdasyna hem oňyn täsir etjekdigi çaklanylýar.

Päkistanyň we Kataryň roly

Päkistan bilen Kataryň ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky gepleşiklerdäki täsirli tagallalary üçin öwüldi. Pakistanyň dört ýurduň ministrleri bilen ýakyn hyzmatdaşlygy bu işiň üstünlikli geçirilmegine möhüm goşant goşdy.

Palestina meselesine ünsi

Duşuşykda Palestina -yň Eastakyn Gündogarda parahatçylyk, howpsuzlyk we durnuklylyk üçin ähmiýeti ýene bir gezek tassyklandy. Basylyp alnan Palestina sebitlerinde ynsanperwerlik ýagdaýynyň gowulaşmalydygy we palestina halkynyň hukuklarynyň goralmalydygy nygtaldy.

Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň kararlary

Daşary işler ministrleri Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň kararlaryna laýyklykda Palestina halkynyň öz ykballaryny kesgitlemek hukugyny goldaýandyklaryny aýtdylar. Garaşsyz Palestina döwletini döretmek meselesinde tutanýerlilik bildirildi.

Hakan Fidanyň intensiw aragatnaşyklary

Kairde bolan Daşary işler ministri Hakan Fidan Müsüriň Daşary işler ministri Bedir Abdulati we Sudanyň Daşary işler ministri Muhyiddin Salim bilen duşuşdy. Gepleşikleriň sebitleýin hyzmatdaşlygy ýokarlandyrmaga gönükdirilendigi habar berildi.

ABŞ bilen bilelikdäki okuwlar

Hakan Fidan Kairde ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Arap we Afrika meseleleri boýunça uly geňeşçisi Massad Boulos bilen hem duşuşdy. Duşuşykda sebitleýin hyzmatdaşlyk we howpsuzlyk meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Netije we baha bermek

Bu ýygnak dört ýurt üçin sebit meselelerini çözmek üçin möhüm platforma boldy. Geljekde şuňa meňzeş hyzmatdaşlyk ýygnaklarynyň geçirilmegine garaşylýar. Bu tagallalar Eastakyn Gündogarda durnuklylygy ýokarlandyrmaga we halkara hyzmatdaşlygyny berkitmäge gönükdirilendir.