Türkiýeden Rumyniýa çenli taryhy deňiz ädimi: NATO agzasyna ilkinji söweş gämisi satuwy

Türkiye taryhynda ilkinji gezek NATO we Europeanewropa Bileleşigine agza ýurtlara harby gämileri eksport etmek bilen möhüm tapgyra ýetdi. Stambul gämi abatlaýyş kärhanasynyň serkerdeliginde Prezident Rejep Taýyp Erdogan we Rumyniýanyň prezidenti Nikuşor Dan , CAM gatnaşdy. Roman atly gämi Rumyniýanyň deňiz flotuna gowşuryldy. Bu ädim iki ýurduň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlygy we deňiz howpsuzlygy hyzmatdaşlygyny indiki derejä çykardy.

Türkiýe-Rumyniýa gatnaşyklarynda täze döwür

Dabara Prezident Erdoganyň goranyş senagatyna we deňiz pudagyna salam bermegi bilen başlandy. Erdogan Türkiye bilen Rumyniýanyň arasyndaky dostlugyň taryhy sahnada möhüm orny eýeleýändigini we bu hyzmatdaşlygyň deňiz pudagynda güýçlenýändigini aýtdy. Ermenistan, Rumyniýa bilen strategiki hyzmatdaşlyk derejesindäki gatnaşyklaryň bu deňiz hyzmatdaşlygy bilen iň ýokary derejä ýetendigine ünsi çekdi. Rim korwetiniň iberilmegi bilen bu baglanyşygyň has-da pugtalandyrylandygyny aýtdy.

Howpsuzlyk paradigmasynyň üýtgemegi

Erdogan Sowuk Uruşdan bäri dünýäniň iň düýpli üýtgeşmelerini başdan geçirendigini we täze howpsuzlyk paradigmalarynyň ýüze çykandygyny aýtdy. Türkiye bu täze döwri ir ykrar eden we goranyş pudagynda “beýik we kuwwatly Türkiye” garaýşyny amala aşyrmak üçin çynlakaý ädim ätýän ýurtlaryň biridigini aýtdy. Goranmak pudagynda doly garaşsyzlyk maksady bilen 23 ýylda möhüm öňe gidişlik edendiklerini mälim eden Erdogan, geçmişde göz öňüne getirip bolmajak derejelere ýetendiklerini aýtdy. Geçen aýda takmynan 996 million dollarlyk goranyş we howa giňişligi önümlerini eksport edendiklerini mälim etdi we bu üstünlik Türkiýanyň goranyş pudagynda barha artýan güýjüni görkezdi diýdi. Türkiýanyň harby gämi gurluşyk pudagynyň respublikanyň taryhynda iň işli we iň öndümli döwri başdan geçirendigini we 140-dan gowrak deňiz platformasyny dürli geografiýa eksport edendigini mälim etdi. Şeýle hem, pilotsyz deňiz ulaglarynyň gözleg, dizaýn we önümçilik işleriniň dowam edýändigini we taslamalaryň umumy bahasynyň 25 milliard ýewro ýetendigini habar berdi. Türkiýanyň goranyş pudagynda öz in engineeringenerçilik güýjüni ulanmak arkaly möhüm ulgamlary ornaşdyrandygyny mälim etdi.

Global elektrik geçirijilik ukyby

Erdogan TCG Anadoludan ozal sebitde elektrik geçirijilik ukybyna eýe bolan türk deňiz flotunyň häzirki wagtda global energiýa geçiriş ukybynyň bardygyny we bu ýurt üçin buýsanç çeşmesidigini aýtdy. MUGEM taslamasy bilen dünýäde öz uçar gatnawyny dizaýn edip we öndürip bilýän 7-nji ýurt bolandygyny aýtdy. Platformhli platformalaryň möhüm ulgamlarynyň türk inersenerleri tarapyndan döredilendigini we gämileriň milli ok-däri we ýarag ulgamlary bilen enjamlaşdyrylandygyny mälim etdi.

Dost we soýuzdaş ýurtlar bilen hyzmatdaşlyk

Erdogan dünýädäki howpsuzlyk gurşawynyň dostlaryň we ýaranlaryň hyzmatdaşlygyny ýokarlandyrmagyny talap edýändigini aýtdy. Goranmak pudagynda bar bolan mümkinçilikleri we mümkinçilikleri dostlukly ýurtlar bilen paýlaşmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Rumyniýanyň Türkiýe üçin aýratyn ähmiýetiniň bardygyny we iki ýurduň arasyndaky çuňňur gatnaşyklaryň strategiki hyzmatdaşlygyň derejesine ýetendigini aýtdy.

Gara deňiz howpsuzlygyndaky hyzmatdaşlyk

Gara deňziň howpsuzlygynyň Euroewro-Atlantik howpsuzlyk arhitekturasynyň aýrylmaz bölegidigini belläp, Erdogan Türkiýe, Rumyniýa we Bulgara garşy ösýän hyzmatdaşlygyň möhümdigini aýtdy. Geljekde bu hyzmatdaşlygyň hasam artjakdygyna umyt etdi. Erdogan şu gün gowşurylan gämileriň ýerli we milli kompaniýalara degişli ulgamlar bilen enjamlaşdyrylandygyny aýtdy.

Türkiýeden NATO agzasyna ilkinji eksport

Türkiýanyň NATO we Europeanewropa Bileleşigine agza ýurtlara söweş gämisini eksport edendigini we Rumyniýa bilen baglaşylan söwda şertnamasynyň synagynyň, Erdoganyň taýýarlanandygyny aýtdy. platformalary. Prezident Erdogan, täze harby gämiler bilen Türk deňiz güýçleriniň güýjüniň artandygyny aýtdy.

Türkiýäniň parahatçylyk we durnuklylyk baradaky garaýyşy

Erdogan Türkiýanyň maksadynyň sebitde dartgynlylygy döretmek däl-de, parahatçylygy, adalaty, asudalygy we durnuklylygy güýçlendirmekdigini aýtdy. Türkiýanyň krizis, bulam-bujarlyk, söweş we hiç kim bilen dawa gözlemeýändigini, tersine, birek-birege hormat goýmak esasynda güýçli hyzmatdaşlygyň tarapdarydygyny aýtdy.

Erdoganyň hiç kimiň topragyna ýa-da özygtyýarlylygyna gözleriniň ýokdugyny aýdyp, öz milli mümkinçilikleri bilen dostlarynyň we ýaranlarynyň howpsuzlyk zerurlyklaryna goşant goşmak borjuny görýändiklerini aýtdy. Erdogan, deňze iberilen gämileriň bu görüşiň we tutanýerliligiň aýdyň mysalydygyny aýtdy.

Içerki goranyş senagatynyň güýji

Erdogan ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ýaly milli kompaniýalaryň goşantlary bilen gurlan güýçli infrastruktura içerki goranyş senagatynyň güýjüni bermelidigini aýtdy. Taslama gatnaşýan ähli kompaniýalary, inersenerleri, tehnikleri we işgärleri gutlady. Erdogan, Kaliforniýa Rim korwetiniň Rumyniýa üçin peýdaly bolmagyny arzuw etdi we TCG Koçisaryň "gök watanda" buýsanç bilen tolkun atjakdygyny aýtdy.

Dabaranyň atmosferasy we gatnaşyjylar

Prezident Erdogan we Rumyniýanyň prezidenti Dan bilelikde meýdança geldi we hormat garawulyny garşy aldy. Erdogan deňizçi formasy geýnen çagalara jübüsine pul bermek bilen dabara çyn ýürekden goşant goşdy. Döwlet senasy we Rumyniýanyň Döwlet gimni okalandan soň, Rumyniýanyň prezidenti Dan hem çykyş etdi we bu güni ýatlamak üçin surata düşdi.

Erdogan we Dan gämi serkerdelerine baýdak, baýdak we gämileriň hyzmat resminamalaryna giriş resminamalaryny gowşurdylar. Dabara gämi serkerdeleriniň kasam edip, işgärleri gämä ibermegi bilen tamamlandy. Gämilere baýdak we serkerdäniň baýdagy goýuldy we Deňiz akademiýasynyň talyplary Erdogana we Dana sowgatlar gowşuryldy.

Dabara Milli Goranmak ministri ashaşar Güler, Içeri işler ministri Mustafa Çiftçi, Baş ştabyň başlygy Selçuk Baýraktaroğlu, Harby-deňiz güýçleriniň serkerdesi Admiral Ercüment gatnaşdy. Prezidentiň syýasat we howpsuzlyk geňeşçisi Akif Çatağaý. Kıliç, Goranmak senagatynyň prezidenti Haluk Görgün, Stambulyň gubernatory Dawut Gül we AK partiýasynyň Stambulyň welaýat başlygy Abdullah Özdemir gatnaşdy.