Türkiýeden we 7 ýurtdan Ysraýyla bilelikdäki reaksiýa: Al-Aqsa metjidiniň reýdleri iň güýçli ýagdaýda ýazgaryldy

Gündogar Iýerusalimdäki barha möwjeýän dartgynlylygyň we mukaddes ýerlere garşy yzygiderli bozulmalaryň netijesinde Türkiýäniň, Birleşen Arap Emirlikleriniň (BAE), Indoneziýanyň, Kataryň, Müsüriň, Päkistanyň, Saud Arabystanynyň we Iordaniýanyň daşary işler ministrleri gaty berk bilelikdäki beýannama berdiler. Ysraýylyň sagçy ministrleriniň ýolbaşçylygynda we Ysraýylyň howpsuzlyk güýçleriniň gönüden-göni goragynda köpçülikleýin göçüriş hüjümleri sekiz ýurt tarapyndan "iň güýçli ýagdaýda" ýazgaryldy.

Al-Aqsa metjidiniň sekiz ýurtdan bozulmagyna garşy umumy front

Bilelikdäki jarnamada Ysraýylyň Metjit al-Aqsa / Haram al-Şerifde yzygiderli ýokarlanmagyna ünsi çekdi. Ministrler; Ol fanatik toparlaryň mukaddes ybadathana eden reýdlerini, Harem-i Şerif howlusynda Ysraýyl baýdagynyň galdyrylmagyny we Ysraýyl polisiýasy tarapyndan sebitde çadyrlaryň gurulmagyny prowokasiýa hökmünde häsiýetlendirdi. Bu we şuňa meňzeş prowokatiw ädimleriň parahatçylyk üçin esas döredýändigi bellendi.

Halkara hukugynyň we taryhy düzgünnamanyň gödek bozulmagy

Beýanatda Ysraýylyň sagçy ministrleri we fanatik toparlary tarapyndan gurnalan bikanun hereketleriň halkara hukugyny, Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) kararlaryny we basyp alnan Gündogar Iýerusalimdäki mukaddes ýerleriň taryhy we hukuk ýagdaýyny aç-açan bozýandygy nygtaldy. Şeýle prowokasiýalaryň ýigrenç howasyny iýmitlendirýändigi we iki döwletli çözgüt tagallalaryna düzedip bolmajak zyýan ýetirýändigi aýdyldy.

Iýerusalimiň Köne şäherine we musulman we hristian ybadat ýerlerine girizilen esassyz çäklendirmeleriň gumanitar kanunlaryň bozulandygy mälim edildi. Ministrler basyp alyjy güýç hökmünde Ysraýylyň Iýerusalime we mukaddes ýerlere özygtyýarlylygynyň ýokdugyny ýada saldylar.

Iýerusalimiň ýeke-täk hukuk edarasyna ünsi çekmek we derrew aýyrmaga çagyryş

Jarnamada 144 dekabryň uly meýdanyny öz içine alýan Metjid al-Aqsa / Haram al-Şerifiň diňe musulmanlara degişli ybadat mekanydygy bellenildi. Iordaniýanyň Gaznalar, Yslam işleri we mukaddes işler ministrligi bilen baglanyşykly Iýerusalim gaznalarynyň we Masjid al-Aqsa işleri bölüminiň bu mukaddes ýeri dolandyrmak we giriş-çykmagy düzgünleşdirmek üçin ýeke-täk ygtyýarly edaradygy ýene-de bir gezek gaýtalandy. Bu kontekstde Iordaniýanyň taryhy Haşemit goraýjy roluny gorap saklamagyň möhümdigi aýdyldy.

Ahyrynda, Ysraýylyň sagçy Milli Howpsuzlyk ministri Itamar Ben-Gwiriň polisiýanyň goragy bilen bilelikde guran reýd ýaly bikanun hereketleriň soňlanmagy talap edildi. Sekiz ýurduň daşary işler ministrleri halkara jemgyýetçiligini Ysraýylyň bu bikanun amallaryna garşy anyk we aýgytly ädim ätmäge çagyrdy.