TURKSTAT hasabaty: Awtoulag önümçiliginde rekord derejeleri

Türk statistika instituty (TUIK) tarapyndan neşir edilen 2025-nji ýyldaky senagat önümleriniň statistikasy ýurduň awtoulag önümçiliginde möhüm çäkden geçendigini görkezýär. Hasabata görä, Türkiýede 1 million 216 müň 140 awtoulag öndürilipdir. Bu ýagdaý senagat pudagynyň ösüşini we awtoulag pudagynyň kuwwatyny ýene-de bir gezek açýar.

Senagat önümleriniň satuwy ýokarlanýar

2025-nji ýylda kärhanalaryň öndüren önümlerinden alýan söwdasy jemi 24 trillion 28 milliard 700 million TL boldy. Bu san 2024-nji ýyl bilen deňeşdirilende ep-esli ýokarlanmany görkezýär; sebäbi şol ýyl satuwlar 18 trillion 814 milliard 973 million TL derejesinde boldy. 2023-nji ýylda bu baha 13 trillion 343 milliard 937 million TL boldy. Bu ösüş, türk senagatynyň ösüş potensialyny açýar.

Azyk senagaty liderligi saklaýar

Senagat önümleriniň satuwynda azyk senagaty önümleriniň paýy 15,5 göterim bilen birinji orunda durýar. Ondan soň 10,2 göterim bilen esasy metal senagaty we 9,7 göterim awtoulag ulaglary, tirkegler we ýarym tirkegler öndürildi. Bu nyrhlar, senagat pudagynyň dürli pudaklarynda deňagramly ösüşiň bardygyny görkezýär.

Technologyokary tehnologiýa önümleriniň paýy

2025-nji ýyla çenli ýokary tehnologiýa önümleriniň önümçilikden satuwdaky paýy 3,6 göterim hökmünde kesgitlenildi. Bu segmentiň umumy önümçilik gymmatlyklarynda henizem az mukdarda bolsa-da, tehnologiýa gönükdirilen maýa goýumlaryny ösdürmegiň uzak möhletde bu gatnaşygy ýokarlandyrmagyna garaşylýar.

Önümçilikdäki aralyk harytlaryň agramy

Esasy senagat toparlarynda aralyk harytlar 43,8 göterim paý bilen ünsi özüne çekdi. Çydamly däl sarp ediş harytlarynyň paýy 23,7 göterim, esasy harytlar bolsa 21,8 göterim boldy. Bu maglumatlar aralyk harytlaryň pudagyň diregini emele getirýändigini görkezýär.

Awtoulag önümçiliginde bäş welaýat tapawutlanýar

Awtoulag, tirkeg we ýarym tirkeg önümçiligi satuwy bäş welaýatda jemlenendir. Bu welaýatlar önümçiligiň umumy satuwynyň 83,1 göterimini amala aşyrdy. Kokaeli 34 göterim bilen öňdebaryjy bolsa, Bursa 29,8 göterim, Sakarya 11,8 göterim, Aksaraý 3,9 göterim we Izmir 3,6 göterim goşant goşdy. Bu pudak şertnama önümçiliginiň umumy satuwynyň 32,3 göterimini emele getirdi. Dokma önümleriniň paýy 17,6 göterim, öndürilen metal önümleriň paýy 9,3 göterim boldy.

Netije we geljege garaýyş

Awtoulag pudagy türk ykdysadyýetiniň lokomotiwlerinden biri hökmünde tapawutlanýar. Önümçilik görkezijileriniň köpelmegi we senagat pudagynyň dürlüligi Türkiýanyň senagat kuwwatyny hasam güýçlendirýär. Geljekde tehnologiýa gönükdirilen maýa goýumlarynyň ýokary tehnologiýaly önümleriň bazardaky paýyny artdyrmagyna we giňeltmegine garaşylýar. Bu ösüşler, Türkiýäniň senagat pudagynda dünýädäki bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrar.