TYH Tekstil ylalaşygy yglan etdi: 7 zawod ýapyldy, 5 müň işgär işden çykaryldy

Türkiýe taýýar egin-eşik senagatynyň möhüm öndürijilerinden biri bolan TYH Tekstil, çykdajylaryň ýokarlanmagy we walýuta hümmetiniň gorizontal ugry sebäpli başdan geçiren ykdysady kynçylyklary sebäpli ylalaşygy yglan etdi. Bu amalyň çäginde kompaniýa öz içinde işleýän 13 zawodyň 7-sini ýapmak kararyna geldi. Bu gysyş netijesinde jemi 6 müň 900 işgäri bolan kompaniýadaky 5 müň adam işinden boşadyldy.

Näme üçin TYH Tekstil ylalaşyk işine girdi?

TYH Tekstil direktorlar geňeşiniň başlygy Selçuk Mehmet Kaýa, kompaniýanyň ýüzbe-ýüz bolýan ykdysady kynçylyklarynyň önümçilik kuwwatyny durnuksyzlaşdyrýandygyny aýtdy. Kaýa, häzirki çykdajylar we bazar şertleri sebäpli "5 müň başarnykly işgär bilen hoşlaşmaly" diýdi. Bu karardan soň kompaniýanyň işgärleriniň sany 1 müň 900-e çenli azaldy.

Taýýar egin-eşik pudagynda iş ýitgisi nä derejede?

Türk geýim öndürijileri birleşiginiň (TGSD) prezidenti Toýgar Narbaý bu pudakdaky umumy surat bilen baglanyşykly maglumatlary paýlaşdy. Narbaý, 2022-nji ýylyň dekabryndan bäri taýýar egin-eşik pudagynda 10 müň 624 iş ýeriniň ýapylandygyny we 362 müň 879 adam üçin hasaba alnan iş ýitirilendigini habar berdi. Önümçilik pudagynda iş bilen baglanyşykly umumy ýitginiň 64 göteriminiň dokma pudagynda jemlenendigini mälim eden pudak wekilleri, dokma önümleriniň strategiki ugur hökmünde yglan edilmegi bilen goldanylmalydygyny öňe sürýärler.

TYH Tekstil çykdajylaryň ýokarlanmagy we walýuta hümmetiniň durnuksyzlygy sebäpli ylalaşygy yglan etdi, 7 zawody ýapdy we 5 müň işgäriň işini boşatdy. Bu pudakdaky gysyş, Kaýseridäki Orta Anadolu kompaniýasy ýaly beýleki meşhur öndürijiler bilen desgalary ýapmak bilen giň meýdana ýaýrady.

“Concordat” prosesi, bergilerini töläp bilmeýän kompaniýalara kazyýet gözegçiligi astynda maliýe gurluşlaryny üýtgedip gurmaga mümkinçilik berýän kanuny usuldyr. Degişli kompaniýalar karzlaryny üýtgedip gurmak üçin täjirçilik kazyýetlerine ýüz tutup, işini dowam etdirmäge synanyşýan wagtynda, kreditorlar we işgärler bu işde kanuny hukuklaryny ýerine ýetirmek üçin kazyýet tarapyndan bellenen komissarlaryň bildirişlerine eýerip bilerler.

Netije

Taýýar egin-eşik pudagynda bolup geçen bu ösüşler, Türkiýanyň eksport güýjüne gönüden-göni täsir edýän çykdajy gurluşynyň deňsizliginiň möhüm derejä ýetendigini görkezýär. Hususan-da, inflýasiýa garşy hemişelik galan walýuta hümmeti öndürijileriň halkara bäsdeşlik ukybyny gowşadýar, bu olaryň bazar paýyny ýitirmegine we netijede kärhanalaryň ýapylmagyna sebäp bolýar.

Pudagyň bu pese gaçmagy diňe bir iri kompaniýalara däl, eýsem bu kompaniýalar bilen baglanyşykly kiçi pudak guramalaryna we müňlerçe işgäri bilen gönüden-göni täsir edýän gurluş meselesini görkezýär. Iş ýitgisiniň ululygy pudagyň strategiki goldaw mehanizmine mätäçligini görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu pudakda bu gysyş tendensiýasy dowam etse, taýýar egin-eşik eksportynyň azalmagyna we Türkiýanyň global üpjünçilik zynjyryndaky ornunyň gowşamagyna garaşylýar. Mundan başga-da, dokma pudagyndan gelip çykýan işsizlik derejesiniň ýokarlanmagy dowam eder we kiçi pudagy üpjün edijiler şuňa meňzeş maliýe kynçylyklaryna girerler.

Kärhanalar tarapyndan bankrotdygyny yglan etmek, karz beriji banklara we üpjün edijilere maliýe basyşyny döredip biler. Bu pudagyň strategiki sebit diýlip yglan edilmegi baradaky talaby kanagatlandyrylmasa, has köp desganyň ýapylmagy we iş ýitgisiniň artmagy mümkindir.