Uelangyçda salgyt düzedişi: Dizel boýunça ýörite sarp ediş salgytlaryndan soň goşulan baha üçin salgydyň azalmagy gelse bahalar näme bolar?

Dünýä bazarlarynda geosyýasy töwekgelçilikleriň ýokarlanmagy nebitiň bahasynyň düýpgöter ýokarlanmagyna sebäp bolsa-da, Türkiye içerki bazardaky ýangyç bahalaryny durnuklaşdyrmak üçin möhüm salgyt ädimlerini dowam etdirýär. Specialörite sarp ediş salgydynyň (SCT) dizel bahalary boýunça üýtgedilmeginden soň, goşulan baha üçin salgydy (goşulan baha üçin salgydy) şuňa meňzeş karar bilen üýtgetmek mümkinçiligi ýangyç bahalarynyň düýpgöter peselmegine sebäp boldy.

Global geosyýasy dartgynlyk, nebitiň bahasy

ABŞ bilen Eýranyň halkara arenasyndaky gyzgyn çaknyşyk atmosferasy nebit üpjünçiliginiň howpsuzlygy baradaky aladalary iň ýokary derejä çykarýar. Global nebit transportynyň ömri gany bolan Hormuz bogazyny ýapmak töwekgelçiligi we Eýranyň sebitdäki howply hereketleri nebit akymyny togtatdy. Beýleki tarapdan, Russiýa bilen Ukrainanyň we Ukrainanyň pilotsyz uçarlarynyň Russiýanyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlaryna gönüden-göni garşy urşunyň täze tapgyry, global ýangyç üpjünçiligine edilýän basyşy ýokarlandyrýar we bahalary ýokarlandyrmaga mejbur edýär.

Türkiýe, bu daşarky zarbalaryň ýerli bazara, öndürijilere, daşaýjylara we ahyrky sarp edijilere ýetirýän ýaramaz täsirlerini azaltmak üçin Esel mobil ulgamyny netijeli durmuşa geçirýär. Hökümet, dezinflýasiýa syýasatynyň çäginde býudjet girdejilerini pida etmek we bütindünýä ösüş tolkunynyň raýatlarda şöhlelenmeginiň öňüni almak üçin benzin we dizel boýunça SCT nyrhlaryna täzeden seredýär.

Dizel boýunça SCT täzeden düzüldi: Ine, aý boýunça täze salgyt senenamasy

Resmi gazetde çap edilenden soň güýje giren taryhy karar bilen, awgust aýy üçin dizelden ýygnan ýörite sarp ediş salgytlary düýbünden ýok edildi. Bu ädim bazarlara dem almagy maksat edinýän hem bolsa, indiki döwür üçin ýuwaş-ýuwaşdan salgyt artdyrmak tertibi hem aýdyň boldy. Täze çaklama görä, sentýabr aýynda dizeliň bahasyna 3 lira, oktýabr aýynda 6 lira, noýabr aýynda 9 lira, dekabr aýynda 12 lira we 2027-nji ýylyň 1-nji ýanwaryna 13.9006 lira salgyt goşular.

Goşulan baha üçin salgydyň mukdary nola deň bolsa, ýangyç bahalary näçe peseler?

Inflýasiýa garşy göreşiň çäginde raýatlaryň satyn alyş kuwwatyny goramagy maksat edinýän ykdysady dolandyryşyň, SCT hereketi bazarlarda tolgunma döredeninden soň, ýangyç üçin 20 göterim salgyt salynmagyny peseltmek mümkinçiligi. Häzirki şertlerde, benzin, dizel we LPG önümlerine goşulan baha üçin salgydyň 20 göterimi dolulygyna täzelenýär diýen düşünje bilen welaýat derejesinde täze baha ssenarileri aşakdaky ýaly hasaplanýar:

Bu mümkin bolan ýagdaýda, benziniň litr bahasynyň Stambulda 59.53 lira, Ankarada 60.34 lira, Izmirde 60,58 lira we gündogar welaýatlarda 61,70 lira çenli peselmegine garaşylýar.

Dizel bahalary barada aýdylanda bolsa, goşulan baha üçin salgytsyz stsenariýanyň çäginde litriň bahasynyň Stambulda 66.40 lira , Ankarada 67.34 lira , Izmirde 67.56 lira we gündogar welaýatlarynda 68,78 lira çenli peseljekdigi çaklanylýar. Şonuň ýaly-da, LPG bahalarynyň Stambulda 28.16 lira , Ankarada 28,24 lira , Izmirde 28.16 lira we gündogar welaýatlarda 29.64 lira peselmegine garaşylýar.

Bazarlardaky häzirki ýangyç bahalarynyň iň soňky ýagdaýy

Salgytlary azaltmazdan we goşulan baha üçin salgydyň düzgünlerinden öň, Türkiýäniň ýangyç stansiýalarynda ulanylýan häzirki nasos bahalary aşakdaky derejelerde:

Benziniň bahasy: Stambulda 71,43 lira, Ankarada 72,40 lira, Izmirde 72,69 lira we gündogar welaýatlarda 74.04 lira satylýar.

Dizel bahalary: Stambulda 79,68 lira, Ankarada 80,80 lira, Izmirde 81.07 lira we gündogar welaýatlarda 82.53 lira satylýar.

LPG bahalary: Stambulda 33,79 lira, Ankarada 33,89 lira, Izmirde 33,79 lira we gündogar welaýatlarda 35.57 lira.