Uruş kölegesinde sport: Dünýä çempionatynyň taryhy we täsiri

düzen: Oğuzcan Atyş / Milliyet.com.tr - Halkara sport çäreleri taryhyň dowamynda ençeme gezek syýasy we harby çaknyşyklaryň kölegesinde bolup geçdi. Esasanam dünýä çempionaty we Olimpiýa oýunlary ýaly uly guramalar şeýle wakalara täsir edip biler. Häzirki wagtda ABŞ, Meksika we Kanada tarapyndan dowam etdirilýän we ýer eýeçiligindäki 2026-njy ýyldaky dünýä çempionaty bu täsirleriň iň häzirki mysallaryndan biri hökmünde tapawutlanýar. ABŞ, Ysraýyl we Eýranyň arasynda dowam edýän söweş, ýaryşa gatnaşýan Eýran milli ýygyndysynyň ýagdaýy barada köp sorag döretdi. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump eýranly oýunçylaryň howpsuzlygy üçin ýaryşa gatnaşmaly däldigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, uzak wagtlap dowam eden näbellilikden soň, Eýranyň milli ýygyndysy, lagerini ABŞ-nyň Arizona ştatyndan Meksikanyň Tijuana şäherine geçirmek arkaly wiza meselelerini çözdi we ýaryşa gatnaşdy. Ilkinji oýnuny Trump söweşi bes etmek üçin deslapky şertnamany yglan eden gününiň ertesi oýnady. Uruş kölegesinde geçirilen ilkinji dünýä çempionaty däl. Ikinji jahan urşy sebäpli 1942-nji we 1946-njy ýyllarda meýilleşdirilen ýaryşlar hiç haçan geçirilmedi. Iki ýurduň immigrasiýa we serhet dawalary boýunça eýýäm dartgynly gatnaşyklary bardy. Ilkinji oýunda Gonduras, Salwador bolsa ýeňiş gazandy. Dartgynlylyk sebäpli El Salwador Meksikada geçirilen üçünji oýunda ýeňiş gazandy we Gonduras bilen diplomatik gatnaşyklaryny kesdi. Bu 'Futbol söweşi' dört gün dowam etdi we müňlerçe adamyň ölmegine, esasanam parahat ilatyň ölümine sebäp boldy. Angliýa hatda Argentina bilen ýüzbe-ýüz bolmazlyk üçin ýaryşdan çekilmek barada-da pikir etdi. Şeýle-de bolsa, ýaryş ähli toparlaryň gatnaşmagynda geçirildi. Açylyş oýnunda Argentinaly janköýerler Folklend adalarynyň Argentina degişlidigini görkezýän kagyzlary stadiona okladylar. Uruş gysga wagtyň içinde tamamlandy, ýöne duşmançylyk 1986-njy ýylda Maradonanyň 'Taňrynyň eli' maksady bilen gaýtadan höküm sürdi. Fransiýanyň Lion şäherinde geçirilen oýun syýasy dartgynlylyga garamazdan meýdançada dostlukly ýagdaýda geçirildi. Eýranly oýunçylar parahatçylygyň nyşany hökmünde Amerikaly garşydaşlaryna ak gül berdiler. Eýranyň 2-1 ýeňşi tutuş ýurtda uly joşgun bilen bellendi we döwrüň dini lideri Aýatolla Ali Hameneýi bu ýeňşi ABŞ-a garşy üstünlik diýip häsiýetlendirdi.

2026-njy ýyldaky dünýä çempionatynda Eýran we ABŞ milli ýygyndylarynyň geljegi ýaryşyň gidişine baglydyr. ABŞ toparyň ýolbaşçylygyny üpjün etmegi bilen, Eýran bilen deňeşdirmek mümkinçiligi azaldy, ýöne saýlama tapgyrlaryndan geçse iki ýurt duşuşyp biler.