Wenesuela nebit bazaryndaky kartoçkalary gaýtadan satýar: OPEK-den çykmagyň mümkinçiligi stolda

Global energiýa bazarlarynda deňagramlylygy düýpgöter üýtgedip biljek taryhy ösüş bolup geçýär. Dünýäde iň uly subut edilen nebit gorlaryna eýe bolan ýurtlaryň biri bolan Wenesuelanyň Nebit eksport edýän ýurtlar guramasyna (OPEK) agzalygyny ýatyrmak meselesini ara alyp maslahatlaşandygy öňe sürüldi. Bloomberg-iň habaryna görä, bu mesele bilen tanyş ygtybarly çeşmelere esaslanyp, bu düýpli ädim global nebit üpjünçiligine we baha kesiş mehanizmlerine uly täsir edip biler.

ABŞ bilen gizlin gepleşiklerde gozgalýan möhüm wariant

Senagat çeşmelerinden alnan maglumatlara görä, Wenesuelanyň OPEK-den çykmagy mümkinçiligi ýurduň ykbalyna gönüden-göni täsir edip biljek möhüm döwürde ýüze çykypdyr. Göz öňünde tutulýan wariantyň Karakas administrasiýasynyň ABŞ resmileri bilen geçiren ýokary derejeli duşuşyklarynda gönüden-göni agzalýandygy aýdylýar. Entek gutarnykly we kesgitli karar kabul edilmedik hem bolsa, bu meseläniň gepleşikler elementi ýa-da strategiki ädim hökmünde resmi gepleşik stoluna girizilmegi global energiýa diplomatiýasynda seýsmiki täsir döretmek üçin ýeterlikdi.

Nikolas Maduro döwri we syýasy özgerişleriň alamatlary

Wenesuelanyň onlarça ýyl bäri esaslandyryjy we öňdebaryjy agzalardan biri bolan bu nebit karteli bilen aýrylyşmagy göz öňünde tutýandygy, ýurtdaky çuňňur syýasy özgerişleriň iň anyk görkezijilerinden biri hasaplanýar. Bu ädim, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň uzak wagtlap dolandyrýan Nikolas Maduro administrasiýasyny agdarmak we Wenesuelanyň strategiki nebit satuwyna gözegçilik etmek synanyşyklaryndan soň Karakasda öwüsýän täze syýasy ýelleriň beýany hasaplanýar. Financialurduň halkara maliýe we täjirçilik ulgamyna gaýtadan goşulmak ugrundaky tagallalary OPEK düzgünlerini bozmagy talap edip biler.

Global nebit kartel OPEK üçin taryhy çatryk

Wenesuela ýaly ullakan öndürijiniň OPEK-den çykmagy karteliň bahany kesgitlemek güýjüni we önümçilik kwotalary arkaly alyp barýan düzgün-nyzamyny çynlakaý sarsdyryp biler. Energetika hünärmenleri, ähtimal bölünişikden soň Wenesuelanyň öz önümçilik syýasatyny özbaşdak kesgitläp biljekdigini we nebitiň dünýä bazarlaryna, esasanam ABŞ bazaryna has erkin eksport ediljekdigini çaklaýarlar. Şeýle-de bolsa, bu ýagdaý OPEK-e agza beýleki ýurtlar bilen gatnaşyklary dartgynlaşdyrmak we global nebit bahalarynda täze üýtgewsiz tolkun döretmek howpuny döredýär.