Wenesuelada iki sany uly ýer titremesi we ondan soň garaşylýan ýer titremeler

Wenesuela ýakynda güýçli ýer titremeler sarsdy. ıldyldyz Tehniki Uniwersiteti Gurluşyk fakultetiniň mugallymy Prof. Bu ýer titremelerden soň sebitde ýer titremeleriň dowam etmegine garaşylýar.

quer titremelerinden soň garaşylýan ýer titremeler

Prof. Doktor Ersoý bu iki uly ýer titremesinden soň ýer titremeleriniň gutulgysyzdygyny aýtdy. Ersoý bu titremeleriň käbiriniň birnäçe hepdäniň içinde bolup biljekdigini, beýlekileriň bolsa bir ýa-da iki ýylyň içinde bolup biljekdigini aýtdy. Terser titremeleriniň 6.5 çenli ululykda bolup biljekdigini we uzak wagtlap dowam edip biljekdigini aýtdy. Bu ýagdaý, 2023-nji ýylda Türkiýedäki ýer titremelerine meňzeş birnäçe ýer titremesiniň bolup biljekdigini görkezýär.

Wenesuelanyň ýer titremesi taryhy we gurluşyk problemalary

Wenesuelanyň geçmişde köp sanly uly ýer titremesini başdan geçirendigini aýdan Ersoý, ýer titremesiniň zolagynda ýerleşýändigini we gurluşyk ýerleriniň şeýle ýer titremelere garşy durmak üçin ýeterlik däldigini aýtdy. Düzgünnamanyň 1967-nji ýyldaky Karakasda bolan ýer titremesinden soň täzelenendigini, ýöne ýerine ýetirilişinde käbir kynçylyklaryň bardygyny aýtdy. Ykdysady çökgünlikleriň binanyň hiline hem ýaramaz täsir edýändigini mälim eden Ersoý, gurluşyk standartlarynyň pesdigini aýtdy. Earthquer titremelerinden soň geçirilen simulýasiýa gözlegleri pidalaryň köp bolup biljekdigini görkezýär. Bu ýalňyşlygyň Demirgazyk Anadoly ýalňyşyna meňzeş zarba ýalňyşlygydygyny we 8 ball ululykda ýer titremeleriniň bolup biljekdigini aýtdy. Şeýle ýer titremeler beýleki töwerekdäki sebitlere hem sebäp bolup biler.

Global ýer titremesini duýmak we ýalňyş zonalaryň tapawudy

Ersoý dünýäniň dürli künjeklerinde bolup geçýän ýer titremeleriň, ýer titremesiniň uludygyny, emma ýer titremesiniň bir sebäbiniň bardygyny aýtdy. Wenesueladaky ýer titremeleriň Türkiýe ýaly dürli sebitlere gönüden-göni täsir edip bilmejekdigini mälim etdi.

Karib deňzi we Günorta Amerika plitalarynyň roly

Gebze Tehniki Uniwersitetiniň Gurluşyk fakultetiniň agzasy prof. ýer titremeler. Bu näsazlyk ulgamy Wenesuelanyň demirgazygynda jemlenendir we gysga wagtyň içinde iki sany uly ýer titremesiniň bolmagy sebitiň seýsmiki işjeňliginiň ýokarydygyny görkezýär. Bu ýagdaý seýrek hadysa hasaplanýar. Earthquer titremeleri iş taşlaýyş ýalňyşlyklary bilen baglanyşykly we bu ýaşaýyş ýerlerine çynlakaý täsir edip biler.

Gurluşyk fondlary we halas ediş işleriniň ähmiýeti

earthquakeer titremesiniň täsirleriniň diňe ululygyna bagly däldigini belläp, Toprak gurluşyk aksiýalarynyň hiliniň hem kesgitleýjidigini aýtdy. ABŞ-nyň Geologiýa gözleg gullugynyň (USGS) ilkinji baha berişlerine görä, ölenleriň sanynyň artmagy mümkin. Earthquakeer titremesinden soňky halas ediş işleriniň ileri tutuljakdygyny we dikeldiş işleriniň derrew başlajakdygyny mälim eden Toprak, bu işe Türkiýäniň hem gatnaşmalydygyny aýtdy.

Plastinka serhetleri we ýer titremesi potensialy

Geologiýa inereneri prof. Doktor Okan Tüysüz Wenesueladaky ýer titremeleriň adatça ýer titremesi bilen baglanyşyklydygyny aýtdy. Demirgazykda Karib deňzi bilen günortadaky Günorta Amerika platasy arasyndaky araçäkleriň ýer titremesini öndürmek üçin ýokary potensialynyň bardygyny mälim etdi. Terser titremeleriniň 6.5 çenli bolup biljekdigini we uzak wagtlap täsir edip biljekdigini mälim etdi.

ABŞ Geologiýa Gözleg gullugy (USGS) Wenesuelada 39 sekunt aralykda 7.2 we 7.5 ball ululykda ýer titremeleriň bolandygyny habar berdi. Earthquakeer titremeleri arakaraý welaýatynyň umumare şäherinden 23 km günorta-gündogarda we San Felipe şäherinden 24 km demirgazyk-gündogarda bolup geçdi. Earthquer titremeleriň çuňlugy degişlilikde 10 we 21,9 kilometr diýlip hasaba alyndy. Gurluşyk gorunyň ýeterlikligi we ýer titremesine taýýarlyk geljekki ýer titremeleriň täsirini kesgitlän möhüm faktorlardyr. Sebitdäki ýer titremeleriň dowam etjekdigi we desgalaryň bu titremelere garşy berkligi synagdan geçiriljekdigi çaklanylýar. Bu işde halkara hyzmatdaşlygy we ylmy gözlegler möhümdir.