Wýetnamdaky Uruş galyndylary muzeýi günbatarly syýahatçylary weýrançylykly miras bilen garşylaýar

Wýetnamyň Ho Chi Minh şäherinde ýerleşýän Uruş galyndylary muzeýinde 1955-nji we 1975-nji ýyllar aralygynda bolup geçen Wýetnam söweşiniň sosial, daşky gurşaw we adam weýrançylygy barada maglumat berilýär. Demirgazyk we Günorta Wýetnam, konfliktiň taraplarynyň arasyndaky göreşden başga-da, ABŞ-nyň harby güýçleriniň we sebite goşulyşmagynyň netijelerini suratlar, resminamalar we dürli materiallar arkaly ýetirýär. Esasanam Amerikaly we Europeanewropaly syýahatçylaryň ünsüni özüne çekýän muzeýde söweşiň diňe bir harby proses bolman, eýsem köp ýyllap dowam edýän parahat ilata çuňňur ýaralary döredýän weýrançylykdygy hem görkezilýär.

Urşuň raýat we daşky gurşawa ýetirýän täsiri nähili resminamalaşdyrylýar?

Muzeý zallarynda görkezilen suratlar bombaly hüjümleriň we himiki ýaraglaryň adam saglygyna hemişelik täsirini haýran galdyrýar. ABŞ-nyň goşunynyň tokaý sebitlerini, daşky gurşawy we adam ömrüni uruşdan soň ýok etmek üçin ulanýan "Agent apelsin" atly himiki maddanyň zyýanly netijeleri ýörite bölümlerde jikme-jik görkezilýär. Bu ýere gelýänler, nauşnik we diwarlardaky suratlar arkaly diňleýän sesli hekaýalar bilen birlikde söweşiň parahat ilata, çagalara we maşgalalara ýetirýän täsirini öwrenmäge mümkinçilik alýarlar.

journalistsurnalistleriň uruş görkezmeleri nädip diri saklanýar?

Uruş galyndylary muzeýi hem konflikt döwründe gulluk eden metbugat işgärleriniň işlerine giň ýer berýär. Iňlis surat istsurnalistleri Tim Page we Horst Faasyň goşantlary bilen döredilen bu ýygyndyda, 11 dürli ýurtdan 134 fotohurnalistiň Indoçinada gulluk edip ýörkä ýiten ýa-da ýitirim bolan 275 suraty bar. Bu bölüm diňe bir harbylara däl, eýsem söweşiň hakykatlaryny dünýä mälim etmek üçin birinji hatarda işleýän journalistsurnalistleriň görkezmelerini ýazmak bilen konfliktiň gumanitar ölçeglerine-de gönükdirilýär.

Wýetnam söweşi 1955-nji ýylda başlanan we Saýgonyň ýykylmagy we 1975-nji ýylda millionlarça adamyň ölmegine we öýsüz-öwzarsyz galmagyna sebäp bolan uzak möhletli konflikt hökmünde taryha girdi. Ho Chi Minh şäherinde ýerleşýän muzeý, bu döwrüň yzlaryny dokumentleşdirýän iň möhüm merkezlerden biridir we söweşe gatnaşýanlaryň kabul eden kararlaryna müňlerçe kilometr uzaklykdan gelýän myhmanlar tarapyndan täzeden baha berilmegine mümkinçilik berýär.

Wýetnamyň gaýtadan dikeldiş işine girendigine garamazdan, uruşda galan fiziki we sosial yzlar bar. Bu prosesi bitarap taryhy nukdaýnazardan hödürlemek bilen, muzeý geçmişde bolup geçen zatlaryň diňe kitaplarda galdyrylan maglumatlar bolman, eýsem häzirki adamlaryň we olaryň ýaşaýan dünýäsinde-de yzlaryny saklaýandygyny ýatlatmagy maksat edinýär.

Netije

Uruş galyndylary muzeýi konfliktleriň diňe bir harby strategiýa bilen çäklenmän, eýsem raýatlaryň we daşky gurşawyň bu prosesden hemişelik zyýan çekýändigini subut edýän ýadygärlikdir. Muzeý tarapyndan hödürlenen resminamalar urşuň netijeleriniň nesiller üçin dowam edip biljekdigini we taryhyň weýran ediji ýüzüne garşy durmagyň parahatçylygyň gymmatyna düşünmekde möhüm ähmiýete eýedigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Muzeýe gelýän günbatarly syýahatçylaryň öz ýurtlarynyň geçmişdäki harby çäreleri we bu çäreleriň sebitiň halkyna ýetirýän netijeleri barada has çuňňur düşünmegine garaşylýar. Şeýle taryhy gapma-garşylyklar myhmanlaryň halkara konfliktlerine we uruş jenaýatlaryna bolan garaýyşlaryna täsir edip, dünýä derejesinde parahatçylyk ugrundaky pikirleriň ýokarlanmagyna goşant goşup biler.