Yemenemende daň atýan operasiýadan 20 müň adam täsir etdi

5-nji oktýabrda Yemenemen hökümeti tarapyndan başlanan "Yemenemeniň daňy" operasiýasynyň ilkinji aýynyň geçmegi bilen konfliktleriň balansyny resmi çeşmeler paýlaşdy. Paýtagt Sanany we Hutileriň gözegçiligi astyndaky ýerleri yzyna almak üçin geçirilen harby operasiýanyň ilkinji aýynda hutileriň harby kuwwatyna uly zyýan ýetendigi habar berildi.

Yemenemeniň daňy operasiýasynda näçe adam bitaraplaşdyryldy?

Dürli frontlarda amala aşyrylan 40 müň 761 hüjümiň netijesinde takmynan 20 müň adamyň, şol sanda Huti liderleriniň öldürilendigi ýa-da ýaralanandygy habar berildi. Şeýle hem operasiýa wagtynda 5 müňden gowrak harby ulagyň we enjamyň ýok edilendigi ýa-da zeper ýetendigi bellendi. Döwlet işgärleri bu operasiýanyň "Hutileriň agdarlyşyk düzgünini ýatyrmak, döwlet edaralaryny täzeden gurmak we tutuş ýurt boýunça döwlet özygtyýarlylygyny üpjün etmek" maksatlaryna ýetýänçä dowam etjekdigini mälim etdiler.

Saud Arabystanynyň Yemenemendäki operasiýalara berýän goldawy dowam edýärmi?

ememen hökümeti Saud Arabystany tarapyndan berilýän goldawyň döwlet edaralarynyň ölmeginde, döwlet işgärleriniň aýlyk haklarynyň tölenmeginde we ynsanperwerlik kynçylyklaryny ýeňletmekde möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy. {{IMG_0} statement Beýanatda bu goldawyň hyzmatlaryň dowamlylygy üçin möhüm ähmiýete eýe bolandygy aýdyldy. Hussiler 2014-nji ýylyň sentýabr aýyndan bäri paýtagt Sanaa we ýurduň demirgazygyndaky we günbataryndaky uly sebitlere gözegçilik edip ýörkä, halkara jemgyýetçiligi tarapyndan ykrar edilen hökümet Aden şäherinde işini dowam etdirýär.

Yemenemeniň hökümet güýçleri Hutiniň gözegçiligindäki sebitleri, esasanam paýtagt Sanaany yzyna almak maksady bilen 5-nji oktýabrda "Yemenemeniň daňy" operasiýasyna başlady. Bir aýlap dowam eden konfliktiň netijesinde 20 müň Huti agzasynyň ölendigi ýa-da ýaralanandygy hasaba alyndy, 5 müňden gowrak harby enjam zyýansyzlandyryldy. Amalyň esasy maksady, ýurtda döwlet özygtyýarlylygyny gaýtadan dikeltmek hökmünde kesgitlenildi.

Yemenemendäki hökümet güýçleri bilen hutileriň arasynda ençeme ýyl bäri dowam edip gelýän ýaragly çaknyşyklar sebitde agyr gumanitar we ykdysady krizislere sebäp bolýar. Syýasy çözgüt gözlemek dowam edýärkä, 2015-nji ýylyň mart aýynda başlanan Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýanyň goldawy hökümete jemgyýetçilik hyzmatlaryny bermek mümkinçiligini saklamaga kömek edýär. Taraplaryň arasyndaky gapma-garşylyklaryň gidişi we sebitdäki gatnaşyjylaryň garaýşy ýurduň geljegi barada aýgytly bolmagyny dowam etdirýär.

Netije

Operasiýanyň ilkinji aýynda alnan maglumatlar Yemenemen hökümetiniň harby basyşy ýokarlandyrmak arkaly Hutileriň gözegçiligindäki ýerleri daraltmak strategiýasyny aýgytly durmuşa geçirýändigini görkezýär. 20 müň adamyň ýitmegi we 5 müňden gowrak ulagyň ýitmegi Hutileriň harby logistika we adam resurslary babatynda çynlakaý gyzyklanma prosesini başdan geçirýändigini görkezýär.

Beýleki tarapdan, ençeme ýyl bäri dowam edip gelýän raýat urşy sebäpli ýüze çykan gumanitar weýrançylyk we ykdysady krizis, harby üstünliklerden başga hemişelik syýasy çözgüdiň zerurdygyny görkezýär. Döwlet edaralaryny dikeltmegiň maksady bu amalyň diňe bir gapma-garşylyk däldigini, eýsem dolandyryşy dikeltmek üçin edilýän tagalladygyny subut edýär.

Mümkin täsirler

Harby operasiýanyň intensiwligini ýokarlandyrmak, hutileriň gözegçiligindäki sebitlerdäki gumanitar krizisi çuňlaşdyryp, raýat ilatynyň esasy hyzmatlara girmegini kynlaşdyryp biler. Sebitdäki konfliktleriň güýçlenmegi goňşy ýurtlara we halkara jemgyýetçiligine ynsanperwer kömegini artdyryp biler.

Mundan başga-da, amal üstünlikli bolsa, Yemenemende merkezi hökümetiň abraýyny güýçlendirmek we uzak möhletleýin syýasy durnuklylygy üpjün etmek üçin esas döredip biler. Şeýle-de bolsa, konfliktler uzaldylsa sebitdäki dartgynlylygyň ýokarlanmak howpy hasaba alynmaly däldir.