Ykdysady durnuklylyk üçin ministr Şimşekiň kesgitleýiş habary

Stambulda we Prezidentiň howandarlygynda geçirildi 3. Global Yslam Ykdysadyýet Sammiti möhüm ykdysady diskussiýalary geçirýär. Gaznanyň we maliýe ministri Mehmet Şimşek sammitiň ikinji gününde eden çykyşynda Türkiýeniň ykdysady maksatnamalaryna ygrarlydygyny we inflýasiýany azaltmak kararyna gelendigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, bu ýagdaýyň hakyky maýa goýumlarynda öz beýanyny tapmaýandygyny aýtdy. Esasanam öndürijiligi we önümçiligi ýokarlandyrmagy goldaýan taslamalar üçin maýa akymlarynyň ep-esli azalmagy bar. Ösýän ýurtlaryň bu maýa goýumlaryndaky paýynyň ep-esli azalandygyny mälim eden Şimşek, munuň wagtlaýyn tendensiýa däl-de, gurluş üýtgemegine yşarat edýändigini aýtdy.

Yslam Maliýe ähmiýeti we Türkiýäniň roly

Ministr Şimşek Yslam maliýeleşdirmesiniň ähmiýetini nygtady we Türkiýanyň bu ugurda entek doly ulanylmadyk mümkinçilikleriniň bardygyny aýtdy. Şimşek, Türkiýäniň Yslam maliýe bazaryndaky iň gowy 5 ýurduň hataryna girmegi maksat edinýändigini aýdyp, bu maksada laýyklykda edilmeli öý işleriniň köpdügini aýtdy. Şeýle hem, Yslam maliýe dünýäsiniň ykdysadyýetinde has uly orny tapmalydygyny aýtdy.

Greenaşyl özgerişler we durnukly ykdysadyýet

Şimşek öz çykyşynda Türkiýanyň ýaşyl öwrülişik meselesinde tutanýerliligini mälim etdi we ýurduň energiýa we tebigy gaz importy üçin köp mukdarda töleg töleýändigini ýatlatdy. Şonuň üçin durnukly ykdysadyýete geçmegiň gutulgysyzdygyny aýtdy. Türkiye bu öwrülişigi üstünlikli amala aşyrmalydygyny aýdyp, Şimşek bu ugurda geçirilen gözlegleriň möhümdigini aýtdy.

Bahalaryň durnuklylygy we ykdysady ösüş

Şimşek Türkiye tarapyndan durmuşa geçirilýän ykdysady maksatnamanyň esasy maksatlarynyň biri bahalaryň durnuklylygyny üpjün etmekdigini aýtdy. Inflýasiýanyň haýallamagyna garamazdan, ýüze çykan sarsgynlara garamazdan ykdysady maksatnamany dowam etdirjekdiklerini aýtdy. Bahalaryň durnuklylygynyň girdejileriň adalatly paýlanmagy we durnukly ösmegi üçin zerur şertdigini aýtdy.

Eastakyn Gündogaryň dartgynlygy we ykdysady täsiri

Şimşek Eastakyn Gündogardaky konfliktleriň çykdajylaryň ýokarlanýandygyny we energiýa bahalarynyň ýokarlanandygyny aýtdy. Bu ýagdaýyň ýylyň ahyrynda inflýasiýa çaklamalaryna täsir edendigini aýtdy. Şimşek, nebitiň bahasy bir barrele 90 dollar töweregi bolup galsa, ýylyň ahyrynda inflýasiýanyň 20 göterim töweregi bolmagyna garaşýandyklaryny mälim etdi. Bu maliýe giňişliginden nebitiň bahasynyň ýokarlanmagynyň sarp edijä täsirini azaltmak üçin ulanandyklaryny mälim etdi. Şeýle hem, häzirki hasap defisitiniň ýokarlanjakdygyny, ýöne bu ýagdaýyň dolandyrylýan derejede galjakdygyny aýtdy.

Ykdysady ösüş potensialy

Soňky ýyllarda Türkiýanyň ykdysady ösüş depgininiň haýallandygyny aýdyp, Şimşek munuň Europeanewropa Bileleşigi ýaly esasy söwda hyzmatdaşlarynyň gowşak ösüşi bilen baglanyşyklydygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, bu haýallaşanda ykdysadyýeti deňagramlaşdyrmak prosesiniň hem täsirli bolandygyny aýtdy. Türkiýeniň uzak möhletde henizem güýçli ösüş potensialynyň bardygyna ynam bildirdi.

Senagat öwrülişigi we maýa goýum höwesleri

Senagatda ýaşyl we sanly özgeriş taslamalaryny çaltlaşdyrýandyklaryny aýdyp, Şimşek uglerod zyňyndylaryny azaltmak we Türkiýanyň bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrmak üçin demir ýol maýa goýumlaryny ileri tutýandyklaryny aýtdy. Şeýle hem, daşary ýurt göni maýa goýumlaryny çekmek üçin täze syýasat binýadyny döredendiklerini mälim etdi.

Salgyt düzgünleri we höweslendirişler

Şimşek täze salgyt düzgünleri bilen önümçilik pudagy we oba hojalygy öndürijileri üçin salgyt stawkasyny 12,5 göterime çenli peseldendiklerini aýtdy. Bu nyrh bilen Türkiye ösýän ýurtlaryň arasynda iň bäsdeş salgyt stawkalarynyň biridigini aýtdy. Hyzmat eksportynda 100 göterim salgyt ýeňilliklerini üpjün edýändigini aýtdy.

Stambul Maliýe Merkezi we Global bäsdeşlik

Stambul Maliýe Merkezinde göz öňünde tutulan salgyt ýeňilliklerine salgylanyp, Şimşek bu ýeri dünýä kompaniýalary üçin özüne çekiji merkez etmek isleýändigini aýtdy. Şeýle hem, üstaşyr söwda üçin berilýän 100 göterim salgyt ýeňilliklerini ýurduň hemme ýerinde ýaýratmagy meýilleşdirýändiklerini mälim etdiler.

Maýa goýum gurşawyny gowulandyrmak

Maýa goýum gurşawyny gowulandyrmak üçin býurokratiýany azaltmagy dowam etdirýändiklerini mälim eden Şimşek, halkara maýadarlarynyň Türkiýede has aňsat işlemegini maksat edinýändiklerini aýtdy. Türkiýany global zehinler we innowasiýa kompaniýalary üçin özüne çekiji merkeze öwürmek isleýändiklerini aýtdy.

Sebitara integrasiýa we geosyýasy artykmaçlyklar

Türkiye sebitleýin integrasiýa ähmiýet berýändigini aýdyp, Şimşek bu integrasiýany geosyýasy bölünişige garşy çäre hökmünde görýändiklerini aýtdy. Türkiýanyň energiýa pudagyndaky strategiki merkezdigini we güýçli infrastrukturasynyň bardygyny belläp geçdi.

Sözüniň ahyrynda ministr Şimşek Türkiýanyň ykdysady durnuklylygy we ösüş maksatlaryna ýetmek üçin tutanýerli işlejekdigini aýtdy. Bu etapda, ýaşyl özgerişleriň, yslam maliýeleriniň we global maýa goýumlarynyň möhümdigini aýtdy. Türkiýanyň ykdysady kuwwatyny ýokarlandyrmak üçin ädim ätmekden başga-da, sebitleýin we dünýä derejesinde bolup geçýän üýtgeşmelere taýyn bolmagyň möhümdigini aýtdy.