Ykdysady gün tertibi güýzde hereket edýär: Ösüşe, inflýasiýa we MTP-de ähli gözler

Tomus möwsüminiň tamamlanmagy bilen ykdysady dünýädäki maglumat traffigi we karar mehanizmleri ýene-de güýçlenýär. Türk ykdysadyýeti üçin üç ýyllyk ýol kartasyny, möhüm makroykdysady maglumatlara çenli çekjek Orta möhletli maksatnamadan (MTP) sentýabr, bazarlar üçin synag bolar.

Bazarlaryň merkezinde ösüş we inflýasiýa maglumatlary

Ykdysadyýet dolandyryşy we bazar aktýorlary, ilkinji nobatda, 31-nji awgust . Türk statistika instituty (TUIK) ýylyň ikinji çärýeginde (aprel-iýun aýlary) 10.00-da jemi içerki önümiň (JIÖ) maglumatlary paýlaşar. Financeylyň birinji çärýeginde 2,5 göterim ösüş gazanan “AA Finans” -yň Türkiýe ykdysadyýetine garaşýan gözlegine gatnaşýan ykdysatçylar, ikinji çärýekde ýyllyk 2,80 göterim ösüş gazanjakdygyny çaklaýarlar. Şol gün, TurkStat iýul aýy üçin işçi güýjüniň statistikasyny halka hödürlär.

Täze hepdäniň ýene bir möhüm öwrümi, 3-nji sentýabr, penşenbe güni bolar. Awgust aýy üçin wagtlaýyn daşary söwda maglumatlarynyň Ankarada Söwda ministrligi we Türk eksportçylary ýygnagy (TİM) tarapyndan yglan edilmegine garaşylýar. Söwda ministri Ömer Bolat we TİM-iň prezidenti Mustafa Gültepe bilen bilelikde yglan edilmezden ozal ministr Bolat eksportyň iýul aýynda taryhy rekordy täzeläp, ýyllyk 3 göterim ýokarlamak bilen 25,6 milliard dollara ýetendigini ýatlatdy.

Şol gün sagat 10: 00-da TÜİK awgust aýyndaky inflýasiýa görkezijilerini yglan eder. Iýul aýynda Sarp edijileriň bahalary indeksi (CPI) aýda 1,78 göterim, içerki önüm öndürijileriň bahasy indeksi (D-PPI) 1,52 göterim ýokarlandy. Annualyllyk inflýasiýa sarp edijileriň bahalarynda 31,75 göterim, içerki öndürijileriň bahalarynda 27,83 göterim boldy. Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek inflýasiýa garşy göreş barada baha bermek bilen, hyzmatlaryň inflýasiýasynyň berkliginiň durmuşa geçirilýän berk çäreleriň we dezinfilýasiýa prosesiniň täsiri bilen peselip başlandygyny aýtdy we maliýe düzgün-nyzamynda hiç hili eglişik bolmajakdygyny we hemişelik bahanyň durnuklylygynyň maksadydygyny aýtdy.

Merkezi bankyň göterim derejesi karary we häzirki balans maglumatlary garaşylýar

Möhüm maglumatlar akymy sentýabryň ikinji hepdesinde dowam eder. “TurkStat” awgust aýy üçin 8-nji sentýabr -da maliýe maýa goýum gurallarynyň hakyky girdeji nyrhlaryny yglan eder. Iýul aýynda CPI bilen arzanladylanda, iň ýokary aýlyk hakyky girdeji 1,29 göterim bilen jemi goýum göteriminde göründi. Şondan derrew 10-njy sentýabrda senagat önümçiliginiň indeks maglumatlary yglan ediler. Iýun aýynda senagat önümçiligi aýda 0,1 göterim ýokarlansa-da, her ýyl 1,4 göterim azaldy.

Bazarlaryň iň köp üns berýän ösüşlerinden biri Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Bankynyň (CBRT) Pul syýasaty komitetiniň (PPK) ýygnagy bolar. 6ylyň 6-njy göterim kararyny yglan etjek Geňeş, kararyny 10-njy sentýabrdaky mejlisinden soň yglan eder. Iň soňky mejlisinde Merkezi Bank syýasatyň stawkasy bolan bir hepdelik repo auksion göterimini 37 göterim hemişelik saklamak kararyna geldi.

Pul syýasatlaryna goşmaça, daşarky balansy görkezýän iýul aýyndaky töleg balansy, 11-nji sentýabrda Merkezi bank tarapyndan hem paýlaşylar. Iýun aýynda häzirki hasapda 4 milliard 194 million dollar defisit bar bolsa, altyn we energiýa aýrylanda häzirki hasapda 1 milliard 462 million dollar profisit bardy. Mundan başga-da, Gazna we Maliýe ministrligi merkezi hökümetiň awgust aýy üçin 15-nji sentýabrda býudjet amallaryny çap eder we TÜİK awgust aýy üçin ýaşaýyş jaý we iş ýerleriniň satuw statistikasyny 17-nji sentýabr -da çap eder. Iýul aýynda ýaşaýyş jaý satuwy her ýyl 17 göterim azaldy we 123 müň 603-e, söwda söwdasy 4,1 göterim azaldy we 16 müň 733-e ýetdi.

Ykdysadyýetiň 3 ýyllyk ýol kartasy: MTP sentýabryň birinji hepdesinde yglan ediler

Güýz döwründäki makroykdysady maglumatlardan başga-da, 2027-2029-njy ýyllary öz içine alýan Türkiýe ykdysadyýetiniň 3 ýyllyk ýol kartasy bolan Orta möhletli maksatnama (MTP) uly gyzyklanma bilen garaşylýar. Täzelenjek MTP bilen ösüş, inflýasiýa, iş üpjünçiligi, eksport we häzirki hasap balansy ýaly esasy makro görkezijiler üçin täze maksatlar kesgitlener.

Wise-prezident Cevdet ılmylmaz, taýýarlyk işleri barada beren beýanatynda "Täzelenen MTP-ni sentýabryň birinji hepdesinde jemgyýetimiz bilen paýlaşarys diýip umyt edýäris. Esasy wezipämiz, elbetde, bahalaryň durnuklylygy, şeýle hem ösüşimizi, işimizi we maýa goýumlarymyzy ösdürmegi dowam etdirmekdir" -diýdi. diýdi. MTP yglan edilenden soň, ykdysady dolandyryşyň esasy maksady 2027-nji ýyldaky býudjet gözleglerine geçer. Taýýarlanjak býudjet teklibi, konstitusiýa laýyklykda 17-nji oktýabrda Türkiýäniň Milli mejlisine (TBMM) tabşyrylmaly.