Ysraýyl BMG bilen gatnaşyklaryny doňdurdy: Guterres krizisi

Ysraýyl BMG-nyň Baş sekretary Antonio Guterres bilen Birleşen Milletler Guramasy tarapyndan taýýarlanan hasabatda konflikt zonalarynda jynsy zorlukda aýyplanýandygy sebäpli "gara sanawa" girizilenden soň ähli resmi aragatnaşyklaryny bes edendigini habar berdi. Bu ösüş Ysraýylyň BMG bilen gatnaşyklarynda täze dartgynlylyk döretdi.

Ysraýylyň berk reaksiýasy

Ysraýylyň BMG-daky hemişelik wekili Danny Danon X sosial media platformasynda eden çykyşynda Ysraýyl missiýasynyň Guterres işleýän wagtynda Baş sekretar edara bilen hiç hili aragatnaşyk gurmajakdygyny aýtdy. Danon bu ýagdaýy "utandyryjy" we "manysyz" diýip häsiýetlendirdi we Guterresiň öz möhletini "Ysraýyla garşy ýalan aýyplamalar" bilen geçirendigini öňe sürdi. Danon, Ysraýylyň Halkara Gyzyl Haç komitetine 2023-nji ýylyň 7-nji oktýabryndan bäri palestinaly tussaglar bilen habarlaşmaga rugsat bermändigini aýtdy we BMG işgärlerini bu aýyplamalary derrew derňemäge çagyrdy. Ysraýyl tarapy bu kararyň sebäbiniň syýasydygyny öňe sürdi.

Ysraýylyň türmeleri we adam hukuklarynyň bozulmagy

Ysraýylyň "gara sanaw" sanawyna Ysraýylyň türmeler administrasiýasy hem girýär. Birleşen Milletler Guramasy we köp sanly halkara adam hukuklary guramasy Ysraýylyň türmelerinde palestinaly tussaglara yzygiderli jynsy gynamalar we sütem edilýändigi baradaky habarlary habar berdiler. Ysraýylda ýerleşýän Adam hukuklary guramasynyň lukmanlarynyň maglumatlaryna görä, 2023-nji we 2025-nji ýyllar aralygynda yzygiderli gynamalar we sütemler sebäpli azyndan 98 palestinaly tussag öldi. Birleşen Milletler Guramasy we adam hukuklary guramalary tarapyndan Ysraýyly tankytlamak geljekdäki diplomatik gatnaşyklarda hasam dartgynlylygy döredip biler. Ysraýylyň BMG bilen gatnaşyklaryny togtatmagy sebitdäki parahatçylyk we diplomatik başlangyçlary gözlemegi has kynlaşdyryp biler.

Aýratynam Günbatar Şeriýa, Gündogar Iýerusalim we Gaza zolagy ýaly duýgur sebitlerde dartgynlylygyň ýokarlanmagy sebitdäki parahatçylyk prosesine ýaramaz täsir edip biler. Ysraýylyň bu etapda haýsy strategiýany durmuşa geçirjekdigine we halkara jemgyýetçiliginiň reaksiýalarynyň nähili boljakdygyna sabyrsyzlyk bilen garaşylýar.

Netijede Ysraýyl bilen BMG-nyň arasyndaky bu krizis diplomatik gatnaşyklara we sebitdäki parahatçylyk tagallalaryna möhüm täsir edip biler. Geljekdäki ösüşler Eastakyn Gündogardaky deňagramlylygy kesgitlemekde möhüm rol oýnap biler.