Ysraýyl goşuny we sebitde göçüp gelenler Günbatar Şeriýada zeýtun ýygýan palestinaly daýhanlara hüjüm etdiler

Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky Ramallah, Hebron, Beýtullaham we Nablus şäherlerinde zeýtun ýygýan palestinaly daýhanlar Ysraýyl goşunynyň we sebitdäki Ysraýyl göçmenleriniň nyşanyna öwrüldi. Soňky 24 sagadyň dowamynda geçirilen köp sanly hüjümleriň we çäreleriň netijesinde daýhanlaryň ýerlerinden çykarylandygy, oba hojalygynyň ulaglarynyň konfiskasiýa edilendigi we ýaralanandygy habar berildi.

Palestina daýhanlary haýsy sebitlere hüjüm edildi?

Nablusyň demirgazygyndaky Burka şäherinde zeýtun ýygýan palestinalylar Ysraýyl göçmenleri tarapyndan hüjüm edildi we 50 ýaşly bir adam ýenjildi we ýaralandy. Şuňa meňzeş ýagdaý Ramallanyň gündogaryndaky Deir Jarir obasynda bolup geçdi, bu ýerde iki sany palestinaly hasyl aldy, sebitdäki Ysraýyl esgerleri bolsa bir daýhany tussag etdi. Ramallahyň dowamynda Muhammet Hazym Semhan atly daýhan tussag edildi, daýhanlaryň oba hojalyk enjamlary konfiskasiýa edildi, harby barlag nokatlary döredildi we sebitde geçelgeler çäklendirildi.

Düzgünleriň derejesi we sebitdäki umumy ýagdaý nähili?

Palestini bölmek diwaryna we ilatly nokatlara garşy göreş komiteti soňky 24 sagadyň dowamynda 5 dürli sebitde daýhanlara, daşary ýurtly aktiwistlere we oba hojalygyna degişli ýerlere garşy jemi 22 aýry düzgün bozulmanyň bolandygyny habar berdi. 2023-nji ýylyň oktýabr aýyndan bäri Gaza zolagyna edilen hüjümlerden soň, Günbatar Şeriýada we Gündogar Iýerusalimde reýdler, tussaglar we emläk ýok edilmegi ýaly amallar ep-esli artdy.

Ysraýyl goşuny we sebitde göçüp gelenler, Günbatar Şeriýanyň dürli ýerlerinde zeýtun ýygýan palestinaly daýhanlara garşy hüjümlerini dowam etdirýärler. Ramallah, Hebron, Beýtullaham we Nablusda bolup geçen wakalarda köp daýhan ýaralanan bolsa, oba hojalygynyň ulaglarynyň konfiskasiýa edilmegi we harby gözegçilik nokatlary bilen geçelgeleriň petiklenmegi sebitdäki oba hojalygynyň işini togtatýar.

Sebitdäki şeýle hukuklaryň bozulmagy palestinaly maşgalalaryň esasy girdeji çeşmesi bolan zeýtun hasylyna gönüden-göni howp salýar. Halkara synçylar we degişli hökümete degişli bolmadyk guramalar sebitdäki bikanun ilatly nokatlaryň giňelmegini we daýhanlaryň öz ýerlerine girmeginiň çäklendirilmegini ýakyndan yzarlaýarlar. Arz-şikaýatlara garamazdan sebitiň ýaşaýjylary emläk hukuklaryny goramak we oba hojalygynyň işini howpsuz dowam etdirmek üçin halkara mehanizmlerden goldaw garaşýarlar.

Netije

Wakalar Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky zeýtun hasylynyň diňe bir ykdysady işjeňlige däl-de, eýsem gury ýerde barlyk ugrundaky göreşiň bir bölegine öwrülendigini görkezýär. Ysraýyl goşunynyň we göçüp gelenleriň utgaşdyrylan çäreleri palestinaly daýhanlara esasy eklenç gazanmagyny kynlaşdyrýar.

Bu ýagdaý sebitdäki oba hojalygynyň önümçiliginiň azalmagyna we palestinaly maşgalalaryň ykdysady taýdan gowşak bolmagyna sebäp bolýar. Landerlere edilýän basyşyň ýokarlanmagy sebitdäki sosial dartgynlygy ýokarlandyrýan esasy faktorlardan biri bolup durýar.

Mümkin täsirler

Hüjümler dowam etse, sebitdäki zeýtun hasylynyň öndürijiliginiň peselmegine garaşylýar we daýhanlar ýerlerini terk etmeli bolarlar. Mundan başga-da, şeýle çäreleriň ýerli ilat bilen sebitde göçüp gelenleriň arasyndaky gapma-garşylyk töwekgelçiligini hasam artdyryp biljekdigi çak edilýär.

Halkara jemgyýetçiligi dymsa, bu düzgün bozmalar has giň sebite ýaýrap, sebitdäki gumanitar krizisi çuňlaşdyryp biler diýlip hasaplanýar.