Ysraýyl ministri Amichai Eliyahu boýun aldy: Tel Awiwiň iň esasy maksady Gazany goşmak we täze şäherçeler döretmek

Tel Awiw administrasiýasynyň Gaza zolagyna gönükdirilen gizlin meýilnamasy hökümetiň iň radikal şahsyýetlerinden biri tarapyndan aç-açan kabul edildi. Ysraýylyň sagçy miras ministri Amichai Eliyahu hökümetiň esasy maksady Gazany gaýtadan ele geçirmek we sebitde bikanun ýewreý ilatly nokatlaryny gurmakdygyny aýtdy. Sagçy ýewreý güýç partiýasynyň agzasy Eliýahunyň bu galp sözleri Ysraýylyň döwlet telewideniýesi KAN-a uly täsir etdi.

"Iň esasy maksadymyz Gazany gaýtadan gözegçilik astynda saklamak"

Ministr Eliýahu telewideniýede eden çykyşynda Ysraýylyň sebitdäki harby güýçlerinden başga hemişelik çözgüt strategiýasyny durmuşa geçirmelidigini öňe sürdi. Eliyahu: "Biziň esasy maksadymyz Gazanyň gözegçiligini gaýtadan dikeltmek we ol ýerde täze ilatly nokatlar döretmek" diýdi. Premýer-ministr Benýamin Netanýahunyň entek bu meýilnamany resmi taýdan gün tertibine getirmändigini bilýändigini mälim eden sagçy ministr, meseläniň işjeň iş hökmünde ministrler kabinetinde galýandygyny aýtdy. Şeýle hem Eliýahu, şeýle ýiti we giňeldiji çykyşyň Eastakyn Gündogar geografiýasynda hemişelik bolmagy üçin päsgelçilik bolup biljekdigini öňe sürdi.

Taryhy proses: Gaza 1967-nji ýyldan başlap 2005-nji ýyla çenli ewakuasiýa

Ysraýylyň Gazadaky talaplary we basyp alyş syýasaty täze bir hadysa däl. Tel Awiw administrasiýasy 1967-nji ýylda harby edebiýatda "Alty günlük söweş" diýlip atlandyrylýan çaknyşyklardan soň Gaza zolagyny basyp aldy. Basyp alyş döwründe Palestina topraklaryny basyp alan Ysraýyl goşuny we administrasiýasy sebitdäki strategiki nokatlarda köp sanly bikanun ilatly ýer gurupdy. Şeýle-de bolsa, sebitdäki halkara basyş we garşylyk netijesinde bu bikanun şäherçeler 2005-nji ýylda Ysraýyl tarapyndan birtaraplaýyn ewakuasiýa edildi we harby güýçler yza çekildi. Häzirki wagtda Netanýahunyň kabinetindäki radikal elementler 20 ýyl mundan ozal bu ädimi yzyna gaýtarmak üçin güýçli lobbi işlerini alyp barýarlar.

Ot açyşlyk kararyna garamazdan durmaýan hüjümler we serhet marty

Gazany birleşdirmek pikiri diňe ministrler bilen çäklenmeýär. Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň kabinetinde käbir ministrler we deputatlar tarapyndan aç-açan goldanýan hökümete degişli bolmadyk guramalar we radikal birleşikler 2005-nji ýylda ewakuasiýa edilen Gazadaky bikanun şäherçeleriň täzeden gurulmagyny talap edýär. Şu nukdaýnazardan Palestina topraklaryny basyp alan aşa sagçy ysraýyllylar 20-nji iýulda deputatlar we ministrler bilen bilelikde Gaza serhedine köpçülikleýin ýöriş gurady. Ysraýyl goşunynyň 2023-nji ýylyň oktýabr aýynda iki ýyla golaý wagt bäri adam heläkçiligine sebäp bolan agyr hüjümleri, 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda güýje giren resmi ýaraşyk şertlerine garamazdan haýallaşmady. Tel Awiw hökümeti sebiti durnuksyzlaşdyrmagy we anneksiýa meýilnamalaryny ädimme-ädim durmuşa geçirip, halkara hukugyny we ýaraşyk şertnamasyny äsgermezlik edýär.