Ysraýyla garşy halkara sanksiýalar tolkuny artýar

Günbatar Şeriýada zorlugyň we ýer eýeçiliginiň ýokarlanmagy sebäpli Ysraýyl halkara jemgyýetçiligi tarapyndan sanksiýalara sezewar edilýär. Europeanewropa ýurtlary we global boýkot toparlary tarapyndan girizilen bu sanksiýalar, Ysraýyl ministrlerine we Palestina topraklaryny basyp alýanlara giriş gadagançylygyny we maýa goýum çäklendirmelerini öz içine alýar. Bu ädimler Ysraýylyň halkara arenasynda uly izolýasiýa döwrüne duçar bolmagyna sebäp bolýar.

Sanksiýalaryň nyşany: Ysraýylyň zorlukly syýasatlary

“Yedioth Ahronoth” gazetiniň habaryna görä, Ysraýyl hökümeti we Palestina ýerlerini basyp alýan guramalar Günbatar Şeriýadaky düzgün bozmalar sebäpli giň sanksiýalara sezewar edilýär. Hususan-da, BDS (Boýkot, Aýyrmak we sanksiýalar) hereketi Ysraýylyň halkara abraýyna zyýan ýetirýän kampaniýalary amala aşyrýar. Gazet bu sanksiýalaryň Ysraýylyň içerki we daşary syýasatlaryny nyşana alýandygyny we ýurduň halkara çärelerinden daşlaşdyrylmagyna sebäp bolýandygyny habar berdi.

Sagçy Milli Howpsuzlyk ministri Itamar Ben-Gvir we Maliýe ministri Bezalel Smotriçiň Fransiýanyň giriş gadaganlygy aýratyn bellärliklidir. Fransiýa bu atlaryň basyp alnan ýerleri anneksiýa etmek syýasatlaryna salgylanyp, gadaganlyklary girizdi. Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makronyň Liwan boýunça ýörite wekili -an-Iwes Le Drian Smotrihiň syýasatlarynyň halkara jemgyýetçiligi tarapyndan kabul edilip bilinmejekdigini aýtdy.

Boýkot hereketiniň täsiri we täsiri

Gaza zolagyna edilen hüjümler bilen Ysraýyla garşy boýkotlar artdy. Norwegiýanyň baýlyk gaznasy ýaly guramalar Ysraýyl kompaniýalaryndan maýa goýumlaryny yzyna almak bilen ykdysady basyş edýärler. Birleşen Milletler Guramasynyň Adam Hukuklary boýunça Commissionerokary Komissarlygynyň gara sanawy basyp alnan ýerlerde işleýän Ysraýyl kompaniýalaryny hem nyşana alýar. Bu wakalar Ysraýylyň halkara arenasynda hasam izolýasiýa edilmegine goşant goşýar.

Ysraýylyň palestinalylara garşy eden zorluklary we emläk zyýany halkara jemgyýetçiliginiň sanksiýa kararlaryny hasam güýçlendirdi. Ministrleriň aýdanlary we hereketleri, esasanam Ben-Gwiriň Global Sumud Flotilla gatnaşyjylarynyň Gaza gitjekdigi baradaky negatiw bellikleri köp ýurt tarapyndan ýazgaryldy we sanksiýalar üçin delillendirildi. Bu ýurtlar Günbatar Şeriýada zorlugy öjükdirýän ysraýyllylara we guramalara giriş gadaganlyklaryny we maliýe çäklendirmelerini girizdi. Mundan başga-da, Fransiýa Ysraýyl liderleriniň doly sanawyny aýan etmese-de, dört lider we 21 ysraýylly üçin giriş çäklendirmelerini girizdi.

Angliýa Ysraýylyň maliýeleşdiriş ulgamlaryny nyşana alýan hereket meýilnamasyny döretdi we kompaniýalary Günbatar Şeriýanyň basyp alan ýerlerinde işlemezlige çagyrdy. Kanada iki ysraýylly we bäş gurama giriş gadagançylygy we maliýe çäklendirmeleri girizdi, Awstraliýa üç ysraýylly we alty sany Palestina topragyny basyp aldy. Täze Zelandiýa Ben-Gvir we Smotriç ýaly 35 adamyň gara sanawyna ýene üç ysraýylly goşdy.

Ysraýylyň boýkot garşy göreşi

Ysraýyl bu sanksiýalar tolkunyna garşy täsirli strategiýany işläp düzmekde kynçylyk çekýär. Iki döwletli çözgüt üçin gepleşiklere çekilmegiň ýerine, ýurt onuň kanunylygy baradaky soraglar bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Ysraýyl hökümeti häzirki boýkot hereketleriniň halkara derejesinde täsirini azaltmak üçin täze syýasatlary işläp düzmegi meýilleşdirýär, emma şu wagta çenli täsirli jogap berip bilmedi.

Italiýa Italiýanyň raýatlaryny kemsitmek üçin Ysraýyl ministri Ben-Gwiriň garşysyna derňew geçirjekdigini habar berdi. Beýleki tarapdan Ben-Gvir, Ysraýylyň harby syýasatyny gorap, Italiýany ikiýüzli diýip günäkärledi. Italiýanyň premýer-ministriniň orunbasary we Daşary işler ministri Antonio Tajani Ben-Gwiriň aýdanlaryny kabul ederliksiz diýip ýazgardy.

Unionewropa Bileleşigi Ysraýyl ministrlerine garşy şahsy sanksiýalar barada gepleşikleri dowam etdirýär. IssueB-iň bu meselede haýsy ädim ätjekdigine sabyrsyzlyk bilen garaşýarlar.

Ysraýyl üçin bu sanksiýalar diňe bir ykdysady däl, eýsem diplomatik basyş hem edýär. Ysraýylyň halkara arenasynda izolýasiýa töwekgelçiligine garşy täze strategiýalary işläp düzmegine garaşylýar.

Geljekki döwürde Ysraýylyň bu sanksiýalar tolkunyna nähili jogap berjekdigi we halkara jemgyýetçiligi bilen gatnaşyklaryny ösdürmegi möhüm gün tertibi bolar. Sanksiýalaryň täsiri Ysraýylyň içerki we daşary syýasatyny kesgitlän ýaly.