Ysraýylda beýni drena krizisi: Talaş zehinler ýurtdan çykýarlar

Ysraýylda soňky immigrasiýa tendensiýalary ýurduň geljegine uly howp salýar. Ysraýyl mejlisiniň gözleg we maglumat merkezi tarapyndan taýýarlanan hasabatda esasanam bilimli ýaşlaryň daşary ýurda göçüp barýandygy we bu ýagdaýyň ýurduň ykdysady gurluşyna howp salýandygy görkezilýär.

Adsaş ulular ýurtdan çykýarlar

2022-nji ýyldan bäri ýurtdan gidenleriň sanynyň gaýdyp gelenleriň sanyndan köpdügi aýdylýar. Bu immigrantlaryň ýarysy 20 ýaşdan 44 ýaş aralygyndaky ýaş ululardyr. Bu ýaş toparynyň umumy ilata gatnaşygy pes bolsa-da, immigrantlaryň arasynda ep-esli paýynyň bolmagy Ysraýylyň önümçilik we işçi güýjüne ýaramaz täsir edip biler. Daşary ýurda göçüp gelenleriň 3,7 göteriminiň doktorlyk derejesinde bilim alýandygy, bu görkezijiniň umumy ilatda 0,8 göterimdigi nygtalýar. Esasanam kompýuter, matematika we fizika ýaly ugurlarda ýöriteleşen şahslar daşary ýurtlarda hünäri ösdürmegi makul bilýärler.

Immigrasiýa sanlarynyň köpelmegi

Ysraýyl Merkezi statistika býurosynyň maglumatlaryna görä 2021-nji ýyla çenli her ýylda ortaça 40 müň 500 adam daşary ýurtlara göçüp barýarka, 2022-nji ýylda bolup geçen syýasy krizislerde bu sany 59 müň 400-e ýetdi. Immigrantlaryň sany 2024-nji ýylda 69 müň 500-e çenli azalsa-da, bu sanlar pandemiýanyň öňküsinden has ýokary.

Girdejileriň azalmagy

Beýleki tarapdan, ysraýyllylaryň daşary ýurda gaýdyp geliş derejesiniň peselmegi hasaba alyndy. Geçmişde her ýylda 24 müň 450 girdeji gazanan ortaça girdeji 2024-nji ýylda 18 müň 800-e çenli azaldy. Bu ýagdaý, ýurduň beýniniň akmagyna garşy göreşde ýeterlik däldigini görkezýär. Kariw "Ysraýyldan emigrasiýany tersleşdirýän, gözegçilikde saklaýan ýa-da yzyna gaýtarmagy maksat edinýän ýeke-täk hökümet bölümi ýok. Bu ýurduň geljegine gönüden-göni strategiki howp" -diýdi. Hökümetiň bu ýagdaýy üýtgetmek üçin strategiki meýilnamalary düzmegi gaty möhümdir. Geljekki ýyllarda bu krizise garşy görüljek çäreler Ysraýylyň global bäsdeşlik ukybyny hem emele getirer.