Ysraýylyň aktiwistlere zulum etmegi halkara nägileligini döretdi

Ysraýylyň Gazada kömek alyp barýan aktiwistlere goşulyşmagy halkara jemgyýetçiligine uly täsir etdi. Ysraýylyň sagçy milli howpsuzlyk ministri Itamar Ben-Gvir sosial media hasabynda paýlaşan suratlary bilen Ysraýyl güýçleriniň aktiwistlere eden-etdiliklerini paş etdi. Bu waka bütin dünýäde ýiti reaksiýa döretdi.

Aktiwistlere garşy gatyşma we onuň netijeleri

Ysraýyl türme administrasiýasy tussag edilen aktiwistlere garşy çäreleriň sebitde tertibi we proseduralary ýerine ýetirmek maksady bilen amala aşyrylandygyny öňe sürdi. Muňa garamazdan, aktiwistleriň ellerini arkasyna daňyp, başlaryny egip dyzlaryny görkezýän suratlar, bu sözleriň dogrulygyna şübhe döredýär. Ysraýylyň howpsuzlyk çeşmeleri sorag edilýän ýaramazlygyň Ysraýylyň goşuny we polisiýasynyň gözegçiligindäki sebitde bolup geçendigini habar berdiler.

Halkara reaksiýalar we Ysraýylyň goranmagy

Beýleki tarapdan, Ysraýyl goşunynyň we polisiýasynyň bu mesele boýunça resmi beýany ýok. Bu dymyşlyk halkara jemgyýetçiliginiň reaksiýalaryny artdyrsa-da, Ysraýylyň goranyş mehanizmlerini ýeterlik däl we laýyk däldi. Ysraýylyň Milli howpsuzlyk ministri Ben-Gwiriň Aşdod portunda alnan aktiwistlere garşy gatyşmagy öz içine alýan suratlary paýlaşmagy bu pikir alyşmalary hasam güýçlendirdi. Şeýle-de bolsa, Ysraýyl goşuny 18-nji maýda halkara suwlarynda ýüzýän 50 gaýyk flotuna goşulyp, 177 aktiwisti tussag etdi. Mundan öň 2025-nji ýylyň awgust aýynda şuňa meňzeş gatyşma amala aşyran Ysraýyl goşuny 44 ýurtdan 500 aktiwistiň ýene bir toparyny petikledi.

Netijede, Ysraýylyň gatyşmagy netijesinde 85 ýurtdan 85 türk raýaty we 41 ýurtdan 337 aktiwist Türkiýe howa ýollary tarapyndan bölünip berlen uçarlarda Türkiýa gaýdyp geldi. Bu ösüş Ysraýylyň halkara jemgyýetçiligindäki garaýşyna garşy täze tankytlaryň döremegine sebäp boldy.

Ysraýylyň garaýşy we geljekde bolup biljek ösüşler

Ysraýylyň Gazany gabawy we aktiwistlere garşy çäreleri halkara jemgyýetçiliginde Ysraýyla edilýän basyşyň ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Bu, Ysraýylyň halkara hukugy boýunça jogapkärçiligine täzeden garamalydygy baradaky çagyryşlary güýçlendirip biler.

Geljekde Ysraýyla şuňa meňzeş çärelerden gaça durmak we halkara kanunlaryna laýyklykda hereket etmek üçin has uly diplomatik basyşlara sezewar edilip bilner. Şeýle wakalar Ysraýylyň halkara arenasyndaky abraýyna zyýan ýetirip biler we Palestina meselesini çözmek boýunça tagallalary hasam kynlaşdyryp biler.