Ysraýylyň metbugaty: Netanýahu ABŞ-dan saýlaw aladalary sebäpli Eýrana edilýän hüjümi yza süýşürmegi haýyş etdi

Ysraýylda çap edilen "Maariw" gazetiniň habaryna görä, premýer-ministr Benýamin Netanýahunyň ýapyk mejlislerinde, saýlawlardan iki hepde öň Eýrana edilen harby hüjümiň Likud partiýasynyň häkimiýet başynda galmak mümkinçiligini gowşatjakdygyna alada bildirýändigi öňe sürüldi. Netanýahunyň bu döwürde Eýran bilen bolan islendik harby dartgynlygyň saýlawyň netijelerine gönüden-göni täsir edip biljekdigi baradaky pikirini ýakyn adamlary bilen paýlaşandygy mälim edildi.

Netanýahu hüjümiň wagtyna näme üçin garşy çykýar?

Netanýahunyň Eýrana bolup biljek hüjüme garşy öňe süren esasy sebäpleriniň arasynda saýlawlary yza süýşürmekdäki kanuny kynçylyklar we içerki frontda bolup biljek zyýan bar. Mejlisiň esasy kanunynyň 9A maddasy 80 deputatyň tassyklamagyny we saýlawlaryň yza süýşürilmegi üçin adatdan daşary şertleriň bolmagyny talap edýän hem bolsa, Likud ganaty oppozisiýanyň bu meseläni goldamajakdygyny çaklaýar. Mundan başga-da, Eýranyň ar almagy, jemgyýetiň gaçybatalga we yza çekilen binalaryň yza çekilmegi ýaly şekilleri döredip, halkyň pikirine görä hökümete garşy atmosfera döreder öýdülýär.

ABŞ bilen Ysraýylyň arasyndaky howpsuzlyk aragatnaşyklary

Axios tarapyndan Ysraýylyň Baş sekretary Eýal Zamir bilen ABŞ-nyň Baş sekretary general Dan Keýn hüjümleriň gaýtadan başlamagynyň mümkinçiligini we bu ýagdaýyň Ysraýyl saýlawlaryna edýän täsiri barada pikir alyşandyklary habar berildi. Eýran meselesiniň soňky iki hepdede Netanýahu bilen ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň arasyndaky telefon gepleşiklerinde-de gozgalandygy öňe sürülýär. Ysraýyl çeşmeleri howpsuzlyk sebäpli 27-nji oktýabrda asudalygy saklamagyň makul bilinýändigini aýdýarlar.

Netanýahu, saýlaw döwründe Eýrana bolup biljek harby hüjümiň Likudyň häkimiýete ýaramaz täsir etjekdigi sebäpli ABŞ-dan bu ugurdaky amallary yza süýşürmegini isledi. ABŞ bilen Ysraýylyň arasynda geçirilen howpsuzlyk gepleşiklerinde Eýranyň ar almagy Ysraýylyň içerki syýasatynda deňagramlylygy üýtgedip biler we saýlaw howpsuzlygyna töwekgelçilik edip biler diýlip hasaplanýar.

Ysraýylda saýlaw prosesi Mejlisiň esasy kanunynyň 9A maddasyna laýyklykda alnyp barylsa-da, koalisiýa hökümetleriniň we oppozisiýanyň garaýşy saýlaw senenamasyny kesgitlemekde aýgytly rol oýnaýar. Jemgyýetçilik pikir soralyşyklary Netanýahu blogynyň 61 orunlyk köplüge ýetmekde kynçylyk çekýändigini görkezýän hem bolsa, daşary syýasatda we howpsuzlyga gönükdirilen ösüşleriň saýlawçylaryň isleglerine gönüden-göni täsir edýändigi mälimdir.

Netije

Habarlardaky maglumatlar Ysraýylyň harby strategiýalarynyň içerki syýasy deňagramlylyk bilen gönüden-göni baglanyşyklydygyny görkezýär. Netanýahunyň, saýlawdan soň harby güýçlenmegi yza süýşürmek baradaky tagallasy, öz güýjüni goramagyň ileri tutulýan ugurlarynyň howpsuzlyk syýasatlaryny ýok edip biljekdigini görkezýär.

Ysraýylda geçirilen jemgyýetçilik pikir soralyşyklarynda näbellilik Netanýahunyň töwekgelçilik etmezligine sebäp bolýar. Bu ýagdaý, Ysraýylyň Eýrana garşy howpsuzlyk syýasatlaryny saýlawyň netijelerine töwekgelçilik etmeýän wagta geçirmäge synanyşýandygyny subut edýär.

Mümkin täsirler

Netanýahunyň bu garaýşy, ABŞ bilen Ysraýylyň arasyndaky harby utgaşdyrmagyň saýlaw senenamasyna laýyklykda emele gelmegine sebäp bolup biler. Trump administrasiýasy gutarnykly karar bermese, sebitdäki dartgynlygyň saýlawdan soň gözegçilik astynda saklanmagyna garaşylýar.

Harby mobilizasiýa mümkin bolan ýagdaýynda, Ysraýylyň içerki jemgyýetçiliginde howpsuzlyk aladalarynyň artmagy we saýlawyň netijeleri garaşylmadyk ýagdaýda üýtgemegi mümkin. Bu ýagdaý Ysraýylyň syýasatyna we sebitdäki howpsuzlyk deňagramlylygyna täsir edip biler.