YTB-nyň prezidenti Abdulhadi Turusyň Gresiýanyň Komotini we Ksantide müftileriň bellenmegine bolan reaksiýasy

Daşary ýurtlardaky türkler we degişli jemgyýetler (YTB) prezidentiniň prezidenti Abdulhadi Turus, sosial media hasabynda Gresiýanyň Günbatar Frakiýa türk azlyklaryna garşy alyp barýan işleri barada beýanat çap etdi. Turus, Gresiýanyň häkimiýetleri tarapyndan Komotini we Ksantide "bellenen müftileriň" bellenilmegi sebitdäki türk azlyklarynyň dini wekillerini saýlamak hukugyny äsgermezlik edýän bikanun hereketdigini aýtdy.

Näme üçin Gresiýanyň müftileri bellemek kabul ederliksiz?

YTB-nyň prezidenti Abdulhadi Turus, Gresiýanyň sebitdäki müfti wezipesine bellenmegini birnäçe ýyl bäri dowam edip gelýän hukuk bozulmalarynyň täze halkasy hökmünde häsiýetlendirdi. Görkezişleriň gaýtalanýan administratiw prosedura hökmünde görkezilmegi bilen adaty bolmaga synanyşýandyklaryny mälim eden Turus, "Bikanun hereketiň dowam etdirilmegi kanuny edip bilmez" -diýdi. Günbatar Frakiýa türkleriniň şahsyýeti we jemgyýetçilik agzybirligi üçin müftiniň edarasynyň möhüm ähmiýetine ünsi çeken Turus, bu amallaryň azlyklaryň islegini äsgermezlik edýändigini aýtdy.

Halkara hukugy we Lozanna şertnamasy nämäni göz öňünde tutýar?

Lozanna parahatçylyk şertnamasynyň we halkara hukugynyň kadalarynyň Günbatar Frakiýa türkleriniň hukuklaryny kepillendirýändigini ýatladýan Abdulhadi Turus, Gresiýanyň häkimiýetlerini häzirki alyp barýan syýasatlaryndan ýüz öwürmäge çagyrdy. Turus: "Biz Gresiýanyň häkimiýetlerini Günbatar Frakiýa türk azlyklarynyň islegine hormat goýmaga, saýlanan müftileri tanamaga we bu täsirli amallardan ýüz öwürmäge çagyrýarys" -diýdi. YTB-nyň Günbatar Frakiýadaky watandaşlarymyzyň dogry göreşi we kanuny wekilleri bilen durmagyny dowam etdirjekdigi mälim edildi.

YTB-nyň prezidenti Abdulhadi Turus, Komotini we Ksantide saýlanan müftileriň ýerine Gresiýanyň bellenmegini halkara hukugynyň we Lozanna şertnamasynyň çäginde hukuklaryň bozulmagy hökmünde häsiýetlendirdi. Turus bu bellenmeleriň azlyklaryň islegini puja çykarandygyny we Gresiýanyň häkimiýetlerini saýlanan müftileri tanamaga çagyrandygyny aýtdy.

Günbatar Frakiýa türk azlyklary öz dini liderlerini öz isleglerine görä saýlamak hukugyny köpden bäri gorap gelýär. Halkara platformalarda beýan edilen şeýle garşylyklar diplomatik kanallar we kanuny esaslar arkaly amala aşyrylýar. Degişli taraplar Lozanna şertnamasyndan gelip çykýan hukuklary goramak üçin halkara mehanizmlerine ýüz tutmagy we meseläni gün tertibinde saklamagyny dowam etdirýärler.

Netije

Gresiýanyň Günbatar Frakiýada müftileri bellemegi sebitdäki türk azlyklarynyň dini özbaşdaklygyna garşy gatyşma hasaplanýar. Bu ýagdaý, azlyklaryň hukuklaryny goramak baradaky halkara şertnamalaryň ýerine ýetirilmegi bilen taraplaryň arasynda dowam edýän düşünişmezligiň we kanuny jedelleriň esasyny düzýär.

Bikanunlygyň dowamlylygynyň kanunylygy üpjün etmejekdigi, halkara hukugynyň azlyklaryň hukuklary ugrundaky göreşde esasy salgylanma nokadydygyny görkezýär. Şeýle amallar, sebitdäki sosial parahatçylyk we azlyklaryň hukuklary babatynda taraplaryň arasyndaky diplomatik dartgynlygyň esasy sebäplerinden biri bolmagyny dowam etdirýär.

Mümkin täsirler

YTB prezidentiniň bu sözleri, Günbatar Frakiýa türk azlyklaryna edilýän basyş düşünjesini güýçlendirip we sebitde saýlanan müfti institutyna berilýän goldawy artdyryp biler. Gresiýanyň bu tejribäni dowam etdirmegi ikitaraplaýyn gatnaşyklardaky diplomatik dartgynlygyň elementi bolup biler.

Şeýle reaksiýalaryň halkara adam hukuklary guramalarynyň ünsüni Günbatar Frakiýadaky azlyklaryň hukuklaryna çekmegine garaşylýar. Mundan başga-da, sebitdäki türk azlyklarynyň öz dini wekillerini ykrar etmegi, ýerli derejede hukuk gözlemek üçin has guramaçylykly bir prosese öwrüler.