Zir-zibil galyndylary festiwaly: Täzelenýän energiýa we durnukly gelejek

Energetika we tebigy serişdeler ministri Alparslan Baýraktar 4-7-nji iýun aralygynda Stambulda geçiriljek 'Zol galyndylary festiwalynyň' öňüsyrasynda metbugata beýanat berdi. Baýraktar festiwal barada jikme-jiklikler bilen paýlaşyp, bu çäräniň energiýanyň tygşytly ulanylmagy we durnukly ýaşaýyş barada habardarlygy ýokarlandyrmagy maksat edinýändigini aýtdy. Ol bu hereketiň halkara derejesinde ykrar edilmeginiň möhümdigini aýtdy we 30-njy marty “Halkara galyndylar güni” diýip yglan etdi. Türkiye daşky gurşaw we durnuklylyk meselelerinde öňdebaryjy ýurda öwrülendigini bellän Baýraktar, 1-7-nji iýun aralygynda Stambulyň bu global hereketiň merkezi boljakdygyny aýtdy. Festiwalyň gatnaşyjylara daşky gurşaw, energiýa tygşytlylygy we dowamly ýaşaýyş barada maglumat berjekdigini mälim eden Baýraktar, çäreleriň gyzykly we bilim görnüşinde meýilleşdirilendigini aýtdy. Festiwalyň energiýa netijeliligini we zibil galyndylaryny habardar etmegi maksat edinýändigini aýtdy.

Global energiýa we howa krizisine çözgüt

Baýraktar energiýa we howa krizisleriniň dünýä howp salýandygyny we çeşmelerden netijeli peýdalanmagyň zerurlyga öwrülendigini aýtdy. Energiýanyň netijeliliginiň we galyndylaryň nol usullarynyň galyndylaryň öňüni almagyň we durnukly ösüş maksatlarynyň iki esasy elementidigini aýtdy. Türkiýeniň energiýa netijeliligi ugrundaky milli mobilizasiýasyny global herekete öwürmegi maksat edinýändiklerini mälim eden Baýraktar, festiwalyň bu maksat üçin möhüm ädimdigini aýtdy. Gatnaşanlaryň energiýa tygşytlylygy bilen nol galyndylaryň arasyndaky baglanyşygy başdan geçirmäge mümkinçilikleriniň boljakdygyny aýtdy. Şeýle hem, festiwalda möhüm minerallary elektroniki galyndylardan dikeltmek we biogaz öndürmek ýaly meseleleriň ara alnyp maslahatlaşyljakdygyny mälim etdi.

Täzelenýän energiýany ulanmak

Festiwalda ulanyljak ähli elektrik energiýasynyň täzelenip boljak çeşmelerden beriljekdigini habar bermek bilen, Baýraktar bu ýagdaýyň YEK-G resminamalary bilen tassyklanjakdygyny aýtdy. Bu programmanyň kömegi bilen festiwalyň dünýäde ilkinji gezek gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmesi bilen tassyklanjak çäre boljakdygyny aýtdy. Energiýa tygşytlylygy, serişdeleri tygşytlamak we gaýtadan işlemek Türkiýanyň energiýa garaşsyzlygy maksadynyň esasy elementleridigini aýtdy.

Türkiýäniň energiýa geljegi

Baýraktar soňky 20-25 ýylda Türkiýanyň energiýa isleginiň üç esse artandygyny we maglumat merkezleriniň, emeli intellektiň we elektrik ulaglarynyň ulanylmagy bilen bu ösüşiň hasam artjakdygyny aýtdy. Barha artýan islegi kanagatlandyrmak üçin içerki we täzelenip bilýän energiýa çeşmelerini ulanmagyň möhümdigini aýtdy. Gözlegleriň 2053-nji ýyla çenli arassa nol ykdysadyýeti maksady bilen alnyp barylýandygyny mälim etdi.

Energiýa tygşytlylygy we maýa goýumlary

Baýraktar, Türkiýanyň döwlet we hususy pudaklarda energiýa netijeliligi babatynda esasy maýa goýum maksatlarynyň bardygyny mälim etdi. 2024-2025-nji ýyllarda energiýa tygşytlaýyş maksatlarynda möhüm üstünlikleriň gazanylandygyny we takmynan 7,6 milliard dollar maýa goýumynyň edilendigini habar berdi. Öýlerden başlap, her bir ugurda energiýa netijeliligini wagyz etmegiň möhümdigine ünsi çekdi.

Durnukly geljege bilim we habarlylyk

Baýraktar, energiýa netijeliligi medeniýetiniň maşgalalarda we çagalarda emele gelip başlandyklaryny, ýaşlary we çagalary bu meselede meýletin ilçiler hökmünde görýändiklerini aýtdy. Jemgyýetçilik binalarynda energiýa tygşytlanyşyny ýokarlandyrmak we energiýa netijeliligine laýyklykda täze binalary gurmak boýunça gözlegleriň dowam edýändigini aýtdy.

Sözüniň ahyrynda Baýraktar Zol galyndylary festiwalynyň diňe bir häzirki däl, eýsem geljegi hem öz içine alýandygyny we durnukly geljek üçin şahsyýetleriň goşandynyň möhümdigini aýtdy.