AQSh oraliq saylov natijalari Isroil matbuotida Tramp va Isroil uchun ogʻir zarba sifatida talqin qilindi

AQShda oʻtkazilgan oraliq saylovlarda Demokratik partiyaning Kongressning har ikki palatasida ham koʻpchilikni qoʻlga kiritgani Isroil matbuotida keng aks-sadolarga sabab boʻldi. Isroil ommaviy axborot vositalari bu natijani prezident Donald Tramp uchun “xoʻrlovchi magʻlubiyat” va “tarixiy koʻk tsunami” deb taʼriflagan boʻlsa-da, ular bu voqea Isroil va Vashington oʻrtasidagi munosabatlarda yangi muammolarni keltirib chiqarishi mumkinligini baholashdi.

Nega saylov natijalari Isroilda xavotir uygʻotmoqda?

Maariv gazetasi saylov natijalarining Isroilda chuqur xavotir uygʻotganini va Respublikachilar partiyasining yoʻqotishi Vashington-Tel-Aviv yoʻnalishidagi munosabatlarga taʼsir qilishi mumkinligini taʼkidladi. Isroilning Gʻazo siyosatini ayniqsa tanqid qiluvchi va harbiy yordamni qisqartirishni tarafdori boʻlgan ilgʻor demokrat nomzodlarning Kongressga kirishi Isroilning Qoʻshma Shtatlardagi anʼanaviy qoʻllab-quvvatlash bazasini zaiflashtirishi mumkinligi taʼkidlandi. Isroil tarafdori respublikachi senator Syuzan Kollinzning Meyn shtatida yordamni toʻxtatish tarafdori boʻlgan demokrat Troy Jekson tomonidan magʻlubiyatga uchragani bu oʻzgarishning aniq misoli sifatida keltirildi.

Yangi Kongress Isroilga qanday taʼsir qiladi?

Israel Hayom va Channel 14 kabi teleradiokompaniyalar demokratlar tomonidan boshqariladigan Kongress Tramp maʼmuriyatini "choʻloq oʻrdak"ga aylantirib, Isroilga nisbatan tanqidiyroq munosabatda boʻlishini bashorat qilishdi. Demokratlar byudjyetdan ajratiladigan mablagʻlar, yuqori lavozimlarni tayinlash va tashqi aloqalar qoʻmitalari ustidan nazoratni kuchaytirishi Isroilga qurol-yarogʻ yetkazib berish va mintaqaviy kelishuvlar Kongress nazoratini kuchaytiradi, degan maʼnoni anglatadi. Bundan tashqari, Trampning Bosh vazir Benyamin Netanyaxu bilan yillik 4 milliard dollarlik yordamni qisqartirish haqida muhokama qilgani haqidagi maʼlumot Isroil matbuotida siyosiy xarajatlar oshishi mumkinligi haqida ogohlantirilgan edi.

AQShda oraliq saylovlarda demokratlarning ham Vakillar palatasida, ham Senatda koʻpchilikni qoʻlga kiritishi Isroil ommaviy axborot vositalarida Tramp maʼmuriyati uchun burilish nuqtasi va Isroil tashqi siyosati uchun jiddiy xavf omili sifatida baholandi. Isroil matbuoti bu natija Vashingtondagi qonunchilik jarayonlarini cheklaydi va Isroilning mintaqadagi harbiy va siyosiy harakatlariga qarshi Kongress bosimini oshiradi, deb taxmin qilmoqda.

AQSh qonunchilik tizimida Kongress tashqi yordam, qurol sotish va xalqaro shartnomalar ustidan bevosita nazoratga ega. Demokratlarning qonun chiqaruvchi organ ustidan nazoratni qoʻlga kiritishi Oq uyning Isroilga nisbatan siyosatini amalga oshirish uchun Kongress roziligini olishini qiyinlashtirishi va tashqi siyosat qarorlari boʻyicha kengroq konsensus izlashga majbur qilishi mumkin.

Xulosa

Saylov natijalari shuni koʻrsatadiki, AQSh ichki siyosatidagi muvozanatning oʻzgarishi tashqi siyosatdagi Isroil kabi strategik hamkorlikka bevosita taʼsir qilishi mumkin. Isroil matbuoti “ogʻir zarba” deya taʼriflagan bu jarayon, xorijdan yordam va harbiy hamkorlik endilikda faqat ijro hokimiyati emas, qonun chiqaruvchi hokimiyatdagi muxolifat qanotlari ham nazorati ostida boʻlishini isbotlaydi.

Mumkin effektlar

Kongressdagi demokratlarning ortib borayotgan salmogʻi Isroilga harbiy yordamni shartlashtirish yoki cheklashga olib kelishi mumkin. Bundan tashqari, Oq uy va Kongress oʻrtasida Eronga qarshi sanksiyalar va mintaqaviy xavfsizlik siyosati boʻyicha kelishmovchiliklar Isroil Qoʻshma Shtatlardan kutayotgan diplomatik yordamning avvalgidan ham cheklangan boʻlishiga sabab boʻlishi mumkin.