Turkiyaning Malidagi strategik yuksalishi: Sokin kuch harakati

G'arbiy Afrikaning beqaror davlatlaridan biri bo'lgan Mali uzoq vaqtdan beri xavfsizlik tahdidlari bilan kurashib kelmoqda. Mamlakatning turli hududlarida faoliyat yuritayotgan guruhlar sabab bo'lgan bu muammolar Malining markaziy hukumatini butun mamlakat bo'ylab to'liq nazoratga olishiga to'sqinlik qilmoqda. Ushbu murakkab muhitda, Fransiyaning hurmatli gazetalaridan biri Le Monde, Turkiyaning qanday qilib Mali uchun muhim ittifoqchiga aylanganini bildirgan tahlilini chop etdi.

Turkiyaning strategik roli ortib bormoqda

Xabarda, AnkaraningMalida oxirgi yillarda rivojlantirgan hamkorlikka e'tibor qaratildi. Turkiya Rossiya kabi ko'zga ko'rinmasa-da, ayniqsa, uchuvchisiz havo vositalari, harbiy texnika va ta'lim dasturlarida ajralmas hamkor sifatida ajralib turadi. Tahlilda Turk xususiy xavfsizlik shirkatlarining Malidagi samarali faoliyatiga ham urg'u berildi.

Harbiy va tijorat kelishuvlari kengaymoqda

Ikki davlat oʻrtasida yaqinda imzolangan shartnomalar koʻlami kengaymoqda. Zirhli transport vositalaridan tortib kuzatuv tizimlarigacha, minalarni tozalash vositalaridan tortib, harbiy tayyorgarlik dasturlarigacha bo‘lgan ko‘plab sohalarda hamkorlik rivojlandi. Bu kelishuvlar Turkiyaning Malidagi harbiy va tijorat ta'sirini oshiradi.

Rossiyaning ta'siri zaiflashyaptimi?

Istanbul Galatasaroy universiteti tadqiqotchisi Melis Yürüten O'zdemir, Rossiyaning mintaqadagi ta'sirining pasayishi Turkiyaning mavqeini mustahkamlaganini aytdi. O'zdemir, Mali va Turkiya o'rtasida yangi xavfsizlik kelishuvi yaqin kelajakda e'lon qilinishi mumkinligini bildirdi. Bu holat Turkiyaning Rossiya va Xitoyga qarshi muqobil kuch sifatida yuksalayotganini ko'rsatmoqda.

Turkiya-Mali Diplomatik aloqalari mustahkamlanmoqda

Prezident Rajap Tayyip Erdo'g'anning 2018-yili Maliga tashrifi ikki davlat o'rtasidagi diplomatik aloqalarning mustahkamlanishiga zamin yaratdi. Le Mondening ma'lumotlariga ko'ra, Turkiya va Mali o'rtasidagi savdo hajmi so'nggi o'n yil ichida 3 barobardan ortiq oshdi va bu o'sish mudofaa sanoati sohasidagi hamkorlik bilan yanada tezlashdi.

Turkiya mudofaa sanoati Bamako ko'rgazmasida

Turk mudofaa sanoati birinchi xalqaro mudofaa va xavfsizlik ko'rgazmasida (Bamak20-da o'tkazilgan Bamako Expo) jadal ishtirok etdi. The Peak Defence tomonidan uyushtirilgan yarmarkada Aselsan, Roketsan, MKE va Baykar kabi yetakchi turk kompaniyalari o'z mahsulotlarini taqdim etdi. Bu voqea Turkiyaning Malidagi strategik borligini yanada mustahkamladi.

Mali jami eksportining 20 foizini Turkiya ta'minlagani, elektron uskunalar va sanoat mashinalari kabi mahsulotlar ham bu savdoda muhim o'rin tutgani bildirildi. Turkiyaning bu tinch, ammo samarali strategik harakatlari mamlakatning Afrikadagi ta'sirini oshirishda davom etmoqda.

Natijada Turkiyaning Malidagi yuksalishi mintaqadagi geosiyosiy muvozanatlarni o'zgartirish imkoniyatiga ega. Turkiyaning bu strategik harakatlari G'arb ta'siri pasayayotgan bir muhitda mamlakatning muhim kuch markaziga aylanishiga imkon beradi.