16 yaşından kiçiklər üçün sosial media qadağası: Qaydalara əməl etməyən nəhəng şirkətlərə tarixi cəza gəlir

Yeni Zelandiya hökuməti rəqəmsal dünyada uşaqların təhlükəsizliyini təmin etmək üçün radikal addım atır. 16 yaşdan kiçik uşaqların sosial media platformalarına çıxışını məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıyan yeni qanun layihəsi ölkə parlamentinin gündəliyindədir. Hazırlanan hüquqi tənzimləmə texnologiya nəhənglərinə istifadəçi yaşını yoxlamaq öhdəliyi qoyacaq, qaydaları pozan şirkətlər isə milyardlarla dollar cərimə ilə üzləşəcək.

Texnologiya nəhənglərini qlobal gəlirin 10 faizi ilə təhdid edən cəza

Yeni Zelandiyanın Baş naziriKristofer Luxonun verdiyi rəsmi açıqlamaya görə, parlamentə təqdim olunacaq "Onlayn Təhlükəsizlik (Minimum Yaş və Uşaq Təhlükəsizliyi Riskinin Qiymətləndirilməsi) Qanun layihəsi" sosial media nəhənglərinə qarşı ağır sanksiyaları nəzərdə tutur. Instagram, TikTok, Snapchat və Facebook kimi qlobal platformalardan istifadəçilərinin 16 yaşdan yuxarı olduğunu sübut etmək üçün ağlabatan və effektiv addımlar atması tələb olunacaq.

Bu öhdəlikləri yerinə yetirməyən və yaşın yoxlanılması proseslərində səhlənkarlıq göstərən texnologiya şirkətləri qlobal illik gəlirlərinin 10 faizinə çata bilən tarixi cərimələrə məruz qala bilərlər. Qanun layihəsi, həmçinin sürətlə inkişaf edən süni intellektlə dəstəklənən rəqəmsal dost platformaları kimi yeni nəsil texnologiyaları nəzarət mexanizminə daxil edəcək.

Uşaqların Psixi Sağlamlığı və Təhsil Həyatı Təhdid Altındadır

Baş nazirliyin internet saytında dərc olunan məlumatlar vəziyyətin ciddiliyini ortaya qoyur. Yeni Zelandiyada 13-17 yaş arası hər üç uşaqdan birinin gündə ən az 5 saatını sosial mediada keçirdiyini bildirən Luxon, bu vəziyyətin dağıdıcı nəticələrinə diqqət çəkib. Sosial medianın uşaqları təzyiqlərə, asılılıq yaradan alqoritmlərə və psixoloji cəhətdən hələ də öhdəsindən gələ bilməyəcəkləri zərərli məzmunlara məruz qoyduğunu vurğulayan Baş nazir, bu nəzarətsiz istifadənin ailə həyatına, yuxu rejiminə, ruh sağlamlığına və məktəb müvəffəqiyyətinə birbaşa mənfi təsirləri olduğunu bildirib.

Virtual dünyada uşaqların fəaliyyətlərini izləməkdə valideynlərin böyük məsuliyyət daşıdığını qəbul edən Luxon, əsl yükün yalnız ailələrin çiyninə qoyula bilməyəcəyini, sosial media şirkətlərinin də məsuliyyət daşımalı olduğunu bildirib. O əlavə edib ki, onu tamamilə bloklamaq mümkün deyil, lakin Avstraliyadan gələn ilkin məlumatlar göstərir ki, minimum yaş məhdudiyyətləri istifadəçi davranışını müsbət şəkildə dəyişməyə başlayır.

Yaş Doğrulaması Necə Edəcək və Dünyada Vəziyyət Necədir?

Yeni qanuni tənzimləməyə uyğun olaraq, sosial media platformaları istifadəçilərin yaş həddini keçdiyini yoxlamaq üçün müxtəlif texnoloji üsullara müraciət etməli olacaqlar. Bu üsullara mövcud hesab məlumatlarının təhlili, süni intellektlə dəstəklənən üz analizi ilə yaşın hesablanması, rəqəmsal şəxsiyyətin yoxlanılması xidmətləri və rəsmi şəxsiyyət sənədlərinin təqdimatı daxildir.

Yetkinlik yaşına çatmayanların sosial mediadan istifadəsi bütün dünyada getdikcə daha çox müzakirə olunsa da, Yeni Zelandiya bu addımı atan yeganə ölkə deyil. İndiyədək təxminən 20 ölkə uşaqların sosial mediaya çıxışını məhdudlaşdırmaq üçün addımlar atıb və ya atacaqlarını açıqlayıb. Avstraliya, Çin, Braziliya, İndoneziya və Malayziya kimi ölkələr yaş məhdudiyyəti tətbiq etsə də, Avropa Birliyi də oxşar qoruyucu qaydaları öz gündəliyinə daxil etməyi öhdəsinə götürüb.