16 ýaşa ýetmedikler üçin sosial media gadaganlygy: Düzgüne laýyk gelmeýän ägirt kompaniýalara taryhy jeza gelýär

Täze Zelandiýa hökümeti sanly dünýädäki çagalaryň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin düýpli ädim ätýär. 16 ýaşa ýetmedik çagalaryň sosial media platformalaryna girmegini çäklendirmegi maksat edinýän täze kanun taslamasy ýurduň mejlisiniň gün tertibinde. Taýýarlanylan kanuny düzgün, ulanyjylaryň ýaşyny barlamak üçin tehnologiýa ägirtlerine jogapkärçilik çeker, düzgünleri bozýan kompaniýalar bolsa milliardlarça dollar jerime tölemeli.

Tehnologiýa ägirtlerine global girdejiniň 10 göterimine abanýan jeza

Täze Zelandiýanyň premýer-ministri Kristofer Lýukson -yň resmi beýanyna görä, parlamente hödürlenjek "Onlaýn howpsuzlyk (iň pes ýaş we çagalaryň howpsuzlygyna baha bermek) kanuny" sosial media ägirtlerine berk sanksiýalary göz öňünde tutýar. “Instagram”, “TikTok”, “Snapchat” we “Facebook” ýaly global platformalar ulanyjylarynyň 16 ýaşdan geçendigini subut etmek üçin ýerlikli we täsirli çäreleri görmeli.

Bu borçnamalary ýerine ýetirmeýän we ýaşy barlamak işlerine biperwaý çemeleşýän tehnologiýa kompaniýalary, dünýädäki ýyllyk girdejileriniň 10 göterimine çenli baryp bilýän taryhy jerimelere sezewar edilip bilner. Şeýle hem kanun taslamasy dolandyryş mehanizmine çalt ösýän emeli intellekt bilen goldanýan sanly dost platformalary ýaly täze nesil tehnologiýalaryny öz içine alar.

Çagalaryň akyl saglygy we bilim durmuşy howp astyndadyr

Premýer ministrligiň web sahypasynda çap edilen maglumatlar ýagdaýyň çynlakaýdygyny görkezýär. Täze Zelandiýada 13 ýaşdan 17 ýaş aralygyndaky her üç çagadan biriniň günde azyndan 5 sagat sosial mediýa sarp edýändigini mälim eden Lýukson, bu ýagdaýyň aýylganç netijelerine ünsi çekdi. Sosial medianyň çagalara entek psihologiki taýdan çydap bilmejek basyşlara, endik algoritmlerine we zyýanly mazmuna sezewar bolýandygyny belläp, premýer-ministr bu gözegçiliksiz ulanylyşyň maşgala durmuşyna, uky ýagdaýyna, akyl saglygyna we mekdebiň üstünliklerine gönüden-göni ýaramaz täsir edýändigini aýtdy.

Wirtual dünýädäki çagalaryň işine gözegçilik etmekde ene-atalaryň uly jogapkärçiliginiň bardygyny kabul eden Lýukson, hakyky ýüküň diňe maşgalalaryň egnine ýüklenip bilinmejekdigini, sosial media kompaniýalarynyň hem jogapkärçiligiň bolmalydygyny aýtdy. Ony doly blokirlemegiň mümkin däldigini, ýöne Awstraliýadan alnan ilkinji maglumatlaryň iň pes ýaş çäkleriniň ulanyjylaryň özüni alyp barşyny oňyn üýtgedip başlaýandygyny görkezýär.

Ageaş barlagy nähili amala aşyrylar we dünýädäki ýagdaý nähili?

Täze kanuny kadalara laýyklykda, sosial media platformalary ulanyjylaryň ýaş çäginden geçendigini barlamak üçin dürli tehnologiki usullara ýüz tutmaly bolarlar. Bu usullar, bar bolan hasap maglumatlarynyň seljermesini, emeli intellekt bilen goldanýan ýüz analizi bilen ýaş bahasyny, sanly şahsyýeti barlamak hyzmatlaryny we resmi şahsyýet resminamalaryny görkezmegi öz içine alýar.

Kämillik ýaşyna ýetmedik sosial mediany ulanmak dünýäde has köp ara alnyp maslahatlaşylýarka, Täze Zelandiýa bu ädim ätýän ýeke-täk ýurt däl. Şu wagta çenli takmynan 20 ýurt çagalaryň sosial mediýa girmegini çäklendirmek üçin çäre görjekdigini ýa-da yglan etjekdigini aýtdy. Awstraliýa, Hytaý, Braziliýa, Indoneziýa we Malaýziýa ýaly ýurtlar ýaş çäklendirmelerini durmuşa geçirenlerinde, Unionewropa Bileleşigi hem şuňa meňzeş gorag düzgünlerini gün tertibine girizmegi wada berdi.