27 ildən sonra Avropada tarixi səma festivalı: Milyonlarla insan Günəş tutulmasını izləyib

Avropa qitəsi 27 illik uzun fasilədən sonra səmada ən füsunkar təbiət hadisələrindən birinə şahid oldu. Milyonlarla insanın nəfəsini kəsərək izlədiyi tam Günəş tutulması səma həvəskarlarını meydanlarda, rəsədxanalarda və xüsusi baxış məntəqələrində bir araya gətirib. Alimlər bu nadir kosmik hadisəni dərindən araşdırmaq və qeyd etmək üçün yüksək hündürlükdə uçan təyyarələr və qabaqcıl müşahidə sistemləri ilə zamanla yarışdılar. Türkiyə sərhədlərinə çatmayan bu tarixi tutulma Şimal qütbünün ətrafından başlayaraq Qrenlandiya, İslandiya və Atlantik okeanı üzərindən Pireney yarımadasına qədər uzanan dar bir dəhlizdə tam qaranlıq yaratdı.

İslandiyada yaşanan ən uzun qaranlıq: Ölkələrdən müşahidə təfərrüatları

Tarixi səma hadisəsinin ən aydın və ən uzun müddət müşahidə edildiyi mərkəz İslandiyanın qərb bölgələri olub. Bu bölgədə Günəş Ayın kölgəsində düz2 dəqiqə 18 saniyədə qalaraq tam qaranlığa çevrildi. İslandiyada yerli vaxtla saat 16.47-də başlayan bu səma şənliyi 17.48 radələrində zirvəsinə çatdı. Pireney yarımadasında həyəcan ən yüksək həddə çatıb. İspaniya öz vətəndaşlarına və turistlərinə bu unikal təcrübəni təhlükəsiz şəkildə təqdim etmək üçün ölkə daxilində 350 rəsmi müşahidə zonası yaradıb. Sıx iştirak səbəbiylə təhlükəsizlik tədbirlərini maksimuma çatdıran İspaniya səlahiyyətliləri, hadisələrə 33 mindən çox təhlükəsizlik işçisi ayırıb. İspaniya səmasında qismən faza saat 19.30-da başlasa da, Ayın tam kölgəsi saat 20.26-20.33 arasında ölkəni tam qaranlıqda tərk edib. Müşahidə yerindən asılı olaraq tutulmanın müddəti 30 saniyə ilə 2 dəqiqə arasında dəyişdi. Portuqaliyada tam tutulma şimal-şərqdəki dar zolaqda yalnız saat 19.30 radələrində bir neçə saniyə ərzində müşahidə edilə bilər.

Avropa paytaxtlarında qismən tutulma həyəcanı

Səma fəaliyyəti tam tutulma dəhlizindən kənar ölkələrdə də maraqlı görüntülər yaradıb. İngiltərə, İrlandiya, Fransa, Almaniya, İtaliya və Skandinaviya ölkələrində yaşayan milyonlarla insan günəşin qismən tutulmasına şahid olub. İngiltərənin paytaxtı Londonda saat 18.17-də başlayan səma hərəkəti saat 19.13-də pik həddinə çatıb və Günəşin təxminən 92 faizini qaranlığa qərq edib. Eynilə, əhatə dairəsi Dublində 94 faiz, Parisdə 92 faiz, Berlində 85 faiz və Osloda 83 faizə çatmışdır. Bu füsunkar kosmik hadisə Avropanın hüdudlarından kənara çıxdı və qismən Kanadada, ABŞ-ın şimal ştatlarında və Şimal-Qərbi Afrikanın bəzi bölgələrində bəyənildi.

1999-cu ildən bəri ilk dəfə: Perseid meteor yağışı ilə ikiqat bayram

Avropa qitəsində sonuncu dəfə 1999-cu ildə müşahidə edilən tam Günəş tutulmasından sonra bu ilk tam tutulma astronomiya tarixində böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ayın Yerlə Günəşin arasına gələrək Günəş şüalarını tamamilə kəsdiyi zaman baş verən tam tutulma tamaşaçılara unudulmaz anlar yaşatdı. Bu tarixi günü daha da xüsusi edən, ilin ən məşhur və intensiv meteor şoularından biri olan Perseid meteor yağışının pik nöqtəsinə təsadüf etməsi idi. Səma həvəskarları gün ərzində tam Günəş tutulmasının valehedici qaranlığını yaşayarkən, gecələr səmanı bəzəyən ulduzların bənzərsiz mənzərəsini izləmək fürsəti əldə etdilər.