ABŞ-ın Yeni Yaxın Şərq Strategiyası sızdı: Üçayaqlı Plan və Tanker Müharibəsi

ABŞ və İran arasında yaranan hərbi gərginlikdən sonra Vaşinqtonun regionda uzunmüddətli strategiyası aydınlaşmağa başlayır. ABŞ-da yerləşən “Axios” xəbər portalının sızdırdığı məlumata görə, Tramp administrasiyası səlahiyyət müddətinin son iki ilində Yaxın Şərqdə təsirini gücləndirmək üçün yeni üç mərhələdən ibarət strateji plan hazırlayır. Hələ layihə mərhələsində olan bu araşdırmanın müharibədən sonrakı dövrdə Amerikanın xarici siyasətinin əsas sütununu təşkil edəcəyi gözlənilir.

Tramp Administrasiyasının Üç Sütunlu Yeni Yaxın Şərq Strategiyası

Axios-un ABŞ-ın yüksək səviyyəli rəsmilərinə əsaslanan hesabatına görə, hazırlanmış strateji plan üç əsas sütun üzərində qurulub. Planın birinci mərhələsi regional müttəfiqlər və yeni tərəfdaşlıqlar vasitəsilə İranı tamamilə mühasirəyə almaqdır. ABŞ-ın qarantiyası ilə qurulacaq bu yeni regional struktur Tehranın bölgədəki hərbi və siyasi təsirini qırmaq məqsədi daşıyır.

Planın ikinci mərhələsi regionda qaynar münaqişə bölgələrinin sabitləşdirilməsini nəzərdə tutur. Bu çərçivədə Qəzzada daimi sülh planının həyata keçirilməsi, Suriya ilə İsrail arasında hərtərəfli təhlükəsizlik razılaşmasının əldə edilməsi, Livan ilə İsrail arasında razılaşmaların tam şəkildə həyata keçirilməsi planlaşdırılır. Strategiyanın üçüncü və ən kritik həlqəsi İbrahim razılaşmalarının genişləndirilməsi və Səudiyyə Ərəbistanı ilə İsrail arasında tarixi normallaşma sazişinin imzalanmasıdır. Vaşinqton oktyabrın 27-də İsraildə keçiriləcək seçkilərin nəticələrindən asılı olmayaraq bu planı həyata keçirməkdə qərarlı görünür.

Fars körfəzində qaynar münaqişə: tanker müharibələri yenidən başladı

Diplomatik axtarışlar davam etsə də, sahədə hərbi gərginlik artmaqda davam edir. ABŞ-ın İran mövqelərinə qarşı həyata keçirdiyi son hava əməliyyatlarında Fars körfəzinin şimalındakı strateji neft ixrac terminalı olan Hark adasının sahillərində İranın üç neft tankeri vurulub.

Bu hərəkətə cavab olaraq hərəkətə keçən İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Hörmüz boğazından icazəsiz keçdiyini iddia etdiyi 3 neft tankerini və müxtəlif bölgələrdə ABŞ-a aid 3 ticarət gəmisini hədəf aldığını açıqlayıb. Qarşılıqlı repressiyalar qlobal enerji dəhlizlərində təhlükəsizlik problemlərini zirvəyə çatdırdı.

İranın Seçki Strategiyası və Yüksək Neft Qiymətləri

New York Times (NYT) qəzetinin ABŞ kəşfiyyat mənbələrinə əsaslanan təəccüblü təhlilləri Tehranın strateji hədəflərini ortaya qoyur. Məlumata görə, İranın Yaxın Şərqdəki hədəflərə zərbə endirmək qabiliyyətinə inamı xeyli artıb. İddia olunur ki, İran administrasiyası ABŞ-ı beynəlxalq arenada çətin vəziyyətə salmaq üçün münaqişəni aylarla davam etdirməyi planlaşdırır.

Kəşfiyyat analitikləri bildirirlər ki, Tehran müharibəni ən azı ABŞ aralıq seçkilərinə qədər uzatmaq istəyir. Hesab edilir ki, Hörmüz boğazının bağlanması təhlükəsi və gərginliyin artması ilə bağlı yaranan yüksək neft qiymətləri seçki qutusunda ABŞ prezidenti Donald Tramp və Respublikaçılar Partiyasına ciddi ziyan vura bilər.

Fidan və Arakçı arasında kritik telefon danışığı

Regional böhranın dərinləşdiyi bu dövrdə diplomatik kanalların da aktiv saxlanmasına çalışılır. Xarici işlər naziriHakan Fidanla İranın xarici işlər naziriAbbas Arakçinin mühüm telefon danışığı olub. Diplomatik mənbələrdən əldə edilən məlumata görə, görüş zamanı regionda baş verən son hadisələr və davam edən danışıqlar prosesləri hərtərəfli müzakirə edilib. Türkiyənin bölgədəki gərginliyi azaltmaq üçün vasitəçilik və diplomatiya səylərinin davam etdiyi vurğulanıb.